مصائب دنباله دار یک فیلم

به گزارش خبرگزاری برنا،همیشه موضوعات مذهبی جزو مناطق خطرناک عالم سینما محسوب می شوند. برداشتی آزاد یا اقتباس دقیق از مکتوبات تاریخی هم تفاوتی نمی کند؛ چون در هر صورت عده زیادی رنجیده خاطر و مخالف آن می شوند و به حواشی فیلم دامن می زنند. با این که فیلم «ده فرمان» با محوریت زندگی حضرت موسی یکی از مطرح ترین فیلم ها با محوریت مذهب است و حواشی مخصوص به خودش را هم داشته، اما حساسیت تمام مردم جهان بر روی دو پیامبری معطوف شده است که بیشترین پیروان را دارند؛ عیسی مسیح و پیامبر اسلام، حضرت محمد (ص). فیلم «محمد رسول الله» ساخته مصطفی عقاد به عقیده بسیاری از همه جهات فیلمی قابل ستایش است اما باز هم عده ای به تصویری که از شخصیت پیامبر در فیلم نشان داده شده ناراضی هستند. از طرف دیگر در سینمای ایران هم تلاشهایی برای به تصویر کشیدن دوران صدر اسلام صورت گرفته که هیچ کدام نتوانستند نه از نظر تکنیکی و نه از نظر محتوایی با اقبال مخاطب روبه رو شوند. با اینکه درباره پیامبر اسلام تقریبا همین یک فیلم توانسته در سطح جهانی مطرح شود، ولی مسیحیت سهم بیشتری از سینمای جهان را از چندین دهه گذشته تا امروز به خود اختصاص داده است. تقریبا از دهه ٢٠ میلادی سینما و تلویزیون توجه خاصی به زندگی مسیح از خود نشان داده اند، اما دو فیلم سینمایی در بین بقیه آثار ساخته شده از حواشی بسیاری برخوردار شدند: «آخرین وسوسه مسیح» ساخته مارتین اسکورسیزی و «مصائب مسیح» به کارگردانی مل گیبسون. ٢٥ فوریه سال ٢٠٠٤ بود که «مصائب مسیح» در سینماهای جهان به نمایش درآمد. فیلمی که به دوازده ساعت پایانی زندگی مسیح می پرداخت. این فیلم با بودجه ٣٠ میلیون دلار ساخته شد و توانست ٦٠٠ میلیون دلار در گیشه فروش داشته باشد. «مصائب مسیح» سومین فیلم مل گیبسون در مقام کارگردان بود. فیلم از همه نظر بی عیب و نقص است؛ کارگردانی فوق العاده، موسیقی تاثیرگذار، فیلم برداری شگفت انگیز، فیلم نامه با ظرافت و... حتی گیبسون برای تاثیرگذاری بیشتر و اصالت بخشیدن به فضای اثرش، فیلم را با زبان آرامی، لاتین و عبری مقابل دوربین برد. «مصائب مسیح» به عنوان اثری سینمایی، یک شاهکار است. اما برخلاف استقبال در گیشه، گیبسون و فیلم اش آن طور که باید مورد تحسین قرار نگرفتند. فیلم فقط در سه رشته آن هم در بخش های فنی نامزد اسکار شد. «مصائب مسیح» هر چه قدر که فیلمی با ارزش است اما برای سازنده اش خوش یمن نبود. فیلم به یکی از پرحایشه ترین فیلم های مذهبی تبدیل شد که پس از گذشت حدود ده سال از نمایش آن همچنان حاشیه هایش جریان دارند. بهار سال پیش بود که نویسنده فیلم «غریزه اصلی» در نامه تند ٩ صفحه ای، مل گیبسون را مورد حمله قرار داد، او را ضد یهود خواند و هدف ساخت فیلم اش را نیز در راستای نفرت گیبسون از یهودیت عنوان کرد. گیبسون پس از «مصائب مسیح»، فیلم درخشان «آپوکالیپتو» را در کارنامه هنری خود ثبت کرد که ساخت آن از عهده هر کسی برنمی آمد. اما حقیقت این است که گیبسون مورد غضب هالیوود قرار گرفت و برچسب ضد یهودیت را با خود یه یدک کشید. میزان خشونت فیلم، «مصائب مسیح» را برای تماشاگران و به خصوص پیروان او ملموس تر و تاثیرگذارتر کرد، اما برای گیبسون مصائب دیگری را رقم زد.


