معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی ریاستجمهوری با تشریح آخرین وضعیت زیستبوم دانشبنیان کشور گفت: امروز حدود ۱۱ هزار شرکت دانشبنیان فعال در کشور داریم که نزدیک به ۱۸ هزار محصول دانشبنیان تولید میکنند و صادرات کل این شرکتها به حدود ۲.۷ میلیارد دلار رسیده است.
به گزارش خبرنگار علم و فناوری برنا، تورج امرایی معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی در رویداد راهبردی معماری نوین حکمرانی علم و فناوری با اشاره به دستاوردهای زیستبوم دانشبنیان کشور اظهار کرد: بخشی از دستاوردهای این حوزه در قالب یک کتاب گزارش منتشر شده است که علاقهمندان میتوانند برای دریافت اطلاعات جزئیتر از آن استفاده کنند، اما آنچه امروز ارائه میکنم تحلیلی از وضعیت کنونی زیستبوم دانش کشور و ظرفیتهای فعال جهش است که باید در راستای تقویت منافع ملی و پاسخگویی به چالشهای گلوگاهی کشور جهتدهی شوند.
وی با بیان اینکه پیشرفتهترین شرکتهای ایرانی شرکتهای دانشبنیان هستند افزود: امروز حدود ۱۱ هزار شرکت دانشبنیان فعال در کشور داریم و در مجموع نزدیک به ۱۴ هزار شرکت دانشبنیان در کشور شکل گرفتهاند. اختلاف میان این دو عدد به شرکتهایی بازمیگردد که در مقطعی دانشبنیان شدهاند اما به دلیل توسعه فناوری و تغییر شرایط فعالیت دیگر در سبد شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی قرار ندارند.
امرایی ادامه داد: خروجی شرکتهای دانشبنیان کالا یا خدمات دانشبنیان است و امروز نزدیک به ۱۸ هزار محصول دانشبنیان در کشور داریم. دامنه این محصولات از کالاهایی با سطح فناوری مشخص تا محصولاتی که میتوانند برای کشور مزیت ملی ایجاد کنند گسترده است.
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی با اشاره به عملکرد صادراتی این شرکتها گفت: صادرات کل شرکتهای دانشبنیان حدود ۲.۷ میلیارد دلار است که حدود ۷۰۰ میلیون دلار آن مربوط به صادرات محصولات دانشبنیان میشود.
وی افزود: این میزان صادرات در شرایطی انجام میشود که شرکتهای ایرانی با شدیدترین تحریمهای جهانی مواجه هستند و با وجود این محدودیتها همین میزان صادرات نیز دستاوردی ارزشمند به شمار میرود.
امرایی با اشاره به وضعیت درآمدی شرکتهای دانشبنیان اظهار کرد: درآمد شرکتهای دانشبنیان در سال ۱۴۰۴ به حدود ۳ هزار و ۲۰۵ همت افزایش پیدا کرده است.
وی با اشاره به ابعاد اقتصاد دانشبنیان در کشور ادامه داد: برای درک بهتر این رقم باید توجه داشت که تولید ناخالص داخلی کشور در ۹ ماه نخست سال ۱۴۰۴ حدود ۲۰ هزار همت بوده است و شرکتهای دانشبنیان سهم قابل توجهی در اقتصاد کشور دارند.
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی همچنین گفت: حدود ۶۰۰ تا ۹۷۰ هزار نفر در شرکتهای دانشبنیان مشغول به کار هستند که بخش قابل توجهی از آنها را نیروهای متخصص بهویژه در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد تشکیل میدهند.
وی با اشاره به برخی محصولات راهبردی تولیدشده توسط شرکتهای دانشبنیان گفت: هدف اصلی این نیست که صرفا تعداد شرکتها یا محصولات دانشبنیان افزایش پیدا کند بلکه باید مشخص شود یک محصول دانشبنیان در کدام نقطه میتواند به خلق مزیت ملی منجر شود.
امرایی افزود: در حوزه انرژی، توربینهای گاز مقیاس بزرگ ژنراتورهای حرارتی و محصولات پیشرفتهای مانند اکسپندر توسط شرکتهای دانشبنیان تولید شدهاند. اهمیت این محصولات در آن است که در یک زنجیره ارزش قرار میگیرند و میتوانند در صنایع راهبردی و زیرساختهای حیاتی کشور، مزیت ملی ایجاد کنند.
وی ادامه داد: مجموعهای از این محصولات به صورت هدفمند و از طریق یک نظام منسجم در مسیر ایجاد زیرساختهای ملی قرار گرفتهاند؛ زیرساختهایی که میتوانند به عنوان موتور محرک اقتصاد کشور عمل کنند.
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی در ادامه با اشاره به پیشرفتهای صنعت دارویی کشور اظهار کرد: در صنعت دارو نیز به نقطهای رسیدهایم که علاوه بر تامین نیازهای کشور فاصله ما با داروهایی که در سطح جهانی در اختیار کشورهای مختلف قرار میگیرند، بسیار کوتاه شده است.
