«تضامن و توازن» دو محور اصلی مذاکرات هستهای ایران است
به گزارش خبرنگار بینالملل برنا، امیر موسوی، مشاور دفاع وزیر دفاع اسبق و استراتژیست و رئیس کنونی مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی در گفت و گو با این خبرگزاری به تشریح این دور از مذاکرات هستهای دو طرف در زمینه هستهای ایران پرداخت. مشروح سخنان وی در ادامه آمده است:
با توجه به اظهارات آقای ظریف در گفتوگو با شبکه فرانس 24، این دور از مذاکرات را چگونه ارزیابی میکنید؟
2 عامل مهمی که برای موفقیت این دور از مذاکرات خواهد بود، یکی توافقات نسبتاً خوبی که آقای عراقچی با آقای اِمانو در وین انجام داده اند. همچنین نشست و بررسی 2 روزه گروه فنی ایران با کارشناسان آژانس. ظاهراً توافقات خوبی انجام داده اند و همچنین سفر جناب آقای ظریف به فرانسه و دیدار با همتای فرانسوی خود، بحث های مهمی بین این 2 مقام انجام شده است. یک بحث دیگر اینکه توافقاتی که در نیویورک انجام شده هم می تواند یک پشتیبانی سنگین سیاسی فنی برای پروژه هسته ای ایران را ایجاد کند. لذا به نظر من مذاکرات امروز خوب خواهد بود. اما در عین حال سخت هم خواهد بود. و این سختی به خاطر اولویت بندی خواهد بود. مشکلی که در حال حاضر بین ایران و گروه 1+5 وجود دارد، بحث اولویت بندی کارها و گام هایی که 2 طرف باید بردارند. باید در این جلسه مشخص بشود که از کجا شروع بکنند. در مقابل انتظاراتی و گام های دیگری می خواهند که ایران بردارد. خوشان چه گامی می¬خواهند بردارند و چه برنامه ای دارند، مخصوصاً تحریم ها، عادی سازی روابط ایران و آژانس و کشورهای گروه 1+5 و همچنین زمان بندی، 2 محور اساسی در مذاکرات خواهد بود که در ژنو قبلی این اقدامات را به خوبی توسط آقای عراقچی و تیم مذاکره کننده، آغاز و مطرح کرده بودند. یکی از این 2 محور، توازن مطالب است. یعنی مطالبی که بین 2 طرف مطرح می شود باید هم وزن باشدو یعنی نباید چیزی از ایران بخواهند و در مقابل گام خودشان کمتر باشد. هم وزن بودن مطالب، بسیار مهم و سرنوشت ساز است.
دومین محور، بحث هم زمانی است. یعنی اگر از طرف ایران گامی برداشته شود، همزمان با این گام آنها هم باید گام شان را بردارند. نه اینکه وعده بدهند که در آینده فلان گام را برمی داریم. بحث توازن و تضامن یعنی هم سطحی و همزمانی. این 2 محور باید در این دور از مذاکرات انجام بشود. به نظر من تیم ایران امیدوار است که این بحث ها به نقطه مثبتی برسد و اگر به این نقطه مثبت برسیم، شرایطی که این گفتگوها قرار بود در آینده حاکم بشود، اکنون حاکم خواهد شد.
یعنی زمانبندی که ایران اعلام کرد و پیشنهادی که ارائه داد کشورهای غربی با ایران توافقی خواهند داشت؛ البته رژیم صهیونیستی و کشورهای عربی همچنین جمهوری خواهان در آمریکا و لابی صهیونیستی در غرب شاید خیلی خوشنود از این قضیه نخواهد بود و تلاش هایشان در جهت کارشکنی ادامه خواهد داشت.
نظر شما در مورد اظهارت اخیر آقای امانو نسبت به برنامه هستهای ایران چیست؟
آقای امانو در جلسه قبل گفته که ایران در حال برداشتن گام های خوبی است. اگر ایشان در حال حاضر می گوید که نمی تواند فعالیت های هسته ای ایران را صلح آمیز بداند، دیگر نیازی به مذاکره نیست. اینها باید در راستای مذاکرات آینده اعلام شود.
