گروه علمی و فناوری برنا/ مدیرعامل صندوق نوآوری و شکوفایی در اختتامیه بیستمین جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی از برنامه این صندوق برای توسعه سرمایه‌گذاری مشترک، افزایش سقف تامین مالی از طریق صندوق‌های پژوهش و فناوری، تامین مالی مبتنی بر سفارش فروش و حمایت از صادرات شرکت‌های دانش‌بنیان خبر داد و تاکید کرد که رویکرد صندوق به‌تدریج از تامین مالی مستقیم شرکت‌ها به سمت راهبری نظام تامین مالی نوآوری حرکت می‌کند.
اصغر نوراله‌زاده، مدیرعامل صندوق نوآوری و شکوفایی در آیین اختتامیه بیستمین جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی با اشاره به تجربه حمایت مالی از شرکت‌های مستقر در شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان این مجموعه و جشنواره شیخ بهایی را از عوامل موثر در توسعه کارآفرینی و فناوری کشور دانست و مجموعه‌ای از سیاست‌های پیشنهادی صندوق برای تسهیل تجاری‌سازی فناوری، تامین سرمایه موردنیاز شرکت‌های نوپا و توسعه بازار محصولات دانش‌بنیان را تشریح کرد.
او با بیان اینکه تامین مالی یکی از مؤلفه‌های مهم در مسیر تجاری‌سازی و توسعه فناوری است، گفت صندوق نوآوری و شکوفایی در دوره جدید به دنبال طراحی سازوکار‌هایی است که علاوه بر تأمین منابع مالی موردنیاز شرکت‌ها، زمینه مشارکت بیشتر صندوق‌های پژوهش و فناوری، شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی، صنایع و شتاب‌دهنده‌ها را در تامین مالی و توسعه فناوری فراهم کند.
نوراله‌زاده تاکید کرد هدف این رویکرد استفاده از ظرفیت نهاد‌های مالی فعال در زیست‌بوم فناوری و نوآوری و افزایش نقش آنها در اجرای سیاست‌های تأمین مالی صندوق است.
مدیرعامل صندوق نوآوری و شکوفایی در بخش نخست سخنان خود به تجربه همکاری با شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان در سال ۱۳۸۵ اشاره کرد و گفت که در آن زمان هنوز صندوق نوآوری و شکوفایی و صندوق‌های تخصصی فناوری با ساختار فعلی برای تامین مالی این حوزه شکل نگرفته بودند و او در معاونت اعتباری صندوق مهر امام رضا (ع) فعالیت می‌کرد.
به گفته نوراله‌زاده در همان سال استاندار وقت اصفهان در سفری به تهران موضوع فعالیت شهرکی را مطرح کرد که شرکت‌های برخاسته از دانشگاه صنعتی اصفهان در آن سامان‌دهی شده بودند. در آن مقطع حدود ۷۰ تا ۸۰ شرکت در این مجموعه مستقر بودند و درخواست تامین پنج میلیارد تومان اعتبار برای حمایت از آنها مطرح شد.
او با بیان اینکه این درخواست در ابتدا برای مجموعه تامین‌کننده اعتبار تجربه‌ای تازه محسوب می‌شد افزود: پس از طرح موضوع بازدیدی از شهرک انجام دادیم تا از نزدیک با فعالیت شرکت‌ها و زیرساخت‌های ایجادشده آشنا شویم. در این بازدید مشخص شد که شرکت‌ها در یک محیط مشترک مستقر شده‌اند و از امکانات و فضا‌های اشتراکی استفاده می‌کنند؛ اقدامی که در آن زمان تجربه‌ای ارزشمند در سامان‌دهی کسب‌وکار‌های فناورانه بود.
نوراله‌زاده با اشاره به اینکه در آن زمان مهدی کشمیری ریاست پارک را بر عهده داشت، اظهار کرد: در نهایت با درخواست مطرح‌شده موافقت کردیم و پنج میلیارد تومان اعتبار برای حمایت از شرکت‌های مستقر در شهرک اختصاص یافت.
