معاون رئیسجمهوری آمریکا در گفتوگو با رویترز با تأکید بر اینکه هرگونه توافق احتمالی میان واشنگتن و تهران باید شامل کاهش ظرفیت غنیسازی ایران باشد، اعلام کرد آمریکا به توافقی که صرفاً متکی بر تعهدات و تضمینهای احتمالی درباره فعالیتهای هستهای آینده ایران باشد، رضایت نخواهد داد.
جیدی ونس با طرح این ادعا که ایران برای اثبات صلحآمیز بودن برنامه هستهای خود باید در ظرفیت غنیسازی و تولید سوخت با غنای بالا اقدامات معناداری انجام دهد، گفت واشنگتن همچنان برای دستیابی به توافق آمادگی دارد، اما این توافق باید با اقدامات مشخص و قابل سنجش هستهای از سوی تهران همراه باشد. این اظهارات در شرایطی مطرح شده است که تنش میان ایران و آمریکا بر سر برنامه هستهای، حملات به تأسیسات هستهای ایران، وضعیت امنیتی منطقه و اختلافات بر سر نحوه ادامه همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی ادامه دارد و همزمان، جنگ و پیامدهای اقتصادی و انرژی آن به یکی از موضوعات مهم سیاسی در داخل آمریکا تبدیل شده است.
در همین راستا، سیدجلال ساداتیان، سفیر اسبق ایران در انگلیس، در گفتوگو با خبرنگار سیاست خارجی برنا، با اشاره به تداوم اختلافات میان ایران و آمریکا اظهار کرد: کشمکش میان دو کشور مدتهاست ادامه دارد و پس از توافقی که در اسلامآباد شکل گرفت، فشارهای زیادی در داخل آمریکا و بهویژه از سوی رژیم صهیونیستی بر دولت این کشور وارد شد.
وی افزود: در داخل آمریکا این دیدگاه مطرح شد که واشنگتن امتیازات زیادی داده، اما در مقابل دستاورد قابل توجهی به دست نیاورده است. حتی برخی معتقد بودند که در مجموع بخش قابل توجهی از امتیازات به نفع ایران بوده است؛ بنابراین تلاش شد این معادله تغییر کند و آمریکا بتواند امتیازات بیشتری از ایران دریافت کند.
ساداتیان ادامه داد: پس از آن، آمریکاییها مجموعهای از پیشنهادها و خواستههای خود را روی میز گذاشتند و ایران نیز متقابلاً مطالبات خود را مطرح کرد. در آخرین موارد، ایران هفت درخواست را در برابر طرف آمریکایی قرار داد که از جمله آنها پایان محاصره دریایی، توقف جنگ در منطقه، رفع تحریمهای ایران و خروج آمریکا از منطقه بود.
وی تصریح کرد: با توجه به فهرست مطالبات ایران، مشخص بود که آمریکاییها با همه این خواستهها موافقت نخواهند کرد. در مقابل، آمریکا نیز مجدداً خواستههایی را مطرح کرد که از جمله آنها تحویل تمام مواد غنیشده ۶۰ درصدی ایران، توقف غنیسازی، محدود کردن برنامه موشکی و قطع حمایت از نیروهای مقاومت بود.
سفیر اسبق ایران در انگلیس با بیان اینکه فاصله خواستههای دو طرف زیاد است، گفت: همین اختلافات باعث شد یک دور دیگر از درگیریهای ۱۳ روزه شکل بگیرد. در این میان، موضوع تنگه هرمز نیز مورد توجه آمریکا قرار گرفت و واشنگتن خواستار باز شدن این آبراه و عبور کشتیها بدون دریافت هزینه یا امتیازی از سوی ایران شد که طبیعتاً تهران این درخواست را نپذیرفت.
ساداتیان اظهار کرد: آمریکاییها پس از آن تلاش کردند مسیر دیگری برای اعمال فشار بر ایران پیدا کنند، چراکه یکی از مهمترین فشارهایی که هم در داخل آمریکا و هم در سطح جهانی متوجه دولت ترامپ بود، افزایش قیمت انرژی و سوخت، از جمله بنزین و گازوئیل بود. این مسئله در آمریکا، اروپا و برخی دیگر از مناطق جهان آثار خود را نشان داد و فشار سیاسی و اقتصادی قابل توجهی بر دولت ترامپ ایجاد کرد.
