آیین نامه مراقبت بعد از خروج معتادان ابلاغ شد

به گزارش سرویس  اداره کل روابط عمومی و تشریفات قوه قضاییه، متن کامل آیین نامه مراقبت بعد از خروج معتادان به شرح ذیل است:

مقدمه
مراقبت از معتاد به مواد مخدر و روان گردان كه بطور داوطلبانه اقدام به درمان اعتیاد خود ننموده و بنابر حكم قانون به درمان مكلف شده با تعیین تكالیف مراقبتی بعد از خروج، امری ضروری در فرآیند مبارزه با اعتیاد و مواد مخدر و روان گردان‌‌ها می‌باشد. لذا در اجرای تبصره‌ی (1) ماده‌ی (16) اصلاحی قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر، مصوب 9/5/89، این آیین نامه با مشاركت دستگاه‌های ذی‌ربط توسط دبیرخانه ستاد مبارزه با مواد مخدر تهیه و به شرح مواد آتی به تصویب می‌رسد:


ماده 1 - معانی اصطلاحات بكار رفته در این آیین نامه به شرح زیر است:

1. قانون: قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب سال 1376 و اصلاحات و الحاقیه‌های بعدی آن.

2. معتاد: فردی كه به یك یا چند ماده مخدر یا روان گردان موضوع مواد (4) یا (8) قانون، اعتیاد داشته و فاقد گواهی موضوع ماده 15 قانون یا متجاهر به اعتیاد باشد.

3. اعتیاد: وابستگی به مصرف یك یا چند ماده مخدر یا روان گردان موضوع مواد (4) یا (8) قانون كه عدم مصرف آن موجب اختلالات جسمی یا روانی و یا هر دو شود.

4. تجاهر به اعتیاد: شرایط معتادی كه رفتار، گفتار یا اعمال او عرفاً دلالت بر اعتیاد وی نماید. تشخیص این امر با مقام قضایی است. مقام قضایی در صورت تردید می‌تواند جهت احراز اعتیاد نسبت به اخذ نظریه كارشناس اقدام نماید.

5. مركز: حسب مورد مراكز موضوع مواد (15) و (16) قانون.

6. مدیر مركز: فردی كه براساس ضوابط و مقررات بعنوان مدیر مركز موضوع ماده (16) قانون شناخته می‌شود.

7. مسئول فنی: فردی كه بر اساس ضوابط و مقررات بعنوان مسئول امور درمان و كاهش آسیب مركز موضوع ماده (16) قانون شناخته می‌شود.

8 . گروه درمانگر: شامل پزشك، روان پزشك، روان شناس، مددكار اجتماعی و یا سایر متخصصینی كه براساس ضوابط و مقررات مربوطه ، حسب مورد وظیفه اقدامات درمانی و كاهش آسیب را در مركز بر عهده دارند.

9. مراقبت بعد از خروج: تكلیف یا تكالیفی كه با دستور مقام قضایی وفق این آیین نامه نسبت به فردی كه پس از طی مدت مقرر مركز را ترك می‌نماید، تعیین می‌شود.

10. مدت مقرر: دوره زمانی‌‌ای كه در اجرای ماده‌ی (16) قانون توسط مقام قضایی برای نگهداری و درمان معتاد تعیین می‌شود.

11. مددكار اجتماعی (مراقبت): فرد آموزش دیده و واجد شرایط كه طبق ضوابط و مقررات صلاحیت وی به تأیید رسیده و پیگیری و نظارت بر حسن اجرای تكالیف مراقبت بعد از خروج فرد و یا افراد را در زمان مقرر به عهده داشته و موظف است گزارش وضعیت را به طور مستمر به مدیر مركز گزارش دهد.

12. مقام قضایی: دادستان یا سایر مقامات قضایی ذی صلاح در حوزه قضایی ذیربط.

