به گزارش گروه اجتماعی برنا، بهناز بصیری، متخصص نوزادان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان، با تأکید بر اهمیت مراقبت از نوزاد در ۲۸ روز نخست زندگی گفت: ترخیص نوزاد از بیمارستان به معنای پایان مراقبت نیست و پیگیری وضعیت تغذیه، وزن‌گیری و زردی، به‌ویژه در روز‌های نخست پس از تولد، اهمیت زیادی دارد.
وی با اشاره به اینکه بیشترین میزان مرگ‌ومیر در دوره نوزادی رخ می‌دهد، اظهار کرد: میزان مرگ‌ومیر نوزادان یکی از شاخص‌های مهم ارزیابی وضعیت سلامت جوامع است و کاهش این شاخص می‌تواند نشان‌دهنده بهبود خدمات بهداشتی و درمانی باشد.
بصیری افزود: مراقبت صحیح از نوزاد، به‌ویژه در روز‌های نخست زندگی، نقش مهمی در پیشگیری از عوارض احتمالی و حفظ سلامت او دارد.
مادران نخست‌زا به آموزش و حمایت بیشتری نیاز دارند
این متخصص نوزادان با بیان اینکه تغذیه، برقراری شیردهی، زردی و مراقبت‌های عمومی از مهم‌ترین دغدغه‌های خانواده‌ها در ۲۸ روز نخست زندگی نوزاد است، گفت: مادرانی که نخستین تجربه مادری خود را پشت سر می‌گذارند، معمولاً با پرسش‌ها و نگرانی‌های بیشتری درباره نحوه مراقبت از نوزاد مواجه می‌شوند.
وی ادامه داد: فاصله زمانی مناسب میان وعده‌های شیردهی، اطمینان از دریافت کافی شیر، زمان مناسب حمام کردن نوزاد و شناخت علائمی که نیازمند مراجعه به پزشک هستند، از جمله پرسش‌های رایج مادران در روز‌های نخست پس از تولد است.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به مراقبت‌های بیمارستانی پس از زایمان اظهار کرد: در شرایط معمول، مادر و نوزاد دست‌کم ۲۴ ساعت پس از زایمان در بیمارستان تحت نظر قرار می‌گیرند و نوزاد نیز حداقل یک‌بار از سوی متخصص اطفال یا فوق‌تخصص نوزادان معاینه می‌شود تا در صورت مشاهده مشکل، اقدامات لازم انجام گیرد.
بصیری تأکید کرد: پس از ترخیص نیز خانواده‌ها باید طبق توصیه پزشک برای بررسی وضعیت تغذیه، وزن‌گیری و زردی نوزاد مراجعه کنند؛ چراکه پیگیری وضعیت نوزاد در روز‌های نخست پس از ترخیص اهمیت ویژه‌ای دارد.
زردی نوزاد شایع است، اما به پیگیری نیاز دارد
بصیری زردی را یکی از مشکلات شایع روز‌های نخست زندگی نوزاد دانست و گفت: بسیاری از نوزادان در روز‌های سوم تا پنجم پس از تولد درجاتی از زردی را تجربه می‌کنند که در موارد زیادی فیزیولوژیک است و بدون نیاز به مداخله درمانی جدی برطرف می‌شود.
وی افزود: با این حال، تشخیص اینکه زردی در محدوده طبیعی قرار دارد یا نیازمند درمان است، صرفاً بر اساس مشاهده ظاهر نوزاد امکان‌پذیر نیست و باید عوامل مختلفی در ارزیابی آن در نظر گرفته شود.
این متخصص نوزادان توضیح داد: کبد نوزاد در روز‌های نخست تولد هنوز به بلوغ کامل نرسیده و توانایی آن برای پردازش و دفع بیلی‌روبین محدود است. این مسئله یکی از دلایل شایع بروز زردی در نوزادان به شمار می‌رود.
به گفته وی، زمان شروع زردی، نارس یا رسیده بودن نوزاد، وزن هنگام تولد، وضعیت تغذیه، گروه خونی مادر و سابقه زردی در فرزندان قبلی از جمله عواملی هستند که در ارزیابی خطر و تصمیم‌گیری درمانی اهمیت دارند.
بصیری خاطرنشان کرد: اگر میزان بیلی‌روبین از حد تعیین‌شده متناسب با شرایط نوزاد بالاتر باشد، ممکن است پس از بررسی‌های لازم، بستری و درمان ضرورت پیدا کند. نوردرمانی یا فوتوتراپی روش اصلی درمان در بسیاری از موارد است و در شرایط شدیدتر، ممکن است تعویض خون مورد نیاز باشد.
