گروه علمی و فناوری برنا/ گوگل از عرضه یک عامل هوش مصنوعی یکپارچه در جمینای خبر داده است که علاوه بر پاسخ‌گویی به پرسش‌ها می‌تواند اهداف تعیین‌شده را برنامه‌ریزی و اجرا کند، وظایف را به عوامل دیگر بسپارد و از طریق اتصال به ابزارها و سامانه‌های داخلی شرکت‌ها کار‌ها را به نمایندگی از کاربران پیش ببرد. این قابلیت ابتدا برای کسب‌وکار‌ها عرضه می‌شود و قرار است در ادامه در اختیار کاربران عادی نیز قرار بگیرد.
گوگل در رویدادی با محوریت خدمات ابری خود که روز پنجشنبه برگزار شد از ورود جمینای به مرحله جدیدی از توسعه هوش مصنوعی عامل‌محور (Agentic AI) خبر داد. محور اصلی این معرفی راه‌اندازی یک عامل هوش مصنوعی یکپارچه است که می‌تواند فراتر از تعاملات متنی و پاسخ‌گویی به پرسش‌ها عمل کند و انجام مجموعه‌ای از وظایف را از ابتدا تا انتها بر عهده بگیرد.
این تحول در شرایطی رخ می‌دهد که ابزار‌های هوش مصنوعی به‌تدریج از تجربه‌های صرفا مکالمه‌محور فاصله می‌گیرند و به سمت سامانه‌هایی حرکت می‌کنند که قادرند مسئولیت انجام وظایف مشخص را بپذیرند. این ابزارها می‌توانند کد تولید کنند، جلسه‌ها را برنامه‌ریزی کنند، وقت ملاقات بگیرند، سفر رزرو کنند و فعالیت‌های مختلف را با اتکا به ابزارها و سرویس‌های دیگر به انجام برسانند.
در همین راستا ظهور عامل‌های هوش مصنوعی برای کاربران عادی، از جمله Muse متعلق به متا و عامل‌هایی که از طریق پیام‌رسان‌ها فعالیت می‌کنند، مانند Instinct و ابزار‌های مشابه نشان‌دهنده گسترش این رویکرد است. همچنین معرفی اخیر Dots از سوی ChatGPT از دیگر تحولات این حوزه به شمار می‌رود.
گوگل برای گسترش خدمات عامل‌محور خود از یک مزیت مهم به نام پایگاه کاربری گسترده جمینای برخوردار است. سوندار پیچای مدیرعامل گوگل در آغاز این رویداد اعلام کرد که جمینای در حال حاضر بیش از یک میلیارد کاربر فعال ماهانه دارد.
پیچای همچنین گفت نزدیک به ۹۰ درصد از شرکت‌های حاضر در فهرست Fortune ۱۰۰ از نسخه سازمانی جمینای با نام Gemini Enterprise در محیط کار خود استفاده می‌کنند.
با توجه به میزان استقبال کسب‌وکار‌ها از جمینای گوگل قصد دارد عرضه عامل جدید را ابتدا بر مشتریان سازمانی متمرکز کند و سپس آن را به کاربران عادی گسترش دهد.
پیچای توضیح داد که این رویکرد به گوگل امکان می‌دهد پیش از عرضه گسترده‌تر، مسائل پیچیده‌تر مرتبط با امنیت، مقیاس‌پذیری و عملکرد را برطرف کند، مسائلی که با توسعه و به‌کارگیری عامل‌های قدرتمند هوش مصنوعی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
توماس کوریان مدیرعامل Google Cloud در توضیح قابلیت‌های عامل جدید گفت کاربران می‌توانند به‌جای ارائه صرفا دستورالعمل هدف (Objective) را در اختیار آن قرار دهند.
این تفاوت به آن معناست که عامل هوش مصنوعی صرفا مجری یک فرمان مشخص نیست بلکه می‌تواند برای رسیدن به نتیجه موردنظر مراحل انجام کار را برنامه‌ریزی کند از مهارت‌ها و ابزار‌های اختصاصی استفاده کند و به سامانه‌های داخلی سازمان متصل شود.
در این الگو کاربر هدف نهایی را مشخص می‌کند و عامل می‌تواند فرایند دستیابی به آن را سازمان‌دهی و اجرا کند. چنین قابلیتی زمینه را برای خودکارسازی فرایند‌های کاری پیچیده‌تر فراهم می‌کند، فرایند‌هایی که ممکن است به چندین ابزار، منبع اطلاعاتی و مرحله اجرایی نیاز داشته باشند.
یکی دیگر از قابلیت‌های عامل جدید، امکان استفاده از مدل‌های مختلف هوش مصنوعی است. این سامانه به‌صورت پیش‌فرض مدلی را انتخاب می‌کند که برای انجام وظیفه موردنظر مناسب‌تر تشخیص دهد.
کاربران می‌توانند کنترل انتخاب مدل را در اختیار بگیرند و مدل موردنظر خود را به‌صورت دستی انتخاب کنند. گوگل اعلام کرده است که این قابلیت از ابتدا مدل‌های Claude متعلق به شرکت Anthropic را نیز در بر می‌گیرد.
این شرکت قصد دارد در آینده دامنه انتخاب مدل‌ها را گسترش دهد و مدل‌های متن‌باز و همچنین مدل‌های خصوصی دیگر را به این فهرست اضافه کند.
