گروه علمی و فناوری برنا/ هیات وزیران آیین‌نامه حمایت از بازگشت نخبگان ایرانی خارج از کشور را با هدف تسهیل بازگشت، استقرار، جذب و به‌کارگیری متخصصان ایرانی مقیم خارج تصویب کرد. این بسته حمایتی مجموعه‌ای از تسهیلات در حوزه جذب و همکاری علمی، بازگشت و استقرار، حمایت‌های علمی و پژوهشی و فناوری و فعالیت‌های دانش‌بنیان را برای نخبگان پیش‌بینی کرده است. در ادامه این گزارش به جزئیات این بسته حمایتی می‌پردازیم.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت ۱۲ مهر ۱۴۰۵ با اعلام تصویب این آیین‌نامه در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس سه محور اصلی این بسته را تشریح کرد.
وی نوشت: امروز هیات دولت آیین‌نامه حمایت از بازگشت نخبگان خارج از کشور را با سه محور واردات یک خودرو با سود بازرگانی صفر، حمایت صندوق نوآوری و شکوفایی برای تأسیس شرکت دانش‌بنیان و اولویت بهره‌مندی از مزایای قانون جهش تولید مسکن برای خرید یا ساخت خانه زیر تصویب کرد.
بر اساس اعلام معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری که در قالب اینفوگرافی در فضای مجازی منتشر شد، بسته حمایتی بر اساس آیین‌نامه اجرایی ماده (۲) قانون حمایت از ایرانیان خارج از کشور و با پیشنهاد بنیاد ملی نخبگان و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری تدوین شده است.
این بسته در چهار محور اصلی جذب و همکاری علمی، حمایت‌های علمی و پژوهشی، تسهیلات بازشگت و استقرار و فناوری، دانش بنیان و خدمات تخصصی ۱۸ نوع حمایت و تسهیلات را برای نخبگان ایرانی خارج از کشور در نظر گرفته است که از تسهیل فرآیند جذب اعضای هیئت علمی تا حمایت از فعالیت‌های دانش‌بنیان، تأمین مسکن و واردات خودرو را شامل می‌شود.
محور اول: تسهیل جذب نخبگان در دانشگاه‌ها و دستگاه‌های اجرایی
در محور نخست با عنوان جذب و همکاری علمی، فرآیند جذب نخبگان و متخصصان ایرانی خارج از کشور در مراکز علمی، دانشگاهی و دستگاه‌های اجرایی تسهیل خواهد شد.
بر این اساس جذب اعضای هیئت علمی، جذب در دستگاه‌های اجرایی و صدور مجوز‌های استخدامی خارج از فراخوان عمومی برای این افراد تسهیل می‌شود. همچنین پرونده‌های جذب نخبگان خارج از کشور خارج از نوبت بررسی خواهد شد و فرآیند ارزشیابی مدارک تحصیلی آنان نیز سرعت می‌گیرد.
امکان همکاری علمی همزمان در داخل و خارج از کشور از دیگر حمایت‌های پیش‌بینی‌شده در این بسته است. بر این اساس متخصصان ایرانی خارج از کشور می‌توانند ضمن حضور و فعالیت علمی در ایران همکاری‌های علمی خود را در خارج از کشور نیز حفظ کنند.
همچنین امکان مشارکت این متخصصان در طرح‌ها و همکاری‌های علمی مشترک پیش‌بینی شده است تا ظرفیت علمی و تخصصی آنان در پروژه‌های مشترک مورد استفاده قرار گیرد.
محور دوم: تسهیلات مسکن، بیمه و خودرو برای بازگشت نخبگان
دومین محور بسته حمایتی دولت به تسهیلات بازگشت و استقرار اختصاص دارد. در این بخش برای کاهش دغدغه‌های مربوط به بازگشت و زندگی در کشور مجموعه‌ای از خدمات و تسهیلات برای نخبگان و متخصصان بازگشتی پیش‌بینی شده است.
تسهیل روادید بستگان غیرایرانی درجه یک، دسترسی به خدمات غیرحضوری دولت هوشمند و بهره‌مندی از بیمه اجتماعی و درمانی از جمله این حمایت‌هاست.
همچنین نخبگان بازگشتی از تسهیلات مربوط به خرید، ساخت و ودیعه مسکن برخوردار خواهند شد و در بهره‌مندی از مزایای قانون جهش تولید مسکن برای خرید یا ساخت واحد مسکونی در اولویت قرار می‌گیرند.
در حوزه حمل‌ونقل نیز امکان واردات یک دستگاه خودرو با امتیاز ویژه گمرکی برای واجدان شرایط در نظر گرفته شده است. در پیام سخنگوی دولت، این امتیاز به‌عنوان واردات یک خودرو با سود بازرگانی صفر اعلام شده است، در حالی که در اینفوگرافی معاونت علمی این میزان یک درصد ذکر شده است؛ بنابراین جزئیات نهایی میزان سود بازرگانی خودرو باید بر اساس متن رسمی آیین‌نامه و مقررات اجرایی آن ملاک قرار گیرد.