وی افزود: تلاش آمریکاییها این بود با هدف کاهش این فشارها، زیرساختهای ایران یا امکانات تهاجمی مرتبط با توانایی ایران برای اثرگذاری بر تنگه هرمز را هدف قرار دهند. به همین دلیل بخش قابل توجهی از حملات در مناطق جنوبی و سواحل ایران انجام شد.
ساداتیان با بیان اینکه این اقدامات نتوانست همه اهداف مورد نظر آمریکا را محقق کند، گفت: اکنون آمریکاییها اعلام میکنند که با اقداماتی که برای پشتیبانی از صادرات انرژی انجام دادهاند، توانستهاند بخشی از صادرات را حفظ کنند. هدف اصلی آنها نیز این است که قیمت انرژی را کنترل کنند و نشان دهند قیمت نفت خام از محدوده مشخصی فراتر نرفته است؛ هرچند در مقطعی قیمت نفت به بیش از ۱۱۰ دلار رسید.
وی در ادامه به تلاش کشورهای میانجی برای نزدیک کردن دیدگاههای تهران و واشنگتن اشاره کرد و گفت: در حال حاضر قطر تلاشهایی را برای نزدیک کردن مواضع دو طرف آغاز کرده است. وزیر کشور ایران به قطر سفر کرده و در آنجا دیدارهایی انجام داده و قطریها نیز اعلام کردهاند که در تلاش هستند نقطهنظرات طرفین را به یکدیگر نزدیک کنند.
ساداتیان افزود: پاکستان نیز در همین راستا اقداماتی انجام داده و وزیر کشور پاکستان به تهران سفر کرد و دیدارهایی در ایران داشت. هدف این تلاشها نیز بازگشت به تفاهمهایی است که پیش از این مورد توجه دو طرف قرار گرفته بود. در شرایط فعلی، طرفین همچنان بر خواستههای خود تأکید میکنند و آنها را تکرار میکنند تا بتوانند طرف مقابل را به دادن امتیاز وادار کنند. به همین دلیل، فاصله میان مواضع دو طرف همچنان قابل توجه است.
سفیر اسبق ایران در انگلیس درباره احتمال اقدام نظامی آمریکا علیه ایران نیز گفت: آمریکا در حال تدارک سناریوهایی است که اگر گفتوگوها و تلاشهای میانجیگرانه به نتیجه نرسد، بتواند یک حمله نظامی گسترده و همهجانبه علیه ایران انجام دهد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره موضوع هستهای ایران اظهار کرد: ایران اعلام کرده است که غنیسازی را متوقف نخواهد کرد و مواد غنیشده خود را نیز تحویل نخواهد داد. بنابراین تبلیغاتی که درباره کنار گذاشتن موضوع غنیسازی و مسائل هستهای مطرح میشود، با موضع رسمی ایران همخوانی ندارد.
ساداتیان افزود: ایران مسائل هستهای و غنیسازی را از دستور کار خود خارج نکرده و همچنان بر خواستههای خود تأکید دارد. در چنین شرایطی، به نظر من چندان خوشبین نیستم که طرفین بتوانند بهراحتی به تفاهم برسند، هرچند تلاشهای میانجیگرانه قطر و پاکستان همچنان ادامه دارد.
وی درباره گمانهزنیها پیرامون احتمال حمله گسترده آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران پیش از انتخابات نیز گفت: اینکه گفته میشود آمریکا و اسرائیل پیش از انتخابات دست به یک حمله گسترده علیه ایران خواهند زد، به نظر من تا حدی بعید است. آنها باید هزینههای چنین اقدامی و شرایط سیاسی و اقتصادی داخل آمریکا را نیز در نظر بگیرند.
ساداتیان در پایان گفت: با این حال، اگر میان طرفین تفاهمی شکل نگیرد، پس از انتخابات احتمال اینکه آمریکا و رژیم صهیونیستی دست به یک اقدام تهاجمی علیه ایران بزنند وجود دارد و نمیتوان این سناریو را بهطور کامل منتفی دانست.
انتهای پیام/