گروه علمی و فناوری برنا/ ویندوز ۱۱ امکاناتی برای خودکارسازی بخشی از کار‌های روزمره رایانه در اختیار کاربران قرار می‌دهد که یکی از مهم‌ترین آنها ابزار قدیمی، اما قدرتمند Task Scheduler یا زمان‌بندی وظایف است. این ابزار می‌تواند اجرای برنامه‌ها، فرمان‌ها و اسکریپت‌ها را بر اساس زمان مشخص هنگام روشن شدن ویندوز ورود کاربر به سیستم یا حتی وقوع یک رویداد سیستمی به‌صورت خودکار انجام دهد.
Task Scheduler سال‌ها است در ویندوز حضور دارد و ظاهر قدیمی آن ممکن است باعث شود کاربران تصور کنند با ابزاری منسوخ و کم‌کاربرد روبه‌رو هستند اما قابلیت‌های آن فراتر از چیزی است که رابط کاربری قدیمی‌اش نشان می‌دهد.
مایکروسافت توضیح می‌دهد که Task Scheduler منتظر یک محرک (Trigger) از پیش تعیین‌شده می‌ماند و پس از فعال شدن آن، وظیفه‌ای را که برای آن تعریف شده است اجرا می‌کند. این محرک می‌تواند یک زمان مشخص راه‌اندازی ویندوز، ورود کاربر به حساب کاربری یا حتی یک رویداد در سیستم باشد.
البته Task Scheduler قرار نیست به‌صورت جادویی سرعت پردازنده رایانه را افزایش دهد و اساسا برای چنین کاری طراحی نشده است. مزیت اصلی این ابزار، حذف کار‌های تکراری از دوش کاربر مدیریت زمان اجرای برخی برنامه‌ها و اجرای خودکار فرمان‌ها و اسکریپت‌ها است. برای مثال می‌توان اجرای برخی برنامه‌هایی را که معمولا بلافاصله پس از ورود به ویندوز فعال می‌شوند به تاخیر انداخت یا دستور‌ها و اسکریپت‌های مشخصی را در زمانی اجرا کرد که کاربر مشغول کار دیگری است.
برای شروع کار با این ابزار کافی است عبارت Task Scheduler را در منوی Start ویندوز جست‌و‌جو و آن را اجرا کنید. پس از باز شدن برنامه با محیطی نسبتا شلوغ مواجه می‌شوید که در ابتدا ممکن است کمی پیچیده به نظر برسد.
در پنل Actions در سمت راست، گزینه Create Task را انتخاب کنید. بهتر است برای دسترسی به امکانات کامل ابزار از گزینه Create Basic Task استفاده نکنید، گزینه دوم محیط ساده‌تری دارد اما Create Task کنترل بیشتری روی زمان‌بندی و نحوه اجرای وظایف در اختیار کاربر قرار می‌دهد.
پس از انتخاب Create Task مراحل اصلی ایجاد یک وظیفه به این صورت است:
۱. تعیین نام وظیفه:
در بخش General یک نام مشخص برای وظیفه‌ای که می‌خواهید ایجاد کنید انتخاب کنید.
۲. تعیین زمان یا شرایط اجرا:
به بخش Triggers بروید، گزینه New را انتخاب کنید و مشخص کنید وظیفه چه زمانی اجرا شود. از جمله گزینه‌های موجود می‌توان به On a schedule برای اجرای برنامه طبق یک زمان‌بندی مشخص At startup برای اجرای آن هنگام راه‌اندازی ویندوز و At log on برای اجرای وظیفه هنگام ورود کاربر به سیستم اشاره کرد.
۳. تعیین برنامه یا فرمان مورد نظر:
در بخش Actions گزینه New و سپس Start a program را انتخاب کنید. از این قسمت می‌توان مسیر یک برنامه ابزار خط فرمان یا اسکریپت PowerShell را برای اجرا مشخص کرد.
۴. بررسی شرایط اجرا:
در بخش‌های Conditions و Settings می‌توان مشخص کرد که وظیفه تحت چه شرایطی اجرا شود. برای مثال می‌توان تعیین کرد که وظیفه در زمان استفاده از باتری اجرا نشود، اجرای آن تا زمانی که رایانه بیکار شود به تاخیر بیفتد یا اگر اجرای یک وظیفه به دلیل شرایط خاص از دست رفت بعدا دوباره اجرا شود.
۵. ذخیره و آزمایش وظیفه:
پس از ذخیره وظیفه می‌توان در بخش Task Scheduler Library روی آن کلیک راست و گزینه Run را انتخاب کرد تا یک بار به‌صورت دستی اجرا شود و از عملکرد صحیح آن اطمینان حاصل شود.
شرایط اجرای وظایف اهمیت ویژه‌ای برای کاربران لپ‌تاپ دارد. طبق توضیحات مایکروسافت اگر وظیفه‌ای را طوری تنظیم کنید که هر پنج دقیقه یک بار اجرا شود این کار می‌تواند مانع ورود رایانه به حالت کم‌مصرف در زمان بیکاری شود.
به همین دلیل برای وظایفی که نیازی به بررسی مداوم ندارند بهتر است به جای اجرای مکرر و دائمی از محرک‌هایی مانند رویداد (Event)، بیکاری سیستم (Idle) یا نگهداری سیستم (Maintenance) استفاده شود.