محور سوم: اعتبار مالیاتی برای تجهیزات آزمایشگاهی
بخش دیگری از این بسته به حمایت از فعالیت‌های علمی و پژوهشی نخبگان اختصاص دارد.
بر اساس اعلام معاونت علمی، برای تهیه تجهیزات آزمایشگاهی مورد نیاز که فاقد مشابه ساخت داخل هستند اعتبار مالیاتی تا سقف ۱۰۰ درصد پیش‌بینی شده است. این حمایت می‌تواند هزینه تامین تجهیزات مورد نیاز فعالیت‌های پژوهشی و آزمایشگاهی متخصصان بازگشتی را کاهش دهد. همچنین ورود تجهیزات علمی، پژوهشی و حرفه‌ای مرتبط با متقاضی برای یک‌بار با معافیت از حقوق ورودی امکان‌پذیر خواهد بود.
تسهیل همکاری‌های پژوهشی و فناورانه و بهره‌مندی از حمایت‌ها و کمک‌هزینه‌های پژوهشی نیز از دیگر حمایت‌های این بخش است.
محور چهارم: حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و تجاری‌سازی طرح‌های فناورانه
چهارمین محور این بسته با عنوان فناوری، دانش‌بنیان و خدمت تخصصی به حمایت از فعالیت‌های فناورانه و دانش‌بنیان نخبگان بازگشتی اختصاص دارد. بر این اساس از تجاری‌سازی طرح‌های فناورانه این افراد حمایت خواهد شد و شرکت‌های دانش‌بنیان مرتبط نیز مشمول حمایت قرار می‌گیرند. همچنین حمایت از ثبت اختراع در داخل و خارج از کشور در این بسته پیش‌بینی شده است.
یکی از امتیاز‌های اعلام‌شده از سوی سخنگوی دولت نیز حمایت صندوق نوآوری و شکوفایی از تاسیس شرکت‌های دانش‌بنیان توسط متخصصان بازگشتی است، اقدامی که با هدف فراهم‌کردن زمینه تبدیل ظرفیت علمی و تخصصی این افراد به فعالیت‌های فناورانه و اقتصادی در داخل کشور پیش‌بینی شده است.
در بخش دیگری از این آیین‌نامه برای نخبگان مشمول امکان پیگیری بهره‌مندی از خدمت تخصصی، پروژه جایگزین خدمت و امریه در نظر گرفته شده است.
این حمایت با هدف کاهش موانع پیش روی فعالیت تخصصی و علمی نخبگان مشمول و استفاده از توان تخصصی آنان در پروژه‌ها و دستگاه‌های مرتبط پیش‌بینی شده است.
بخش دیگری از آیین‌نامه به شرایط زندگی و استقرار نخبگان و خانواده‌های آنان اختصاص دارد. بر این اساس فرآیند صدور روادید برای بستگان غیرایرانی درجه یک تسهیل می‌شود. همچنین این افراد به خدمات غیرحضوری دولت هوشمند دسترسی خواهند داشت و می‌توانند از پوشش بیمه اجتماعی و درمانی بهره‌مند شوند.
تسهیلات مربوط به ودیعه، خرید و ساخت مسکن نیز در نظر گرفته شده است تا بخشی از دغدغه‌های مالی و اجرایی مربوط به استقرار نخبگان پس از بازگشت به کشور کاهش یابد.
آیین‌نامه اجرایی ماده (۲) قانون حمایت از ایرانیان خارج از کشور با هدف تسهیل جذب و به‌کارگیری نخبگان ایرانی خارج از کشور در مراکز آموزشی و پژوهشی، شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان و سایر دستگاه‌های اجرایی تصویب شده است.
دولت در این آیین‌نامه تلاش کرده است علاوه بر تسهیل بازگشت متخصصان، فرآیند جذب آنان در ساختار‌های علمی، پژوهشی و اجرایی کشور را نیز کوتاه‌تر کند و زمینه استفاده از ظرفیت علمی و تخصصی ایرانیان خارج از کشور را در فرآیند توسعه کشور فراهم آورد.
مجموعه‌ای از حمایت‌ها از جذب اعضای هیئت علمی و استخدام در دستگاه‌های اجرایی گرفته تا حمایت از پژوهش، تجهیزات آزمایشگاهی، ثبت اختراع، تجاری‌سازی و تاسیس شرکت‌های دانش‌بنیان در نظر گرفته شده است.
همچنین پیش‌بینی تسهیلات مسکن، بیمه، خدمات دولت هوشمند، روادید بستگان و واردات خودرو نشان می‌دهد که این بسته تنها بر فعالیت حرفه‌ای و علمی نخبگان تمرکز ندارد و بخشی از آن به فراهم‌کردن شرایط استقرار و زندگی آنان پس از بازگشت اختصاص یافته است.
گزارش از: زهرا وجدانی
انتهای پیام/