ماده 2 - فردی كــه پس از اتمام مدت مقرر در دستور مقام قضایی موضوع ماده‌ی (16) قانون و تبصره‌ی (2) آن از مركز خارج می‌شود، مكلف است یك یا چند تكلیف از تكالیف ذیل كه به پیشنهاد گروه درمانگر و اعلام مسئول فنی و تقاضای مدیر مركز نوع و مدت آن توسط مقام قضایی با توجه به پیشنهاد مذكور و سوابق شخص تعیین می‌شود را رعایت کنید:

1. مراجعه به مراكز موضوع ماده‌ی (15) قانون جهت شركت در برنامه‌های درمان، بازتوانی و كاهش آسیب از قبیل: درمان‌‌های دارویی و جلسات مشاوره‌ای و آموزشی.

2. شركت در جلسات گرو‌ه‌های خودیاری كه بر حسب ضوابط و مقررات مربوطه، مجوز فعالیت دارند.

3. مراجعه به مراكز درمانی در دوره‌های زمانی مشخص و اخذ گواهی سلامت و تسلیم آن به نماینده مقام قضایی موضوع این آیین نامه.

4. گذراندن دوره یا دوره‌های خاص آموزشی و یادگیری مهارتهای زندگی یا شركت در دوره‌‌های مذهبی، تربیتی، اخلاقی یا ورزشی و غیره.

5. حرفه‌آموزی.

6. انجام خدمات عمومی و یا اجتماعی.

7. منع یا محدودیت ارتباط و یا معاشرت با شخص و یا اشخاص معین.

8. منع یا محدودیت رفت و آمد به محل یا محل‌های معین.

9. اشتغال به شغل، حرفه یا كار معین.

10. منع یا محدودیت رانندگی با وسیله نقلیه موتوری و یا تصدی وسایل موتوری.

11. ارائه خدمت در مراكز موضوع مواد (15) و یا (16) قانون.

12. در صورت بی‌خانمان بودن و یا وجود شرایط مربوطه، الزام به اقامت در مراكز اقامتی از قبیل: خانه‌‌های میان‌راهی، گرمخانه‌های شهرداری‌ها و یا مراكز متولی امور بی‌خانمان‌ها و یا معلولین و غیره كه بر اساس ضوابط و مقررات مربوطه ایجاد شده‌اند حسب مورد.

تبصره‌ 1: مدیر مركز موظف است یك هفته پیش از پایان مدت مقرر، نظریه گروه درمانگر و مسئول فنی را كه با توجه به وضعیت شخص و سوابق هر فرد متضمن نوع تكلیف یا تكالیف به همراه مدت پیشنهادی كه حداقل سه ماه تا حداكثر یك سال می‌باشد را بطور كتبی و محرمانه جهت اخذ دستور به مقام قضایی تسلیم نماید. در هر حال تعیین نوع و میزان مدت تا دو برابر مدت پیشنهادی با مقام قضایی می‌باشد.

تبصره‌ 2: انواع خدمات عمومی و یا اجتماعی موضوع بند (6) این ماده، در دستگاه‌‌های و مؤسسات دولتی و عمومی پذیرنده و نحوه‌‌ی همكاری آنان پس از تبادل توافق‌نامه‌هایی كه حسب مورد توسط دبیرخانه ستاد مبارزه با مواد مخدر با مراجع مزبور در چارچوب شرح وظایف آنها منعقد می‌شود، با مقام قضایی خواهد بود.

تبصره‌ 3 : دبیرخانه ستاد مبارزه با مواد مخدر با همكاری دستگاه‌های ذیربط تدابیر لازم را برای اعمال و اجرای تكالیف این آیین نامه در مراكز موضوع ماده‌ی (15) قانون با هدف پذیرش افراد اتخاذ خواهد نمود.

