کرمان موتور در حالی از جهش تولید در شهریورماه و ثبت تیراژ ۳ هزار و ۱۴۹ دستگاه سخن می‌گوید که آمار رسمی تولید این شرکت در ۶ ماهه نخست سال ۱۴۰۵ از کاهش ۵۱.۹ درصدی تولید سواری حکایت دارد وضعیتی که در کنار افت شدید تولید برخی مدل‌ها و اطلاعیه رسمی شرکت درباره تأخیر در تأمین قطعات و تحویل خودرو، نشان می‌دهد رشد تولید شهریور را نمی‌توان به‌تنهایی نشانه بازگشت کامل تولید به شرایط عادی دانست.
بر اساس آمار تولید منتشرشده، کرمان موتور در ۶ ماهه نخست سال ۱۴۰۵ در مجموع ۱۱ هزار و ۷۹۷ دستگاه خودروی سواری تولید کرده است در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۲۴ هزار و ۵۳۰ دستگاه بود. به این ترتیب، تولید سواری شرکت در نیمه نخست امسال ۱۲ هزار و ۷۳۳ دستگاه کمتر از مدت مشابه سال قبل بوده و حدود ۵۲ درصد کاهش یافته است.
در شهریورماه، اما تیراژ تولید کرمان موتور به ۳ هزار و ۱۴۹ دستگاه رسید رقمی که نسبت به تولید یک هزار و ۶۶۶ دستگاهی مردادماه حدود ۸۹ درصد افزایش نشان می‌دهد. همین رشد ماهانه مبنای روایت «جهش تولید» قرار گرفته است.
با این حال، مقایسه شهریور امسال با شهریور سال گذشته تصویر متفاوتی ارائه می‌کند. کرمان موتور در شهریور ۱۴۰۴ تعداد ۳ هزار و ۹۸۲ دستگاه خودروی سواری تولید کرده بود که این رقم در شهریور امسال به ۳ هزار و ۱۴۹ دستگاه کاهش یافته است بنابراین تولید شهریور ۱۴۰۵ نسبت به ماه مشابه سال قبل حدود ۲۱ درصد کمتر بوده است.
به بیان دیگر، تولید شهریور تقریباً دو برابر مرداد شده، اما هنوز به سطح تولید شهریور سال گذشته نرسیده است بنابراین اگرچه افزایش تولید ماهانه نشانه‌ای مثبت محسوب می‌شود، اما نمی‌توان صرفاً بر اساس آن از بازگشت کامل تولید کرمان موتور سخن گفت.
تمرکز تولید روی چند محصول
بررسی جزئیات آمار تولید، نکته مهم‌تری را نیز نشان می‌دهد. بخش عمده تولید سواری کرمان موتور در سال جاری روی دو محصول KMC Eagle و JAC J۴ متمرکز شده است.
کرمان موتور در ۶ ماهه نخست امسال ۷ هزار و ۶۳۷ دستگاه KMC Eagle تولید کرده است در حالی که تولید این خودرو در مدت مشابه سال گذشته یک هزار و ۹۷۴ دستگاه بود. به این ترتیب، تولید Eagle حدود ۲۸۷ درصد افزایش یافته است.
در مقابل، تولید JAC J۴ از ۸ هزار و ۳۵۱ دستگاه در ۶ ماهه نخست سال گذشته به ۲ هزار و ۶۱۹ دستگاه در سال جاری رسیده و حدود ۶۹ درصد کاهش داشته است.
با وجود این تفاوت، مجموع تولید این دو خودرو به ۱۰ هزار و ۲۵۶ دستگاه رسیده که معادل حدود ۸۷ درصد کل تولید سواری کرمان موتور در ۶ ماهه نخست امسال است.
این تمرکز نشان می‌دهد رشد تولید شرکت در سال جاری به شکل متوازن در سبد محصولات اتفاق نیفتاده و بخش قابل توجهی از ظرفیت تولید روی مدل‌هایی متمرکز شده که امکان تأمین و مونتاژ آنها بیشتر بوده است.
X۵ و J۷ در پایین‌ترین سطح تولید
در سوی دیگر، وضعیت برخی محصولات کرمان موتور فاصله قابل توجهی با این روند دارد. تولید KMC X۵ در ۶ ماهه نخست سال گذشته ۵ هزار و ۲۹۸ دستگاه بود که در مدت مشابه امسال به ۹۹۲ دستگاه کاهش یافته است یعنی بیش از ۸۱ درصد افت.
شدت افت X۵ در شهریورماه حتی بیشتر بوده است. تولید این خودرو از یک هزار و ۸۹ دستگاه در شهریور ۱۴۰۴ به تنها ۹۲ دستگاه در شهریور ۱۴۰۵ رسیده که نشان‌دهنده کاهش حدود ۹۲ درصدی است.
وضعیت J۷ نیز قابل توجه‌تر است. تولید این خودرو در ۶ ماهه نخست سال گذشته ۵ هزار و ۱۰۰ دستگاه بود، اما در نیمه نخست امسال به ۵۲۵ دستگاه رسیده است یعنی حدود ۹۰ درصد کاهش.
در شهریورماه نیز تولید J۷ به صفر دستگاه رسیده است در حالی که در شهریور سال گذشته ۹۱۱ دستگاه از این خودرو تولید شده بود.
در مورد T۹ نیز تولید ۶ ماهه از ۲ هزار و ۴۵۷ دستگاه به ۸۴۰ دستگاه رسیده و حدود ۶۶ درصد کاهش یافته است.