با توجه به اینکه ایشان دعوت ایران را پذیرفت و احتمالاً در روزهای آینده به تهران می آیند، نشان از شرایط خوب در زمینه مذاکرات است. اگر ایشان این مطلب را اعلام کنند، در مذاکرات تعجیل می شود و دیگر نه نیازی به مذاکره بین ایران با گروه 1+5 هست و نه با آژانس. قرار بود این بحث یک سال دیگر اعلام شود که طی این یک سال، مذاکرات و بحث ها به نقطه قابل قبولی برسد تا آقای امانو با قاطعیت اعلام کند که برنامه هسته ای ایران صلح آمیز است. پس ما الان در حال مذاکره هستیم و نباید توقع داشته باشیم آقای امانو در همین روزها یا ماه های آینده صلح آمیز بودن پرونده هسته ای ایران را اعلام کند، زیرا اکنون سؤالات و ابهاماتی وجود دارد که ایران هم پذیرفته است که این ابهامات را جواب بدهد. ولی طبق یک روند قانونی و توافقنامه زمانبندی شده بین 2 طرف باشد که این روند قانونی و توافقنامه در طول یک سال باید انجام شود. اقدامات 2 طرف باید به گونه ای انجام بگیرد که مشخص شود فعالیت های ایران صلح آمیز است و هیچ گونه شائبه ای در آن نیست و هیچ مشکلی در این برنامه وجود ندارد.
وعده و وعیدهای آمریکا در مورد آزادسازی تحریمهای ایران را چگونه ارزیابی میکنید؟
هنوز آزادسازی تحریمها اجرا نشده است یا در مذاکرات امروز شاید به سرانجام برسد یا به یک جلسه دیگر واگذار کنند. باید یک توفقنامه بین 2 طرف امضا شود که بر اساس آن مشخص شود که ایران و طرف مقابل باید چه کارهایی در این زمینه انجام بدهند که هنوز به آن مرحله نرسیدیم که البته در حال حاضر در حال رسیدن به این مرحله هستیم. اگر این توافقنامه امضا بشود، هر طرفی از طرف مقابل توقعاتی خواهد داشت که من فکر می کنم با توجه به اظهارات آقای ظریف این توقعات امروز انجام می گیرد.
آزادسازی اموال ایران به عنوان مثال در چین اجازه آمریکا را نمی خواهد. با توجه به اینکه تحریم های آمریکا و سازمان خزانه داری این کشور یکی از تحریم هایش علیه ایران بحث تحریم سوئیفت بانکی است، وقتی سوئیفت بانکی تحریم بشود و کشوری این کد را نداشته باشد، نه می تواند پول به خارج از کشور بفرستد و نه می تواند پول به داخل بیاورد. ما چون در حال حاضر تحریم هستیم، به عنوان مثال تاجران ایرانی برای خرید کالا نمی توانند پول به خارج بفرستند یا به عبارتی اعتبار اسنادی ندارند، اسناد اعتباری همچنین میتواند تضمین پرداخت برای یک معامله باشد، به این معنی که بازخرید نامه اعتبار صادر کنندهاست؛ از این اسناد در وجهه بینالملل به عنوان «السی» ذکر میشود. السی در درجه اول اولویت، در معاملات تجاری بین المللی از ارزش قابل توجهی استفاده میشود، برای معاملات بین یک فروشنده در یک کشور و یک مشتری در کشور دیگری. یعنی تاجر باید این ال سی بانکی را باز کند تا بتواند پول به خارج بفرستد. ما الان ال سی بانکی هم نداریم و واردات را هم نقد انجام می دهیم که مشکلات زیادی هم در داخل منجر شده است و مشکلات تولید و صنعت نیز پیدا کرده ایم. اگر این تحریم ها برداشته شود، سرمایه هایمان در تمام کشورها آزاد خواهد شد.
آیا در این دور از مذاکرات هم خط قرمزهای تعیین شده از سوی ایران قابل مذاکره نیست؟
آن چیزی که از ظاهر قضیه پیداست، گروه 1+5 خط قرمزهای تعیین شده از سوی ایران را پذیرفته و فقط بحث در مورد غنی سازی ادامه دارد. ایران 3 تا خط قرمز اعلام کرد. یکی تکنولوژی هسته ای صلح آمیر باید داشته باشد، دوم غنی سازی در داخل ادامه پیدا کند و سوم اینکه اورانیوم غنی سازی شده 20 درصد در داخل باقی بماند. این 3 خط قرمز قابل مذاکره و بحث نیست. شاید در سطح و سایز تولیدها و چگونگی تولید این فرآیند می توانند بحث کنند. اصل قضیه این است که غنی سازی در داخل باید ادامه پیدا کند و هیچ امکانی وجود ندارد که بحث غنی سازی مورد مذاکره قرار بگیرد. شرایط حاکی از این است که گروه 1+5 به این سمت می آیند تا این قضیه را به رسمیت بشناسند. البته با شرایطی که خودشان مد نظر قرار می دهند. حالا ایران باید ببیند اگر این شرایط قابل اجرا و منطقی باشد و به استقلالیت و حاکمیت کشور ضربه وارد نکند، آمادگی این مذاکره را دارد.