او درباره سازوکار تضمین این تسهیلات نیز گفت: در آن جلسه کشمیری اعلام کرد که ضمانت شرکت‌ها را می‌پذیرد. این موضوع در ابتدا برای ما پرسش‌برانگیز بود، اما توضیح او درباره ضرورت کمک به رشد شرکت‌ها و حرکت هم‌زمان همه اجزای این مجموعه به سمت پیشرفت زمینه پذیرش این ضمانت را فراهم کرد.
مدیرعامل صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به بازدید مجدد خود از شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان در سال ۱۳۹۲ گفت: پس از آنکه در سال ۱۳۸۷ مسئولیت دیگری بر عهده گرفتم در سال ۱۳۹۲ به‌عنوان مدیرعامل صندوق کارآفرینی امید به این مجموعه بازگشتم. در آن زمان مصلحی، رئیس وقت پارک با من تماس گرفت و از من برای حضور در جشنواره شیخ بهایی دعوت کرد.
به گفته او هدف از این دعوت آن بود که نتایج حمایت مالی سال ۱۳۸۵ بررسی شود و در صورت مشاهده آثار مثبت حمایت بیشتری از مجموعه صورت گیرد.
نوراله‌زاده ادامه داد: پیش از سفر به اصفهان گزارشی درباره وضعیت بازپرداخت تسهیلات شرکت‌ها دریافت کردم، زیرا از زمان اعطای تسهیلات در سال ۱۳۸۵ تا بازدید مجدد در سال ۱۳۹۲ حدود هفت سال گذشته بود. نکته قابل توجه این بود که هیچ‌یک از شرکت‌های دریافت‌کننده تسهیلات مطالبات معوق نداشتند و شرکت‌ها اقساط تسهیلات خود را که دوره بازپرداخت آنها پنج‌ساله بود، پرداخت کرده بودند.
او افزود: شرکت‌هایی که در سال ۱۳۸۵ عمدتا کسب‌وکار‌هایی نوپا بودند و به‌طور متوسط حدود ۷۰ میلیون تومان تسهیلات دریافت کرده بودند در سال ۱۳۹۲ به مجموعه‌هایی رشد‌یافته تبدیل شده بودند و محصولات خود را ارائه می‌کردند. مشاهده این روند ما را به این نتیجه رساند که حمایت مالی از این مجموعه اثربخش بوده است بنابراین با اختصاص خط اعتباری بیشتری برای حمایت از شهرک و شرکت‌های مستقر در آن موافقت کردیم.
مدیرعامل صندوق نوآوری و شکوفایی با تاکید بر نقش این مجموعه در توسعه فناوری کشور اظهار کرد: شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان و جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی در طول سال‌های فعالیت خود نقش موثری در توسعه کارآفرینی و فناوری داشته‌اند و توانسته‌اند به بستری برای رشد کسب‌وکار‌ها و گسترش فعالیت‌های فناورانه تبدیل شوند.
نوراله‌زاده در ادامه با اشاره به تاثیر تجربه جشنواره شیخ بهایی بر برنامه‌های حمایتی خود در مسئولیت‌های بعدی گفت: پس از فعالیت در حوزه تامین مالی کسب‌وکار‌های روستایی از ایده این جشنواره برای راه‌اندازی جشنواره‌های روستایی الگوبرداری کردیم.
او توضیح داد: در این جشنواره‌ها محصولاتی که در روستا‌ها از مزیت رقابتی برخوردار بودند، معرفی می‌شدند و برترین تولیدکنندگان، فناوران، فعالان حوزه بسته‌بندی و فروش انتخاب می‌شدند. این تجربه به الگویی برای شناسایی ظرفیت‌های محلی و حمایت از کسب‌وکار‌های روستایی تبدیل شد.