وی با اشاره به داروی تدروکس و برخی داروهای دیگر گفت: برخی از این محصولات در بازارهای بینالمللی نیز مورد توجه قرار گرفتهاند و تعدادی از آنها اخیرا مجوز توزیع در بازار اتحادیه اروپا را دریافت کردهاند. این موضوع نشان میدهد که صنعت دارو یکی از صنایع پیشرفته و دارای ظرفیتهای مهم در کشور است.
امرایی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به سیاستهای حمایتی دولت از شرکتهای دانشبنیان گفت: دولت از دو مسیر اصلی از شرکتهای دانشبنیان حمایت میکند؛ نخست قانون حمایت از شرکتهای دانشبنیان مصوب سال ۱۳۸۹ و دوم قانون جهش تولید دانشبنیان مصوب سال ۱۴۰۱ که در واقع گامهای پیشرفتهتری در مسیر حمایت از این شرکتها به شمار میرود.
وی افزود: حمایتهای مالیاتی از جمله اعتبار مالیاتی و همچنین حمایتهای گمرکی بخشی از ابزارهای حمایتی دولت در این حوزه هستند.
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی تاکید کرد: هدف اصلی در اعطای حمایت به شرکتهای دانشبنیان این است که مشخص شود چه حمایتی، از چه شرکتی و با چه هدفی باید انجام شود.
امرایی با اشاره به محور اصلی رویداد معماری نوین حکمرانی علم و فناوری اظهار کرد: پرسش مهم این است که حمایت از شرکتهای دانشبنیان با چه هدفی انجام میشود، آیا قرار است این شرکتها به صورت پراکنده فعالیت کنند یا باید در راستای خلق مزیتهای ملی و پاسخگویی به چالشهای اساسی و گلوگاهی کشور حرکت کنند؟
وی ادامه داد: در دو سال گذشته تلاش کردهایم بخشی از ظرفیتهای قانون جهش تولید دانشبنیان را با هدفگذاری منسجمتری به کار بگیریم و حمایتها را به سمت نیازهای راهبردی کشور هدایت کنیم.
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی در ادامه به ظرفیت قانون جهش تولید دانشبنیان برای تولید بار اول اشاره کرد و گفت: بر اساس ماده ۱۰ این قانون اگر محصولی در کشور تولید نشده باشد و یک شرکت دانشبنیان ایرانی توانایی ساخت آن را داشته باشد با سازوکار پیشبینیشده و کارگروه مربوطه میتوان مجوز تولید آن محصول را صادر کرد.
وی افزود: تاکنون حدود ۷۴۰ تا ۷۵۰ میلیون دلار مجوز تولید بار اول صادر کردهایم که نزدیک به ۴۰۰ میلیون دلار از این میزان مربوط به دو سال گذشته است.
امرایی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از این حمایتها بر صنایع حیاتی و زیرساختی متمرکز شده است اظهار کرد: تمرکز مجوزهای تولید بار اول در دو سال گذشته بر صنایع حیاتی و زیرساختی کشور از جمله صنعت نفت، گاز، برق و سایر صنایع راهبردی بوده است.
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی درباره آثار اقتصادی تولید بار اول گفت: در تولید بار اول هر یک دلار قرارداد میتواند بین چهار تا ۱۰ دلار صرفهجویی ارزی برای کشور ایجاد کند.
وی افزود: بنابراین صدور مجوزهای تولید بار اول به ارزش حدود ۷۵۰ میلیون دلار میتواند به صرفهجویی ارزی چندبرابری برای کشور منجر شود و علاوه بر کاهش وابستگی به واردات ظرفیت تولید داخلی را نیز تقویت کند.
امرایی با تاکید بر اهمیت تولید داخلی تجهیزات و محصولات راهبردی ادامه داد: برخی کالاها و تجهیزات به دلیل تحریمها اساسا در اختیار کشور قرار نمیگیرند و در چنین شرایطی راهی جز اتکا به توانمندی دانشمندان و شرکتهای ایرانی برای طراحی و تولید آنها وجود ندارد.
وی گفت: بخشی از محصولاتی که در این مسیر تولید شدهاند به نیازهای حیاتی کشور پاسخ میدهند؛ از جمله تجهیزاتی برای جمعآوری گازهای مشعل که علاوه بر ارزش اقتصادی از منظر زیستمحیطی نیز اهمیت دارند.
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی خاطرنشان کرد: در بسیاری از نقاط کشور گازهای مشعل سوزانده میشوند و این موضوع علاوه بر هدررفت منابع مشکلات زیستمحیطی ایجاد میکند. توسعه فناوریهای دانشبنیان برای جمعآوری و استفاده از این گازها میتواند هم به حفظ منابع ملی و هم به کاهش آسیبهای زیستمحیطی کمک کند.
امرایی در پایان تاکید کرد: مسیر آینده زیستبوم دانشبنیان کشور باید به سمت هدفمند کردن حمایتها، تقویت صنایع راهبردی، خلق مزیتهای ملی و استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان برای حل چالشهای گلوگاهی کشور حرکت کند.
ادامه دارد...