همچنین نباید گزینه Run with highest privileges را بدون دلیل فعال کرد. این گزینه باعث می‌شود وظیفه با بالاترین سطح دسترسی اجرا شود بنابراین بهتر است فقط زمانی از آن استفاده شود که وظیفه واقعا به دسترسی مدیریتی نیاز داشته باشد. اجرای خودکار برنامه‌ها با سطح دسترسی Administrator به‌ویژه بدون دخالت مستقیم کاربر می‌تواند ریسک‌های امنیتی بیشتری ایجاد کند.
یکی از کاربرد‌های عملی Task Scheduler به‌روزرسانی خودکار برنامه‌های سازگار با WinGet است. WinGet ابزار مدیریت بسته‌های نرم‌افزاری مایکروسافت است و می‌تواند نسخه‌های جدیدتر برنامه‌های نصب‌شده را بررسی کند.
برای تلاش جهت به‌روزرسانی تمام بسته‌های قابل‌ارتقا، می‌توان از فرمان زیر استفاده کرد:
winget upgrade --all --silent --accept-package-agreements --accept-source-agreements --disable-interactivity
پیش از قرار دادن این فرمان در یک وظیفه زمان‌بندی‌شده بهتر است ابتدا آن را به‌صورت دستی اجرا کنید تا از عملکرد صحیح آن مطمئن شوید.
البته تمام برنامه‌های نصب‌شده توسط WinGet مدیریت نمی‌شوند و بسته‌هایی که به حالت Pinned درآمده‌اند نیز به‌طور پیش‌فرض کنار گذاشته می‌شوند. همچنین برخی نصب‌کننده‌ها ممکن است همچنان برای اجرای فرایند به سطح دسترسی بالاتری نیاز داشته باشند.
یکی دیگر از کاربرد‌های Task Scheduler، مدیریت هجوم برنامه‌ها هنگام ورود به ویندوز است. حذف برنامه‌های غیرضروری از فهرست Startup می‌تواند زمان آماده‌شدن ویندوز پس از ورود کاربر را کاهش دهد، اما همیشه لازم نیست برنامه‌ای را به‌طور کامل از فرایند راه‌اندازی حذف کرد.
Task Scheduler امکان ایجاد یک راهکار میانی را فراهم می‌کند. کاربر می‌تواند اجرای عادی یک برنامه در هنگام ورود به سیستم را غیرفعال کرده و سپس آن برنامه را با استفاده از یک محرک At log on و با تاخیر زمانی اجرا کند. برای نمونه یک برنامه ذخیره‌سازی ابری یا نرم‌افزاری که کاربر معمولا به آن نیاز دارد می‌تواند چند دقیقه پس از ورود به ویندوز اجرا شود. به این ترتیب برنامه مذکور مجبور نیست هم‌زمان با سایر نرم‌افزار‌های Startup برای دریافت منابع سیستم رقابت کند و فرایند آماده‌شدن دسکتاپ نیز می‌تواند روان‌تر انجام شود.
Task Scheduler همچنین برای کاربرانی که از قبل اسکریپت‌های PowerShell آزمایش‌شده دارند ابزار مناسبی محسوب می‌شود.
برای مثال، می‌توان از آن برای اجرای خودکار اسکریپت‌هایی که فایل‌ها را در مکان دیگری کپی می‌کنند یا برخی کار‌های نگهداری و مدیریت رایانه را انجام می‌دهند استفاده کرد.
مزیت دیگر این است که می‌توان شرایط اجرای چنین وظایفی را نیز مشخص کرد. برای نمونه می‌توان تنظیم کرد که یک اسکریپت تنها زمانی اجرا شود که رایانه بیکار است یا به برق متصل شده باشد تا فرایند خودکارسازی در میانه یک کار مهم یا هنگام استفاده از باتری مزاحم کاربر نشود.
با وجود قابلیت‌های Task Scheduler این ابزار برای همه انواع خودکارسازی مناسب نیست.
اگر فرایند مورد نظر شامل کلیک کردن در برنامه‌ها، تعامل با رابط کاربری یا انجام مراحلی باشد که کاربر معمولا به‌صورت دستی در محیط نرم‌افزار انجام می‌دهد Power Automate for desktop گزینه مناسب‌تری خواهد بود.
البته خودکارسازی‌های گسترده‌تر در فضای ابری و اجرای خودکار فرایند‌ها بدون حضور کاربر ممکن است به مجوز‌های پولی نیاز داشته باشد.
در نهایت نیازی نیست کار‌هایی را که خود ویندوز به‌صورت خودکار انجام می‌دهد دوباره با Task Scheduler زمان‌بندی کنید. برای مثال قابلیت Storage Sense می‌تواند به‌صورت خودکار فایل‌های موقت و برخی موارد موجود در سطل بازیافت را حذف کند.
ویندوز همچنین فرایند بهینه‌سازی خودکار حافظه‌های ذخیره‌سازی را برای هر دو نوع HDD و SSD انجام می‌دهد بنابراین کاربرد اصلی Task Scheduler را باید در خودکارسازی کار‌های شخصی و تکراری جست‌و‌جو کرد؛ کار‌هایی که ویندوز به‌طور پیش‌فرض انجام نمی‌دهد و کاربر می‌تواند با تعریف یک محرک و یک اقدام مشخص اجرای آنها را بدون دخالت مداوم خود مدیریت کند.
انتهای پیام/