مدیرعامل صندوق نوآوری و شکوفایی با قدردانی از برگزارکنندگان جشنواره شیخ بهایی بر نقش این رویداد در معرفی توانمندی‌های فناورانه و ترویج کارآفرینی تاکید کرد و گفت تجربه این مجموعه نشان می‌دهد که حمایت هدفمند در کنار ایجاد زیرساخت و شناسایی ظرفیت‌های موجود می‌تواند به رشد کسب‌وکار‌ها و توسعه فناوری منجر شود.
مدیرعامل صندوق نوآوری و شکوفایی در تشریح سیاست‌های جدید این صندوق گفت: یکی از محور‌های اصلی برنامه‌های ما تغییر تدریجی رویکرد تامین مالی است؛ به‌گونه‌ای که در یک بازه زمانی یک تا دو ساله از تامین مالی مستقیم شرکت‌ها به سمت راهبری نظام تامین مالی و استفاده گسترده‌تر از ظرفیت نهاد‌های مالی زیست‌بوم نوآوری حرکت کنیم.
او افزود: در این چارچوب ایجاد صندوق‌های مشترک و سازوکار‌های هم‌سرمایه‌گذاری با شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی (CVC) و صندوق‌های پژوهش و فناوری در دستور کار قرار دارد. هدف آن است که شرکت‌های نوپا و کسب‌وکار‌های فعال در مراحل مختلف رشد از طریق این نهاد‌ها به منابع مالی دسترسی پیدا کنند.
نوراله‌زاده با اشاره به نقش صندوق‌های پژوهش و فناوری در اجرای این سیاست‌ها اظهار کرد: یکی از برنامه‌های صندوق افزایش سرمایه این نهاد‌ها و تقویت ظرفیت آنها برای ایفای نقش مؤثرتر در تامین مالی شرکت‌های فناور است.
او گفت بر اساس مصوبه شورای مربوطه صندوق‌های پژوهش و فناوری باید تا ۳۰ آذر ۱۴۰۵ سرمایه خود را به سطح تعیین‌شده برسانند.
به گفته او در صورت محقق‌نشدن این افزایش سرمایه، مجوز‌های مربوط لغو خواهد شد و امکان صدور مجوز‌های جدید برای سهامداران و سرمایه‌گذاران جدید فراهم می‌شود تا نهاد‌هایی با توان مالی بیشتر وارد این عرصه شوند.
مدیرعامل صندوق نوآوری و شکوفایی تاکید کرد تقویت سرمایه این صندوق‌ها، امکان افزایش عاملیت مالی آنها را فراهم می‌کند و به صندوق نوآوری اجازه می‌دهد سیاست‌های حمایتی خود را با مشارکت نهاد‌های تخصصی و متناسب با نیاز شرکت‌ها اجرا کند.
نوراله‌زاده یکی دیگر از محور‌های برنامه صندوق را تامین سرمایه در گردش برای شرکت‌هایی دانست که محصولات جدید خود را عرضه کرده‌اند و به مرحله بالاتری از رشد رسیده‌اند.
او گفت: برای حمایت از این شرکت‌ها، قصد داریم منابع مالی بیشتری را از طریق صندوق‌های پژوهش و فناوری در اختیار کسب‌وکار‌ها قرار دهیم. در همین راستا سقف تامین مالی از این مسیر را اخیراً به ۱۰ میلیارد تومان افزایش داده‌ایم و برنامه داریم آن را به ۴۰ میلیارد تومان برسانیم و در ادامه نیز افزایش دهیم.
به گفته مدیرعامل صندوق نوآوری و شکوفایی افزایش سرمایه صندوق‌های پژوهش و فناوری و تقویت توان مالی آنها پیش‌نیاز اجرای این برنامه است، زیرا هدف آن است که این نهاد‌ها بتوانند متناسب با نیاز شرکت‌های در حال رشد منابع مالی لازم برای تولید و عرضه محصولات جدید را تامین کنند.
او تاکید کرد در این مدل صندوق نوآوری به‌جای ورود مستقیم به تمام درخواست‌های تامین مالی از ظرفیت نهاد‌های مالی تخصصی برای رساندن منابع به شرکت‌ها استفاده می‌کند.