اطلاعیه کرمان موتور چه می‌گوید؟
این آمار در شرایطی منتشر شده که کرمان موتور اخیرا در اطلاعیه‌ای رسمی درباره تأخیر در تحویل خودرو‌ها توضیح داده است.
این شرکت اعلام کرده که به دلیل تنش‌های نظامی در منطقه خلیج فارس از اسفند ۱۴۰۴، بارگیری قطعات به مدت ۴۰ روز متوقف شده و پس از کاهش تنش‌ها از اردیبهشت ۱۴۰۵ نیز به دلیل عدم امکان ورود کشتی‌ها به خلیج فارس و تغییر مسیر آنها، تأمین و دریافت قطعات با تأخیر مواجه شده است.
کرمان موتور در این اطلاعیه اعلام کرده که تولید خودرو‌ها طی هفته‌های آینده انجام خواهد شد و مشتریان می‌توانند در صورت تمایل از طرح جایگزینی استفاده کنند و خودروهای ثبت‌نامی خود را با خودروهای موجود و با قیمت زمان ثبت‌نام تعویض کنند.
این بخش از اطلاعیه، زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که کنار آمار تولید قرار گیرد. زیرا مسئله فقط افزایش یا کاهش تولید یک ماه نیست بخشی از محصولات کرمان موتور که پیش‌تر فروخته شده‌اند، اکنون با افت شدید تولید مواجه هستند.
وقتی «جهش تولید» هنوز به تحویل خودرو نمی‌رسد
در چنین شرایطی، رشد ۸۹ درصدی تولید از مرداد به شهریور را نمی‌توان نادیده گرفت، اما این رشد به خودی خود به معنای حل مشکل تعهدات قبلی نیست.
کرمان موتور در شهریور ۳ هزار و ۱۴۹ دستگاه تولید کرده، اما این رقم هنوز حدود ۲۱ درصد کمتر از شهریور سال گذشته است. از سوی دیگر، در کل ۶ ماهه تولید شرکت تقریباً نصف شده و برخی محصولات مانند J۷ و X۵ با افت‌های ۹۰ و ۸۱ درصدی مواجه شده‌اند بنابراین بخشی از آنچه امروز تحت عنوان «جهش تولید» مطرح می‌شود، در واقع افزایش تولید از یک سطح بسیار پایین در ماه قبل است موضوعی که البته می‌تواند نشانه بهبود باشد، اما هنوز فاصله قابل توجهی با جبران عقب‌ماندگی تولید دارد.
آیا مشتریان باید به خودروهای پرتولیدتر منتقل شوند؟
در این میان، آمار تولید یک گزینه احتمالی را هم پیش روی کرمان موتور قرار می‌دهد.
KMC Eagle با تولید ۷ هزار و ۶۳۷ دستگاه در ۶ ماهه نخست امسال، نه‌تنها بیشترین سهم را در تولید سواری شرکت دارد، بلکه تنها محصول اصلی شرکت در این فهرست است که رشد بسیار قابل توجهی را تجربه کرده است.
در نتیجه اگر قرار باشد برای تعهدات خودروهایی مانند X۵، J۷ یا برخی محصولات کم‌تیراژ، طرح جایگزینی اجرا شود، طبیعی است که خودروهای دارای ظرفیت تولید بالاتر گزینه در دسترس‌تری باشند.
البته این موضوع به معنای آن نیست که مشتری الزاماً باید خودروی دیگری را بپذیرد. خودروی جایگزین از نظر قیمت، کلاس، مشخصات و کاربرد لزوماً معادل خودروی ثبت‌نامی نیست و اجرای چنین طرحی باید با رضایت مشتری و تعیین دقیق شرایط انجام شود.
در واقع، مسئله اصلی همین‌جاست مشتری که ماه‌ها برای یک خودرو منتظر مانده، حالا ممکن است با انتخابی روبه‌رو شود که به جای «خودرویی که سفارش داده»، «خودرویی که تولیدش راحت‌تر است» را دریافت کند.
آزمون اصلی کرمان موتور از اینجا آغاز می‌شود
کارنامه تولید کرمان موتور در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد این شرکت هنوز فاصله زیادی با عملکرد سال گذشته دارد. رشد شهریورماه می‌تواند نشانه‌ای مثبت از افزایش ظرفیت عملیاتی باشد، اما برای قضاوت درباره بازگشت تولید، باید این روند در ماه‌های آینده نیز ادامه پیدا کند.
اکنون پرسش اصلی دیگر صرفاً این نیست که کرمان موتور در شهریور چند دستگاه تولید کرده است بلکه این است که این افزایش تولید تا چه اندازه می‌تواند به تسویه تعهدات معوق، بازگشت مدل‌های کم‌تولید به خط تولید و کاهش زمان انتظار مشتریان منجر شود.
به بیان دیگر، اگر جهش شهریور قرار است نشانه بازگشت کرمان موتور به مسیر تولید باشد، باید اثر آن را در ماه‌های آینده در خطوط تولید مدل‌های کم‌تیراژ و در نهایت در پارکینگ مشتریان نیز دید وگرنه دو برابر شدن تولید یک ماه، در برابر افت نزدیک به ۵۲ درصدی تولید نیم‌سال، بیشتر شبیه جبران بخشی از عقب‌ماندگی است تا پایان ماجرای افت تولید.