نتانیاهو و بن سلمان نگران تر از ترامپ هستند!/ بن سلمان نگران به جریان افتادن پرونده خاشقچی است

«قاسم محبعلی»، مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت امور خارجه، درباره تاثیر شکست ترامپ در انتخابات بر وضعیت برخی حکام عرب منطقه به خبرنگار سیاسی برنا گفت: حاکمان عرب روی ترامپ سرمایه گذاری کرده بودند از این رو طبیعی است که نگران باشند البته مفهومش این نیست که با بایدن، برخورد منفی کنند اما نگران این مسئله هستند و صبر می کنند، ببینند اقدامات ترامپ به کجا می رسد، آیا می تواند از نظر حقوقی وضعیت را برگرداند یا خیر.

او افزود: از این رو این کشورها تحمل می کنند به خصوص نتانیاهو که با ترامپ، بسیار پیش رفته بود و به نوعی در یک رابطه تنگاتنگ با یکدیگر کار می کردند. شاید گمان می‌کرد که ترامپ ماندگار است و به تعبیری همه تخم مرغ هایش را در سبد او گذاشته بود و بالعکس ترامپ، نتانیاهو بیشتر از همه نگران است.

محبعلی ادامه داد: بن سلمان، نگران این است اگر دموکرات ها روی کار بیایند ممکن است پرونده جمال خاشقچی مجددا به جریان بیفتد و همانطور که دموکرات ها در پلتفرم ۲۰۲۰شام گفتند، دیگر آمادگی ندارند به عربستان برای اقدامات سرکوبگرانه و جنگ طلبانه در داخل و خارج، چک سفید بدهند. این ها نگرانی این کشورها است و در حال حاضر به این فکر می کنند که چگونه خودشان را با وضعیت جدید تطبیق دهند.

تحلیلگر مسائل منطقه با اشاره به رویکرد دموکرات ها نسبت به کشورهای عربی گفت: تفاوت هایی که بین رویکرد دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان وجود دارد این است که در آمریکا به اصطلاح سه پایه تعیین شده است رییس جمهور بر اساس این سه پایه روابط خارجی اش را با کشورهای دیگر تنظیم می کند، اول امنیت ملی آمریکا، دوم منافع ملی آمریکا و سوم ارزش های آمریکا است.

او اضافه کرد: طبیعی است که جمهوری خواهان، امنیت و منافع را در اولویت قرار می دهند و خیلی به ارزش ها اهمیت نمی دهند، یعنی اگر کشور طرف مقابلشان، دارای سیستم دموکراتیک باشد و حقوق بشر را رعایت کند، دارای اقتصاد آزاد و رقابتی باشد و انحصاری نباشد و فساد در حکومتش نباشد خیلی اهمیت نمی دهند بلکه به دو پایه اول، بیشتر اهمیت می دهند.

محبعلی بیان کرد: در دوران ترامپ یا اوباما یا بایدن تفاوت هایی در برخورد با کشورهایی مثل مصر و عربستان وجود دارد مثلا اوباما از حسنی مبارک در جریان بهار عربی حمایت نکرد ولی زمانی که ترامپ روی کار آمد، روابط بسیار گرمی با نظامیان مصر و بن سلمان ایجاد کرد. برایشان خیلی اهمیت نداشت که در مصر یک حکومت دیکتاتوریِ کودتاییِ سرکوبگر سرکار باشد یا حکومت انتقادی، در واقع منافع خودشان را نگاه می کرد و در مورد اسراییل هم همینطور است.

او ادامه داد: همه دیکتاتورها و کشورهای عربی نگران هستند که وقتی دموکرات ها سرکار می آیند، به رفتار و ساختار آنها توجه می کنند.

این کارشناس مسائل خاورمیانه عنوان کرد: کشورهای عربی از روی کار آمدن دموکرات ها در آمریکا نگران خواهند بود و این نگرانی برایشان به وجود آمده کما اینکه در دوره اوباما و کلینتون این نگرانی وجود داشته و نگران بودند که آنها، در خاورمیانه می خواهند بحث سیاست دموکراتیک را پیش ببرند. در گذشته دولت های غیرانتخابی که نه قانون اساسی و نه انتخابات دارند و نه اصلا مردم حقوق شهروندی دارند، مثل عربستان سعودی و بعضی کشورهای عربی طبیعتا ناچار بودند خودشان از امکانات استفاده کنند اما آنها نیاز شدیدی به آمریکا دارند و امنیت حکومتی آنها به آمریکا، وابسته است. همچنین ناچار بودند تغییراتی ایجاد کنند کما اینکه در دوران اوباما و کلینتون تغییر کردند.

او ادامه داد: در دوران ترامپ، کشورهای عربی، خیالشان راحت بود که ترامپ به این مسایل نمی پردازد اتفاقاتی که در دوران ترامپ افتاد مانند قتل خاشقچی یا سرکوب داخلی بود. در دوران دموکرات ها، طبیعی است سیاست دموکرات ها به اروپایی ها نزدیک می شود و اروپایی ها این پایه حقوق بشر را در روابط خارجی همیشه لحاظ می کنند و سطح روابط شان را با توجه به این مسایلی که گفتم، تنظیم می کنند.

محبعلی تصریح کرد: بنابراین تفاوت های مشخصی بین دو رویکرد در آمریکا وجود خواهد داشت. در واقع آمریکایی ها از منافع ملی و امنیت ملی صرف نظر نمی کنند مفهوم این است که دموکراتها، روابط خود را با این کشورها با ملاحظات جدیدی که در درجه اول حقوق بشر و دموکراسی و عدم سیستم های اقتصاد انحصاری و فساد است، تنظیم می کنند.3