مدیرعامل صندوق نوآوری و شکوفایی در ادامه تامین مالی مبتنی بر قرارداد فروش و سفارش صنعتی را یکی دیگر از محور‌های حمایتی این صندوق معرفی کرد و گفت: در این روش، تلاش می‌کنیم با طراحی سازوکار‌هایی مانند لیزینگ امکان خرید محصولات دانش‌بنیان را برای متقاضیان فراهم کنیم.
او توضیح داد: ممکن است برای محصول یک شرکت دانش‌بنیان تقاضا وجود داشته باشد، اما خریدار به دلیل محدودیت منابع مالی نتواند آن محصول را تهیه کند. در چنین شرایطی تامین مالی مبتنی بر سفارش فروش می‌تواند به تحریک تقاضا و فراهم‌شدن امکان فروش محصولات شرکت‌های دانش‌بنیان کمک کند.
نوراله‌زاده افزود: در این الگو تلاش می‌کنیم منابع مالی موردنیاز برای خرید محصولات دانش‌بنیان تامین شود و ریسک مالی به‌جای آنکه مستقیما متوجه شرکت تولیدکننده باشد، در سازوکار تامین مالی و متناسب با تعهدات شرکت خریدار مدیریت شود.
به گفته او این روش علاوه بر کمک به تامین منابع مالی شرکت‌های دانش‌بنیان می‌تواند به توسعه بازار محصولات آنها و افزایش تقاضا برای فناوری‌های تولید داخل منجر شود.
نوراله‌زاده با اشاره به دشواری‌های توسعه فناوری در مقیاس صنعتی از برنامه صندوق برای طراحی ضمانت‌نامه‌هایی با هدف حمایت از اجرای پایلوت‌های صنعتی خبر داد.
او گفت: در حال حاضر، تلاش داریم ضمانت‌نامه‌هایی طراحی کنیم که امکان پوشش ریسک اجرای پایلوت‌های صنعتی را فراهم کنند. اگر یک شرکت دانش‌بنیان بخواهد فناوری خود را در مقیاس صنعتی آزمایش کند یا پایلوت صنعتی ایجاد کند باید بتوانیم در تامین مالی و پوشش ریسک این مرحله به آن کمک کنیم.
مدیرعامل صندوق نوآوری و شکوفایی تاکید کرد توسعه این ابزار حمایتی می‌تواند یکی از موانع مهم تجاری‌سازی فناوری را کاهش دهد، زیرا عبور از مرحله توسعه محصول و رسیدن به تولید صنعتی معمولا به منابع مالی بیشتر و پذیرش ریسک‌های تازه نیاز دارد.
او افزود طراحی این ضمانت‌نامه‌ها با هدف فراهم‌کردن شرایط مناسب‌تر برای اجرای پروژه‌های صنعتی شرکت‌های دانش‌بنیان در دستور کار قرار دارد.
مدیرعامل صندوق نوآوری و شکوفایی یکی دیگر از سیاست‌های این نهاد را توسعه تامین مالی صادرات‌محور از طریق شبکه بانکی کشور عنوان کرد و گفت: در این مدل شرکت‌هایی که به بلوغ رسیده‌اند و قصد دارند محصولات خود را وارد بازار‌های بین‌المللی کنند می‌توانند از سازوکار مشترک تامین مالی صندوق و بانک‌ها استفاده کنند.
او با اشاره به اجرای نخستین طرح آزمایشی این مدل با انجمن صنایع پیشرفته اظهار کرد: در هیئت عامل صندوق اجرای این برنامه به تصویب رسیده و اکنون آمادگی داریم آن را از حالت پایلوت خارج کنیم و در سطح گسترده‌تری در اختیار شرکت‌های واجد شرایط قرار دهیم.
به گفته نوراله‌زاده در این سازوکار صندوق و بانک بر اساس توافق انجام‌شده در تامین مالی مشارکت می‌کنند و با استفاده از ظرفیت شبکه بانکی امکان افزایش منابع در دسترس شرکت‌ها فراهم می‌شود. او توضیح داد که در این مدل شرکت نیز باید سهمی از منابع موردنیاز را تامین کند و سازوکار تامین مالی با استفاده از ضریب اهرمی طراحی شده است.
