اعتیاد، بیماری پیچیده نیازمند مداخله تخصصی/ هشدار درباره مواد مخدر صنعتی و ترکیبات جدید

همزمان با فرارسیدن روز جهانی مبارزه با مواد مخدر،  مائده کامرانی، دانشیار گروه روانپزشکی و مسئول بخش وابستگی به مواد بیمارستان ابن‌سینا (وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مشهد)، اعتیاد را نه یک ضعف اخلاقی، بلکه یک بیماری پیچیده و چندوجهی توصیف کرد که نیازمند رویکرد‌های درمانی تخصصی است.

وی با اشاره به ماهیت چندعاملی اعتیاد، تأثیر تعامل عوامل زیستی (مانند ژنتیک و سابقه خانوادگی)، روان‌شناختی (مانند افسردگی، اضطراب و اختلالات شخصیت) و اجتماعی (مانند مشکلات خانوادگی، فقر، بیکاری و فشار همسالان) را در افزایش خطر گرایش به مصرف مواد، تشریح کرد.

خطر برابر مواد سنتی و صنعتی؛ هشدار نسبت به ترکیبات ناشناخته

 کامرانی، باور رایج مبنی بر کم‌خطرتر بودن مواد مخدر سنتی را یک تصور اشتباه خواند و تأکید کرد: هر دو دسته مواد سنتی (مانند تریاک) و صنعتی (مانند شیشه و کمیکال‌ها) می‌توانند به وابستگی شدید و عوارض جبران‌ناپذیر منجر شوند. وی عوارض مواد سنتی را شامل اختلالات تنفسی، قلبی‌عروقی و آسیب‌های شناختی دانست و مصرف مواد صنعتی را با آسیب‌های شدید مغزی، توهم، بدبینی، رفتار‌های پرخطر و حتی مرگ ناگهانی مرتبط دانست. این متخصص همچنین نسبت به ظهور ترکیبات جدید و ناشناخته هشدار داد و مصرف‌کنندگان را در معرض خطرات مضاعف ناشی از ناآگاهی از محتویات واقعی این مواد قرار داد.

شناسایی علائم هشداردهنده اعتیاد و ضرورت درمان تحت نظر متخصص

مسئول بخش وابستگی به مواد بیمارستان ابن‌سینا، میل شدید به مصرف، کاهش کنترل بر مصرف، صرف زمان زیاد برای تهیه یا مصرف مواد، ادامه مصرف علی‌رغم آگاهی از پیامد‌های منفی و افت عملکرد در حوزه‌های شغلی، تحصیلی و خانوادگی را از مهم‌ترین نشانه‌های اعتیاد برشمرد. وی علائم ترک مواد را بسته به نوع ماده متفاوت دانست و با اشاره به احتمال بازگشت به مصرف به دلیل شدت ناراحتی جسمی و روانی هنگام ترک، بر ضرورت انجام فرآیند ترک تحت نظر متخصص تأکید کرد.

درمان اعتیاد؛ فرآیندی علمی و بلندمدت با رویکرد‌های نوین

 کامرانی اعتیاد را قابل درمان و مشابه بیماری‌های مزمنی، چون دیابت و فشار خون دانست که مستعد عود هستند. وی هدف اصلی درمان را کنترل بیماری و بازگرداندن فرد به یک زندگی سالم و پایدار عنوان کرد. این دانشیار روانپزشکی، روش‌های درمانی مؤثر امروزی شامل دارودرمانی (متادون، بوپرنورفین)، روان‌درمانی، خانواده‌درمانی و آموزش مهارت‌های مقابله‌ای را راه‌گشای بهبودی پایدار دانست.

نقش کلیدی خانواده و جامعه در پیشگیری و درمان

این متخصص روانپزشکی، خانواده را مهم‌ترین عامل در پیشگیری از اعتیاد معرفی کرد و ارتباط صمیمانه والدین با فرزندان، آموزش مهارت «نه گفتن»، تقویت اعتماد به نفس و ایجاد محیطی حمایتگر را در کاهش چشمگیر گرایش به مصرف مواد مؤثر دانست. وی همچنین بر توسعه فعالیت‌های فرهنگی، توجه به سلامت روان و کاهش انگ مراجعه به متخصصان در سطح جامعه تأکید کرد.

 کامرانی در پایان به خانواده‌ها توصیه کرد در صورت مشاهده نشانه‌های مصرف مواد در عزیزان خود، به جای سرزنش، از متخصصان کمک گرفته و با مراجعه زودهنگام به مراکز درمانی، از عوارض جبران‌ناپذیر جلوگیری کنند. وی همچنین به جوانان یادآوری کرد که هیچ ماده مخدری بی‌خطر نیست و نباید فریب باور‌های نادرست را خورد.

انتهای پیام/