وی با اشاره به کاهش موارد نیاز به تعویض خون در مقایسه با گذشته گفت: افزایش آگاهی خانواده‌ها، مراجعه به‌موقع، تشخیص زودهنگام و آغاز درمان مناسب در کاهش موارد شدید زردی و نیاز به تعویض خون مؤثر بوده‌اند.
شیر مادر علت زردی نوزاد نیست
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به برخی باور‌های نادرست درباره شیردهی اظهار کرد: این تصور که شیر مادر به‌خودی‌خود باعث افزایش زردی نوزاد می‌شود، صحیح نیست.
وی افزود: در برخی موارد، زردی با دریافت ناکافی شیر و تغذیه نامناسب نوزاد ارتباط دارد، نه با خود شیر مادر. بنابراین، تغذیه مکرر و مؤثر با شیر مادر می‌تواند با افزایش دریافت شیر و کمک به دفع بیلی‌روبین، در پیشگیری و بهبود این نوع زردی نقش داشته باشد.
بصیری همچنین با اشاره به برخی باور‌های رایج درباره مواد غذایی سنتی گفت: خوراکی‌هایی که به دلیل رنگ زرد یا نارنجی در فرهنگ عامه عامل ایجاد زردی شناخته می‌شوند، صرفاً به دلیل رنگ خود علت زردی نوزادی محسوب نمی‌شوند و نباید توصیه‌های پزشکی را با این باور‌ها جایگزین کرد.
شیر مادر همچنان انتخاب ارجح برای تغذیه نوزاد است
این متخصص نوزادان با تأکید بر اهمیت تغذیه با شیر مادر گفت: شیر مادر همچنان انتخاب ارجح برای تغذیه نوزاد است؛ با این حال، اگر شیر مادر برای تأمین نیاز‌های نوزاد کافی نباشد، ممکن است با نظر پزشک استفاده از شیر خشک ضرورت پیدا کند.
وی درباره نشانه‌های دریافت کافی شیر اظهار کرد: وضعیت خواب و آرامش نوزاد پس از تغذیه، تعداد دفعات ادرار و دفع مدفوع و به‌ویژه روند وزن‌گیری از معیار‌های مهم ارزیابی کفایت تغذیه هستند.
بصیری ادامه داد: الگوی ادرار و دفع مدفوع نوزاد در روز‌های نخست زندگی متغیر است و با افزایش دریافت شیر تغییر می‌کند؛ بنابراین، وضعیت تغذیه باید متناسب با سن نوزاد و روند وزن‌گیری او ارزیابی شود.
مشکلات اولیه شیردهی با آموزش و حمایت قابل پیگیری است
بصیری با اشاره به ارائه خدمات مشاوره شیردهی در بیمارستان فاطمیه همدان گفت: امکانات لازم برای کمک به مادران در زمینه شیردهی نیز در موارد خاص فراهم شده است.
وی توصیه کرد: مادرانی که احساس می‌کنند شیر کافی ندارند یا در شیردهی با مشکل مواجه هستند، پیش از تصمیم‌گیری برای استفاده از شیر خشک، از مشاوره تخصصی کمک بگیرند؛ چراکه بسیاری از مشکلات اولیه شیردهی با آموزش و حمایت صحیح قابل برطرف شدن است.
این متخصص نوزادان افزود: آشنا شدن زودهنگام نوزاد با شیشه و پستانک ممکن است در برخی موارد بر شیردهی مستقیم از سینه مادر تأثیر بگذارد و با کاهش دفعات مکیدن، تولید شیر را نیز کاهش دهد.
وی با تأکید بر ضرورت حمایت مستمر از مادران خاطرنشان کرد: آموزش صحیح شیردهی باید از دوران بارداری آغاز شود و پس از تولد نوزاد نیز ادامه یابد تا مادران بتوانند این مسیر را با آگاهی و اطمینان بیشتری دنبال کنند.
ترخیص نوزاد پایان مراقبت نیست
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان در پایان با تأکید بر حساسیت ۲۸ روز نخست زندگی گفت: خانواده‌ها باید توصیه‌های پزشک درباره زمان مراجعه و پیگیری وضعیت نوزاد را جدی بگیرند و در صورت مشاهده علائم غیرطبیعی، بدون تأخیر برای ارزیابی پزشکی اقدام کنند.
بصیری با اشاره به پیشرفت‌های صنعت تولید شیر خشک اظهار کرد: با وجود پیشرفت‌های صورت‌گرفته، هیچ محصولی نتوانسته است تمام ویژگی‌های پیچیده و منحصر‌به‌فرد شیر مادر را به‌طور کامل بازسازی کند؛ ازاین‌رو، حمایت از شیردهی و جلوگیری از کنار گذاشتن زودهنگام آن، از اقدامات مهم برای تأمین سلامت نوزاد در نخستین روز‌های زندگی است.
انتهای پیام/