مجید قربانی، سرپرست اداره کل پیشگیری ستاد مبارزه با موادمخدر، با تأکید بر نقش تعیینکننده خانواده در سرنوشت فرزندان، گفت: گرایش افراد به مصرف مواد تحت تأثیر مجموعهای از عوامل فردی، خانوادگی، اجتماعی و محیطی قرار دارد و در سالهای اخیر عوامل مرتبط با فضای دیجیتال نیز به این مجموعه اضافه شدهاند؛ عواملی که میتوانند هم نقش خطرزا و هم نقش محافظتکننده داشته باشند.
وی یکی از عوامل فردی مؤثر بر آسیبپذیری را رفتارهای تکانشی و ضعف در تنظیم هیجانات دانست و افزود: فردی که مهارت مدیریت خشم، ترس، تنفر یا حتی شادی خود را ندارد، ممکن است برای رسیدن به آرامش به مصرف مواد روی بیاورد.
قربانی در عین حال، تابآوری را از مهمترین عوامل محافظتکننده در برابر آسیبها عنوان کرد و گفت: تابآوری تنها یک ویژگی فردی نیست، بلکه خانواده و جامعه نیز باید از ظرفیت تابآوری برخوردار باشند تا افراد بتوانند پیش از روی آوردن به رفتارهای پرخطر، مشکلات خود را مدیریت کنند.
این روانشناس با اشاره به تأثیر روابط خانوادگی بر وضعیت روانی و رفتاری کودکان و نوجوانان اظهار کرد: میان تنشهای خانوادگی، تعارض میان زوجین و اختلاف والدین درباره شیوه تربیت فرزند با وضعیت روانی و رفتاری کودکان و نوجوانان ارتباط وجود دارد.
وی ادامه داد: وقتی فضای خانه از حالت امن، گرم و صمیمی خارج و به محیطی کنترلگر تبدیل شود، احتمال آسیبپذیری فرزند افزایش پیدا میکند؛ بنابراین خانواده باید در کنار توجه به رفتار فرزندان، کیفیت روابط و فضای حاکم بر خانه را نیز مورد توجه قرار دهد.
سرپرست اداره کل پیشگیری ستاد مبارزه با موادمخدر با تأکید بر ضرورت افزایش آگاهی والدین گفت: خانوادهها نباید شناخت خود از اعتیاد را تنها به مواد مخدر شناختهشده و سنتی محدود کنند، زیرا در سالهای اخیر مواد شیمیایی جدید با ترکیبات و نامهای مختلف در حال ظهور هستند.
قربانی افزود: مواد را میتوان بهطور کلی در گروههایی مانند مواد سستیآور، محرک و توهمزا دستهبندی کرد، اما در کنار این موضوع، خانوادهها باید نسبت به آسیبهای نوپدید مرتبط با فضای مجازی و شبکههای اجتماعی نیز آگاهی داشته باشند.
وی درباره نحوه برخورد والدین با رفتارهای مشکوک فرزندان نیز تأکید کرد: مشاهده یک رفتار مشکوک نباید به قضاوت یا برچسبگذاری فرزند منجر شود. در چنین شرایطی، والدین بهتر است از متخصصان مشاوره بگیرند و متناسب با شرایط روز، اطلاعات خود را افزایش دهند.
قربانی حضور والدین در کنار فرزندان را ضروری دانست، اما گفت: والدین باید مانند یک سایه در کنار فرزند خود باشند، اما این همراهی نباید به مداخله مستقیم، اضطرابآلود و کنترلگرانه در تمام امور تبدیل شود. ایجاد ارتباط سازنده و آگاهی والدین میتواند تا حد زیادی از بروز مشکلات پیشگیری کند.
این کارشناس حوزه اعتیاد با تأکید بر ضرورت اجرای برنامههای پیشگیرانه در محیطهای مختلف زندگی افراد اظهار کرد: مدرسه، دانشگاه، محیط کار، خانواده و سایر محیطهای اجتماعی باید در مسیر سلامت حرکت کنند و همه سطوح پیشگیری مورد توجه قرار گیرد.
وی با بیان اینکه پیشگیری مقدمه درمان است، افزود: پیشگیری از نظر هزینه و اثربخشی، جایگاه مهمی دارد و نمیتوان مسئولیت آن را تنها بر دوش خانواده گذاشت.
قربانی ادامه داد: خانواده توانمند باید سبکهای صحیح فرزندپروری، مهارتهای زندگی و مدیریت تعارض را بیاموزد و از سلامت روان برخوردار باشد؛ در مرحله بعد نیز مدرسه، دانشگاه، محیط کار و سایر نهادهای اجتماعی باید در کنار خانواده قرار گیرند.
وی بر ضرورت شکلگیری یک نظام یکپارچه پیشگیری از اعتیاد تأکید کرد و گفت: همه دستگاهها و نهادهای مسئول باید با یک عزم ملی و بر اساس شاخصهای مشخص برای پیشگیری از مصرف مواد در سراسر کشور همکاری کنند.
سرپرست اداره کل پیشگیری ستاد مبارزه با موادمخدر در پایان، توانایی «نه گفتن» را از مهارتهای مهمی دانست که باید از دوران کودکی و نوجوانی آموزش داده شود و اظهار کرد: نوجوان باید بتواند در موقعیتهای مختلف، بهویژه هنگام مواجهه با پیشنهادهای نامناسب دوستان، همکلاسیها یا دیگر افرادی که با آنها ارتباط دارد، قاطعانه «نه» بگوید.
انتهای پیام/