امکان انتخاب میان مدل‌های مختلف می‌تواند به سازمان‌ها کمک کند تا متناسب با نوع وظیفه، نیاز‌های فنی و الزامات خود از مدل مناسب‌تری استفاده کنند؛ در عین حال انتخاب خودکار مدل نیز قرار است فرایند استفاده از عامل را برای کاربر ساده‌تر کند.
عامل جدید جمینای می‌تواند هنگام دریافت یک درخواست به پیوست‌هایی مانند فایل‌ها، پوشه‌ها و پروژه‌های مرتبط دسترسی داشته باشد. این پروژه‌ها ممکن است برای جریان‌های کاری مشخص طراحی شده باشند و ترکیبی از فایل‌ها و مهارت‌های اختصاصی را در خود جای دهند. علاوه بر این عامل می‌تواند به داده‌ها و سامانه‌های مختلف سازمان متصل شود و از آنها برای پیشبرد وظایف استفاده کند.
گوگل اعلام کرده است که این عامل از اتصال به مجموعه‌ای از سرویس‌ها و ابزار‌های سازمانی پشتیبانی می‌کند که از جمله آنها می‌توان به Google Workspace، Microsoft ۳۶۵، Slack، Jira، Confluence، Git، BigQuery، Databricks، Postgres و Snowflake اشاره کرد.
این قابلیت به عامل اجازه می‌دهد در محیط کاری‌ای فعالیت کند که اطلاعات و ابزار‌های موردنیاز آن میان چندین سرویس مختلف توزیع شده‌اند.
گوگل همچنین اعلام کرده است که عامل می‌تواند به‌صورت امن به هر سرور پروتکل Model Context Protocol یا MCP چه در داخل شبکه سازمان و چه خارج از آن، متصل شود.
پروتکل MCP سازوکاری برای اتصال مدل‌های هوش مصنوعی به ابزارها، منابع داده و سرویس‌های خارجی فراهم می‌کند. پشتیبانی از این پروتکل به سازمان‌ها امکان می‌دهد عامل را به مجموعه گسترده‌تری از ابزارها و سامانه‌های مورد استفاده خود متصل کنند.
گوگل برای مدیریت و نظارت بر فعالیت‌های عامل، رابطی با عنوان صندوق ورودی وظایف (Tasks Inbox) در نظر گرفته است. کاربران از طریق این بخش می‌توانند روند اجرای فعالیت‌های واگذارشده به جمینای را دنبال کنند.
این رابط اطلاعاتی درباره فرایند استدلال عامل، واگذاری وظایف به عامل‌های فرعی، بارگذاری مهارت‌های اختصاصی، کد و میزان پیشرفت کار در اختیار کاربران قرار می‌دهد. کاربران می‌توانند علاوه بر مشاهده نتیجه نهایی از مراحل مختلف اجرای وظایف نیز مطلع شوند و ببینند عامل چگونه کار را پیش می‌برد و برای انجام آن از چه قابلیت‌هایی استفاده می‌کند.
واگذاری وظایف به عامل‌های فرعی یکی از بخش‌های مهم این رویکرد است زیرا انجام یک ماموریت پیچیده ممکن است به تقسیم کار میان چند عامل تخصصی نیاز داشته باشد.
یکی از ویژگی‌های قابل توجه عامل جدید این است که در محیط Google Workspace حساب کاربری اختصاصی خود را خواهد داشت به‌گونه‌ای که گوگل آن را مشابه یک همکار دیگر در سازمان در نظر می‌گیرد.
این حساب نشانی ایمیل و زمینه اطلاعاتی اختصاصی خود را دارد. به گفته گوگل عامل می‌تواند اطلاعات مرتبط با ساختار سازمان را بشناسد از جمله اینکه چه افرادی در کدام تیم فعالیت می‌کنند، منطقه زمانی آنها چیست، تایید چه افرادی برای انجام برخی امور لازم است و چه رویداد‌هایی در تقویم کارکنان ثبت شده‌اند.
کاربران می‌توانند از روش‌های مختلفی با این عامل از جمله با علامت‌گذاری یا تگ کردن آن، ارسال ایمیل، به‌اشتراک‌گذاری محتوا یا افزودن آن به گفت‌و‌گو‌های گروهی تعامل داشته باشند.
این قابلیت تعامل با هوش مصنوعی را از یک گفت‌وگوی مستقل در محیط چت فراتر می‌برد و آن را به بخشی از جریان ارتباطات روزمره سازمان تبدیل می‌کند. از سوی دیگر اقداماتی که عامل انجام می‌دهد در قالب سوابق قابل ممیزی (Audit Trail) به نام خود عامل ثبت می‌شوند نه به نام یک کارمند انسانی. این سازوکار می‌تواند به سازمان‌ها کمک کند منشأ اقدامات انجام‌شده را مشخص کنند و سوابق فعالیت‌های عامل را بررسی کنند.
گوگل اعلام کرده است که عامل جدید از طریق طیف متنوعی از دستگاه‌ها و محیط‌های نرم‌افزاری در دسترس خواهد بود.
این دسترسی شامل دستگاه‌های همراه مبتنی بر iOS و اندروید، رایانه‌های مجهز به ویندوز و مک رابط خط فرمان (CLI)، سرویس‌های Google Workspace و Microsoft ۳۶۵ و همچنین پلتفرم‌های ServiceNow و Slack می‌شود.
گسترش دسترسی به این محیط‌ها به کاربران امکان می‌دهد عامل را در ابزار‌هایی به کار بگیرند که پیش‌تر برای انجام فعالیت‌های روزمره خود از آنها استفاده می‌کردند.
انتهای پیام/