نوراله‌زاده افزود: در چارچوب این برنامه هدف آن است که با استفاده از منابع صندوق، مشارکت بانک و آورده شرکت امکان تامین مالی تا شش برابر در مدل پیش‌بینی‌شده فراهم شود. این سازوکار برای شرکت‌هایی در نظر گرفته شده است که فروش بالاتری دارند و توانایی مشارکت در تامین مالی را دارا هستند.
او با اشاره به تجربه اجرای این طرح گفت شرکت‌های عضو انجمن صنایع پیشرفته که از شرایط لازم برخوردار بوده‌اند درخواست‌های خود را ارائه کرده‌اند و طرح‌های آنها پس از طی مراحل بررسی و تصویب وارد فرایند تأمین مالی شده است.
مدیرعامل صندوق نوآوری و شکوفایی همچنین از توافق با دیجی‌کالا برای استفاده از این سازوکار در زنجیره تامین این مجموعه خبر داد و گفت: بر اساس این توافق امکان تأمین مالی شرکت‌های فعال در زنجیره تامین دیجی‌کالا از طریق این مدل فراهم می‌شود.
او تاکید کرد با توجه به استقبال شرکت‌ها از اجرای آزمایشی صندوق آمادگی دارد این الگو را به سایر شرکت‌های واجد شرایط نیز تعمیم دهد تا منابع مالی موردنیاز آنها برای توسعه بازار و حضور در عرصه بین‌المللی تامین شود.
نوراله‌زاده در تشریح یکی دیگر از ابزار‌های حمایتی صندوق از برنامه توسعه سرمایه‌گذاری مشترک میان صنایع، شرکت‌های دانش‌بنیان، صندوق‌های پژوهش و فناوری و شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی خبر داد.
او گفت: یکی از مسیر‌های توسعه فناوری ایجاد سرمایه‌گذاری مشترک میان صنایع و شرکت‌های دانش‌بنیان است. در این مدل علاوه بر منابع مالی دانش فنی شرکت‌ها نیز می‌تواند در ساختار سرمایه‌گذاری مورد توجه قرار گیرد.
به گفته مدیرعامل صندوق نوآوری و شکوفایی در الگوی پیشنهادی شرکت دانش‌بنیان می‌تواند دانش فنی خود را پس از ارزش‌گذاری به‌عنوان بخشی از آورده وارد سرمایه‌گذاری کند. در مدل پایه یک‌سوم سرمایه‌گذاری از محل دانش فنی و آورده شرکت‌ها یک‌سوم از سوی صندوق پژوهش و فناوری یا شرکت سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی و یک‌سوم نیز از سوی صندوق نوآوری و شکوفایی تامین می‌شود.
او با اشاره به اجرای آزمایشی این مدل با چند شرکت سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی از جمله مجموعه خلیج فارس اظهار کرد: تجربه اجرای این طرح مثبت بوده است و اکنون در حال توسعه آن به‌عنوان یکی از سیاست‌های عمومی تامین مالی صندوق هستیم.
نوراله‌زاده توضیح داد: در این الگو شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی و صندوق‌های پژوهش و فناوری می‌توانند در جذب شرکت‌ها، شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری و تامین منابع مالی نقش‌آفرینی کنند. به این ترتیب ظرفیت سرمایه‌گذاری صنایع نیز برای توسعه فناوری و تجاری‌سازی محصولات مورد استفاده قرار می‌گیرد.
او همچنین گفت در پروژه‌هایی که در حوزه‌های راهبردی قرار دارند یا به حل مسائل و نیاز‌های کشور کمک می‌کنند صندوق نوآوری و شکوفایی آمادگی دارد سهم مشارکت خود را افزایش دهد و تا ۵۰ درصد سرمایه‌گذاری را از طریق نهاد‌های مالی عامل تامین کند.
