به گزارش برنا، این رشد ۳۴.۱ درصدی در حجم پرداختهای جدید، نشانه تقویت جریان نقدینگی در بخش کشاورزی است؛ با این حال کارشناسان معتقدند تداوم تولید گندم و حفظ امنیت غذایی کشور، نیازمند استمرار پرداختها، تأمین منابع پایدار و کاهش فاصله میان قیمت مصوب خرید تضمینی و مبالغ پرداختی است.
جهش پرداختها در فصل خرید تضمینی
روند تسویه مطالبات گندمکاران نشان میدهد دولت در مرحله جدید پرداخت، بیش از ۱۲.۲ هزار میلیارد تومان دیگر به حساب کشاورزانی واریز کرده که محصول خود را تا ۲۰ خرداد تحویل دادهاند. این رقم در مقایسه با مرحله قبل که ۹.۱ هزار میلیارد تومان پرداخت شده بود، افزایش ۳۴.۱ درصدی را ثبت کرده است.
بررسی آمارها نشان میدهد مجموع پرداختیها از ۵۰.۱ هزار میلیارد تومان در ۱۶ خرداد به ۶۲.۳ هزار میلیارد تومان در ۲۰ خرداد رسیده که بیانگر رشد ۲۴.۴ درصدی پرداختها در این بازه زمانی است.
پرداختها همچنان مرحلهای است
با وجود افزایش سرعت پرداختها، تسویه مطالبات گندمکاران همچنان به صورت مرحلهای انجام میشود. برای محصول تحویلی از اول فروردین تا ۱۵ اردیبهشت، حدود ۵۷ درصد مطالبات با نرخ ۲۷ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم پرداخت شده است. همچنین برای گندم تحویلی از ۱۶ اردیبهشت تا ۲۰ خرداد، ۴۴ درصد مطالبات با نرخ ۲۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم به کشاورزان پرداخت شده است.
این در حالی است که قیمت مصوب خرید تضمینی گندم برای سال ۱۴۰۵، ۴۹ هزار و ۵۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم تعیین شده و تکمیل پرداختها همچنان به تأمین منابع مالی وابسته است.
نقدینگی، حلقه اتصال تولید و امنیت غذایی
علی رضایی، کارشناس اقتصاد کشاورزی، معتقد است پرداخت بهموقع مطالبات گندمکاران یکی از مهمترین عوامل حفظ انگیزه تولید در بخش کشاورزی است. وی میگوید کشاورز پس از فروش محصول، برای خرید نهاده، آمادهسازی زمین و آغاز فصل کشت جدید به منابع مالی نیاز دارد و هرگونه تأخیر در بازگشت سرمایه میتواند هزینه تولید را افزایش دهد.
فرهاد نادری، فعال صنعت غلات و زنجیره تأمین کشاورزی، به اهمیت گردش نقدینگی در زنجیره گندم اشاره میکند و معتقد است گندم به عنوان یک محصول راهبردی، تنها یک کالای کشاورزی نیست بلکه بخشی از زیرساخت امنیت غذایی کشور محسوب میشود. به گفته وی، افزایش سرعت پرداختها میتواند اعتماد تولیدکنندگان را تقویت کند و زمینه استمرار تولید داخلی را فراهم سازد.
سارا محمدی، پژوهشگر توسعه روستایی، با اشاره به نقش درآمدهای کشاورزی در اقتصاد مناطق تولیدکننده، معتقد است پرداخت منظم مطالبات میتواند علاوه بر حمایت از کشاورزان، جریان اقتصادی در مناطق روستایی را نیز تقویت کند. به گفته وی، تأخیر در پرداختها آثار خود را در کاهش توان مالی بهرهبرداران و محدود شدن سرمایهگذاری در تولید نشان میدهد.
امیرحسین کاظمی، کارشناس سیاستگذاری کشاورزی، معتقد است تجربه سالهای اخیر نشان داده خرید تضمینی محصولات استراتژیک نیازمند یک مدل مالی پایدار است. وی تأکید میکند زمانی که منابع مورد نیاز از ابتدا به شکل دقیق پیشبینی شود، فاصله میان زمان تحویل محصول و دریافت وجه کاهش پیدا میکند و اعتماد میان تولیدکننده و سیاستگذار افزایش مییابد.
به گفته مهدی اکبری، متخصص زنجیره ارزش محصولات کشاورزی افزایش پرداختهای اخیر یک گام مثبت برای تقویت تولید گندم است، اما پایداری این روند نیازمند نگاه بلندمدت به تأمین مالی بخش کشاورزی است. به گفته وی، امنیت غذایی کشور زمانی تقویت میشود که زنجیره تولید، خرید، پرداخت و ذخیرهسازی در یک چارچوب منسجم مدیریت شود.
منابع پایدار، پیششرط استمرار تولید
کارشناسان بخش کشاورزی بر این باورند که پرداخت مطالبات گندمکاران باید به عنوان بخشی از سیاست امنیت غذایی کشور دیده شود، زیرا سرعت گردش سرمایه در این بخش، مستقیماً بر تصمیم کشاورزان برای ادامه تولید اثرگذار است.
افزایش هزینه نهادهها، ماشینآلات و خدمات کشاورزی باعث شده تأمین نقدینگی به یکی از مهمترین دغدغههای تولیدکنندگان تبدیل شود. در چنین شرایطی، تسریع در پرداخت مطالبات میتواند نقش مهمی در حفظ ظرفیت تولید داخلی و کاهش وابستگی به واردات ایفا کند.
شاخصهای آماری پرداخت گندم
مجموع پرداختی تا ۲۰ خرداد ۱۴۰۵: ۶۲.۳ هزار میلیارد تومان
واریز جدید در چهار روز: ۱۲.۲ هزار میلیارد تومان
رشد سرعت پرداختها: ۳۴.۱ درصد
رشد مجموع پرداختی نسبت به ۱۶ خرداد: ۲۴.۴ درصد
قیمت مصوب خرید تضمینی: ۴۹
هزار و ۵۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم
برآیند دادهها نشان میدهد اگرچه روند پرداختها در روزهای اخیر شتاب گرفته، اما به اعتقاد فعالان صنعت کشاورزی، تداوم این مسیر نیازمند تضمین منابع مالی و ایجاد سازوکاری پایدار برای حمایت از تولید محصولات استراتژیک است.