تبصره 4: دستور مراقبت بعد از خروج مقام قضایی بطور كتبی صادر و به شخص و مركز و سایر مراجع مورد نیاز جهت اطلاع و نظارت بر حسن اجرا ابلاغ می‌شود. مركز موظف است از طریق واحد مددكاری اجتماعی تدابیر لازم برای حسن اجرای دستور و نحوه‌‌ی ارائه گزارش به مقام قضایی را اتخاذ و گزارش تخلف مستمر از دستور موضوع این ماده را بطور كتبی ظرف 24 ساعت به مقام قضایی یا نماینده وی تقدیم خواهد داشت.

ماده 3 – مقام قضایی می‌تواند به منظور تقویت اقدامات نظارتی بر حسن اجرای تكالیف موضوع ماده (2) این آیین نامه، توسط شخص و یا مركز و یا مجری ذیربط؛ نماینده‌ای از قبیل ضابطین دادگستری تعیین نماید. نماینده تعیین شده موظف به اقدام و ارائه گزارش مكتوب طبق نظر مقام قضایی است.

تبصره: به منظور حسن اجرای مراقبت بعد از خروج، مقام قضایی می‌تواند تأمین و یا تعهد مناسب و معتبر از فرد مكلف و یا اشخاص ثالث معتبر معرفی شده از طرف وی اخذ نماید. چناچه فرد از اعطای تأمین و یا تعهد خودداری نماید، مقام قضایی متناسب با وضعیت وی نسبت به جایگزینی تكلیف از قبیل: بندهای (11) و (12) ماده (2) این آیین نامه كه امكان نظارت بر حسن اجرای آن توسط مقامات دولتی و یا معتمد مقام قضایی میسر باشد، اقدام خواهد كرد.

با نظر مقام قضایی استفاده از تجهیزات مراقبت و نظارت الكترونیكی باهماهنگی مراجع ذیربط بلامانع است.

ماده 4 – در صــورتی كه فــرد از مراقبت بعد از خــروج، بدون عذر موجه تخلف یا سـرپـیچی نماید، بنابر تشخیص و دستور مقام قضایی یك یا چند مورد از اقدامات ذیل، نسبت به وی اعمال خواهد شد:

1. تغییر نوع تكلیف و یا افزایش مدت متناسب با وضعیت شخص.

2. دستور به نگهداری در مركز موضوع ماده (16) قانون.

ماده 5 – مدیر مركز مكلف است هفت روز قبل از اتمام مدت موضوع تبصره‌ی (1) ماده (2) این آیین نامه، از طریق واحد مددكاری اجتماعی نحوه رفتار شخص در طول دوران مراقبت بعد از خروج را برای استمرار یا تغییر نوع تكلیف به مقام قضایی گزارش نماید.

مقام قضایی با عنایت به گزارش مذكور نسبت به تمدید مهلت یا تغییر نوع تكلیف و یا اتمام مراقبت بعد از خروج بر اساس این آیین نامه اتخاذ تصمیم خواهد نمود.

ماده 6 – در صورتی كه مراقبت بعد از خروج به هر علت از قبیل بیماری یا دستگیری فرد میسر نگردد و امكان اجرای دستورات مقام قضایی در این فاصله نباشد، استمرار تكلیف مراقبتی؛ بعد از رفع علت به میزان باقیمانده مدت یا 6 ماه – هركدام بیشتر باشد – خواهد بود.

ماده 7 – فرد تحت مراقبت در صورت تغییر محل اقامت خود، موظف است مراتب را ظرف یك هفته به مقام قضایی و مركز اطلاع دهد و مقام قضایی تمهیدات لازم را جهت اجرای تكالیف از طریق مراجع ذی‌صلاح محل اقامت مقصد، معمول خواهد داشت.

تبصره: عدم رعایت مفاد این ماده بدون عذر موجه به منزله تخلف از تكالیف مقرر تلقی خواهد شد.

ماده8 – این آیین نامه در 8 ماده و 6 تبصره در تاریخ 11/8/92 به تصویب رییس قوه قضاییه رسید و از این تاریخ لازم الاجرا می باشد.