مدیرعامل صندوق نوآوری و شکوفایی با تاکید بر اهمیت این سازوکار افزود: هدف آن است که با مشارکت هم‌زمان شرکت‌های دانش‌بنیان، نهاد‌های مالی و صنایع منابع بیشتری برای توسعه فناوری فراهم شود و ریسک سرمایه‌گذاری نیز میان مشارکت‌کنندگان تقسیم شود.
مدیرعامل صندوق نوآوری و شکوفایی در بخش دیگری از سخنان خود از برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی تامین مالی مبتنی بر عملکرد در حوزه زیرساخت خبر داد.
او گفت: در این مدل تامین مالی بر اساس شاخص‌هایی انجام می‌شود که با شرکت‌ها توافق خواهد شد. شرکت‌ها باید عملکرد مورد انتظار و شاخص‌های تعیین‌شده را محقق کنند تا امکان بهره‌مندی از این نوع حمایت مالی فراهم شود.
نوراله‌زاده با اشاره به اینکه طراحی این مدل نیازمند هماهنگی با شرکت‌ها و تعیین شاخص‌های متناسب با اهداف پروژه‌هاست ابراز امیدواری کرد که با اجرای این سازوکار منابع مالی به شکل هدفمندتری در اختیار طرح‌های زیرساختی قرار گیرد و اثربخشی حمایت‌های صندوق افزایش یابد.
نوراله‌زاده در ادامه با اشاره به نقش شتاب‌دهنده‌ها در شناسایی و پرورش کسب‌وکار‌های نوپا گفت: صندوق نوآوری و شکوفایی اجرای مدل‌های سرمایه‌گذاری مشترک با شتاب‌دهنده‌ها را نیز آغاز کرده است و تجربه اولیه این همکاری‌ها موفقیت‌آمیز بوده است.
او افزود: در این مدل صندوق با مشارکت شتاب‌دهنده‌ها در تامین مالی کسب‌وکار‌ها نقش‌آفرینی می‌کند. این همکاری می‌تواند به افزایش ظرفیت سرمایه‌گذاری در شرکت‌های نوپا و فراهم‌شدن منابع موردنیاز برای توسعه محصولات و فناوری‌های جدید کمک کند.
مدیرعامل صندوق نوآوری و شکوفایی با اعلام اینکه فراخوان همکاری با شتاب‌دهنده‌ها نیز منتشر شده است از مجموعه‌های فعال در این حوزه دعوت کرد برای مشارکت در این مدل سرمایه‌گذاری اعلام آمادگی کنند.
او تاکید کرد هدف از این سیاست گسترش همکاری با بازیگران مختلف زیست‌بوم نوآوری و استفاده از ظرفیت‌های تخصصی آنها برای تأمین مالی کسب‌وکارهاست.
مدیرعامل صندوق نوآوری و شکوفایی در جمع‌بندی سخنان خود، بر ضرورت هماهنگی میان اجزای مختلف زیست‌بوم فناوری و نوآوری تاکید کرد و گفت: تلاش صندوق این است که با همکاری نهاد‌های مالی، شرکت‌های دانش‌بنیان، پارک‌های علم و فناوری، صندوق‌های پژوهش و فناوری، شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی و شتاب‌دهنده‌ها، سطح حمایت‌های مالی از توسعه فناوری را افزایش دهد.
به گفته نوراله‌زاده سیاست‌های جدید صندوق بر استفاده از ظرفیت نهاد‌های مالی عامل، توسعه سرمایه‌گذاری مشترک تامین مالی سرمایه در گردش، حمایت از سفارش‌های صنعتی، کاهش ریسک اجرای پایلوت‌های صنعتی، توسعه صادرات و طراحی ابزار‌های مبتنی بر عملکرد متمرکز است.
او ابراز امیدواری کرد اجرای این سیاست‌ها با مشارکت بازیگران مختلف زیست‌بوم نوآوری، به تأمین منابع مالی موردنیاز شرکت‌ها، تسهیل تجاری‌سازی فناوری و دستیابی به نتایج ملموس‌تر در توسعه فناوری کشور منجر شود.
انتهای پیام/