سیده صالح مرتضوی، رئیس گروه بهداشت سالمندان وزارت بهداشت همزمان با هفته سالمند و در آستانه نهم مهرماه، روز جهانی سالمند، اظهار کرد: افزایش جمعیت سالمندان به خودی خود یک بحران نیست، بلکه نتیجه بخشی از موفقیتهای توسعه و نظام سلامت، از جمله کنترل بیماریهای واگیر و گسترش واکسیناسیون است و در صورت برنامهریزی صحیح میتواند به یک فرصت تبدیل شود.
وی افزود: آنچه میتواند روند سالمندی جمعیت را به یک چالش تبدیل کند، مواجهه بدون برنامه با این تحول جمعیتی است؛ بنابراین لازم است سیاستها و برنامههای متناسب با نیازهای جمعیت سالمند از هماکنون طراحی و اجرا شود.
مرتضوی با اشاره به شعار امسال روز جهانی سالمند با عنوان «عصر زندگی بهتر؛ بازاندیشی در نظامها برای زندگی بهتر» گفت: این بازاندیشی نباید صرفاً به نظام سلامت محدود شود، زیرا سالمندی پدیدهای چندعاملی است و دستگاهها و بخشهای مختلف باید در مدیریت پیامدهای این تحول جمعیتی نقش خود را ایفا کنند.
### حرکت به سوی الگوی مراقبت یکپارچه سالمندان
رئیس گروه بهداشت سالمندان، استقرار الگوی «مراقبت یکپارچه سالمندان» (ICOPE) سازمان جهانی بهداشت را یکی از مهمترین برنامههای جاری این حوزه عنوان کرد و گفت: در الگوهای پیشین، بخش عمده خدمات بر غربالگری و کنترل زودهنگام بیماریها متمرکز بود، اما در الگوی جدید، هدف اصلی حفظ و ارتقای عملکرد سالمند است تا فرد حتی در صورت ابتلا به بیماریهای مختلف، استقلال خود را حفظ کرده و زندگی فعال و پویایی داشته باشد.
وی توضیح داد: در این الگو، شش حوزه کلیدی شامل بینایی، شنوایی، تغذیه، تحرک، سلامت روان و ظرفیتهای شناختی مورد ارزیابی قرار میگیرند تا افت ظرفیتها در مراحل اولیه شناسایی و مداخلات مناسب برای آنها طراحی شود.
مرتضوی شخصیسازی خدمات را یکی از ارکان اصلی این الگو دانست و افزود: شرایط اقتصادی و اجتماعی، وضعیت خانوادگی، محیط زندگی، میزان حمایت اطرافیان و ترجیحات خود سالمند باید در تدوین برنامه مراقبتی هر فرد مورد توجه قرار گیرد.
وی ادامه داد: هماهنگیهای لازم با مرکز مدیریت شبکه و معاونت فنی وزارت بهداشت انجام شده و برنامه ادغام این الگو در نظام شبکه بهداشت و درمان کشور و جایگزینی آن با بسته خدمت سالمندان در حال تدوین است. همچنین ارزیابیهای اولیه بومیسازی شده و طراحی ارزیابیهای عمیقتر و برنامه مراقبت شخصیسازیشده نیز در دست اقدام است.
رئیس گروه بهداشت سالمندان وزارت بهداشت، تربیت مراقبان رسمی سالمندان را از دیگر برنامههای مهم این حوزه عنوان کرد و گفت: با افزایش جمعیت سالمندان، کاهش اندازه خانوادهها و افزایش تعداد سالمندان، نیاز به مراقبت از این گروه در سالهای آینده افزایش خواهد یافت.
وی افزود: به سفارش دبیرخانه شورای ملی سالمندان، صندوق ملی جمعیت و با همکاری وزارت بهداشت، برنامه تربیت مراقبان رسمی سالمندان طراحی شده است. در گام نخست، آموزش این مراقبان با همکاری سازمان آموزش فنی و حرفهای در حال انجام است و قرار است همزمان با روز جهانی سالمند رونمایی شود.
مرتضوی گفت: این آموزشها برای مراقبان خانوادگی و همچنین مراقبانی که از طریق شرکتها برای ارائه خدمات به منازل سالمندان اعزام میشوند، طراحی شده است و موضوعاتی همچون حقوق سالمند و مراقب، تغییرات طبیعی دوران سالمندی، بیماریهای شایع این دوران، اصول کمکهای اولیه، مسائل روانشناختی و شیوه صحیح ارتباط با سالمند را شامل میشود.
وی با اشاره به تفاوت نیازهای سالمندان اظهار کرد: سالمندان از نظر میزان استقلال و نیاز به مراقبت شرایط متفاوتی دارند؛ بنابراین برای افرادی که به دلیل مشکلاتی مانند اختلالات شناختی، محدودیتهای حرکتی یا بیماریهای پیشرفته به مراقبت تخصصیتر نیاز دارند، آموزشهای تکمیلی با همکاری مراکز تخصصی آموزش مهارتهای علوم پزشکی پیشبینی شده است.
رئیس گروه بهداشت سالمندان وزارت بهداشت، تربیت مربیان آموزش سالمندان را از دیگر برنامههای این حوزه برشمرد و گفت: شیوه آموزش سالمندان با سایر گروههای سنی متفاوت است و توانمندسازی آنان برای داشتن زندگی سالم، یکی از ارکان اصلی خدمات بهداشتی محسوب میشود؛ بنابراین آموزش این گروه باید با روشهای استاندارد و متناسب با ویژگیهای دوران سالمندی انجام شود.
مرتضوی افزود: به همین منظور، کارگاه آموزشی تربیت مربی (TOT) با حضور نمایندگان ۱۳ قطب کشور از ۱۱ مهرماه در تهران برگزار خواهد شد و پس از آن، آموزشها بهصورت آبشاری در سراسر کشور گسترش مییابد.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد با اجرای برنامههای پیشرو و تقویت هماهنگیهای درونبخشی و برونبخشی، گامهای مؤثری برای حفظ و ارتقای سلامت، استقلال و کیفیت زندگی سالمندان کشور برداشته شود.
انتهای پیام/