مل گیبسون
مل گیبسون سوم ژانویه ١٩٥٦ در نیویورک متولد شد. او در خانواده ای کاتولیک رشد کرد و همچنان به این مذهب پایبند است. فعالیت سینمایی اش را از سال ١٩٧٦ با بازی در یک سریال آغاز و یک سال بعد با فیلم «شهر تابستانی» در اولین فیلم سینمایی خود به ایفای نقش پرداخت. بازی در اولین قسمت از مجموعه فیلم های «مکس دیوانه» او را به چهره ای شناخته شده و پرطرفدار تبدیل کرد. پس از بازی در قسمت های بعدی «مکس دیوانه» در سال ١٩٨٧ در اولین قسمت از مجموعه پرطرفدار دیگری به نام «اسلحه مرگبار» حضور پیدا کرد. او بیشتر به عنوان یک بازیگر تجاری شناخته میشد و در ادامه علاوه بر بازی در فیلم های دیگر در سه قسمت از «اسلحه مرگبار» بازی کرد تا اینکه نقطه عطف کارنامه او در سال ١٩٩٥ با بازی و کارگردانی فیلم «شجاع دل» رقم خورد. فیلمی حماسی که علاوه بر کسب اولین اسکار برای گیبسون جایگاه او را فراتر برد و چهره ای جدید از این بازیگر به همگان نشان داد. استعداد ستودنی کارگردانی او همه را در انتظار اثر بعدی اش قرار داد. اثری قوی تر اما بدیمن برای گیبسون. «مصائب مسیح» نام او را بیش از پیش برسر زبان ها انداخت و حواشی بسیاری را برای او به وجود آورد. تا جایی که به خاطر تهدید یهودیان مدتی متواری شد. او در مورد دلیل ساخت فیلم «مصائب مسیح» می‌گوید:«من می‌خواستم فداکاری او را برای همه گناهان در تمام دوران‌ها نشان دهم» گیبسون که در سالهای اخیر در فیلم هایی مانند «سگ آبی» ساخته جودی فاستر و «get the gringo» به ایفای نقش پرداخته که هیچ کدام آثار قابل تاملی نبودند.











جیم کاویزل
جیمز پاتریک کاویزل ٢٦ سپتامبر ١٩٦٨ در واشنگتن متولد شد. او هم مانند مل گیبسون در خانواده کاتولیک و با اعتقادات محکم رشد کرد. او در سنین نوجوانی به دلیل قرار گرفتن در محیط ورزشی به رشته بسکتبال روی آورد اما طولی نکشید که به دلیل مسدومیت از ناحیه پا از این ورزش کناره گیری کرد. پس از این اتفاق او به عالم سینما و بازیگری علاقه مند شد و از سال ١٩٩١ فعالیت های هنری اش را در فیلم های سینمایی و سریال های تلویزیونی هر چند در نقش های کوچک آغاز کرد. اما در سال ١٩٩٨ بود که با بازی در فیلم «خط باریک قرمز» ترنس مالیک و سال بعد از آن با ایفای نقش در «با شیطان سوار شو» آنگ لی توانست هنر بازیگری اش را به همگان نشان دهد و نظر کارگردانان را به خود جلب کند. چند سال بعد همبازی شدن با جنیفر لوپز در فیلم «چشمان فرشته» طرفداران زیادی را برای او به وجود آورد. اما سه سال پس از این فیلم بود که زندگی هنری او وارد مرحله ای جدید شد. مل گیبسون او را برای ایفای نقش مسیح انتخاب کرده بود. جیم کاویزل در مورد ایفای این نقش می گوید: «گیبسون به من اخطار داده بود كه ممكن است برای بازی در این فیلم دیگر نتوانم كارم را در هالیوود ادامه دهم ولی من به او گفتم که من با بازی در این نقش می‌خواهم مردم نه من، كه مسیح را ببینند. روز بعد گیبسون مرا دید و بار دیگر به من یادآوری كرد كه دارم وارد چه دردسری می‌شوم و من به او گفتم: بازی در این فیلم، اعتقاد من است. ما همه یك صلیب با خود حمل می کنیم، من هم باید صلیبم را بدوش بگیرم و به رسالتی كه به عهده‌ام است عمل كنم چون در غیر اینصورت تا آخر عمر شانه‌هایم زیر بار این رسالت خم خواهد ماند» ولی بازی خیره کننده او در این نقش نتوانست آینده روشنی را برای او رقم بزند و به گفته خودش از سوی هالیوود طرد شد. او در سالهای اخیر در فیلم های بی اهمیتی به ایفای نقش پرداخته است که هیچ کدام در حد بازیگری او نبودند.











فیلم های درباره مسیح
«نمایش مصائب»/ ۱۸۹۸
اولین فیلم ثبت شده درباره مسیح «نمایش مصائب» نام دارد. این فیلم صامت سیاه و سفید توسط هنری سی. وینسنت کارگردانی شد و در فوریه ۱۸۹۸ با همان پروژکتوری که ادیسون فیلم هایش را نمایش می داد، در آمریکا به نمایش درآمد. هنری سی. وینسنت پیش از این فیلم به عنوان کارگردان تئاتر در برادوی شناخته می شد.
«زندگی و مصائب مسیح»/ ١٩٠٥-١٩٠٢
این فیلم به مدت سه سال توسط کمپانی پاته در فرانسه ساخته شد. «زندگی و مصائب مسیح» با زمان ٤٤ دقیقه بر اساس سی و یک تابلو نقاشی دوران رنسانس درباره مسیح ساخته شده است. فیلم بیش تر به عنوان یک اثر تجربی و یک اثر مدرن که هدف ترکیب هنرهای تجسمی در سینما را دارد شناخته می شود تا فیلمی در مورد زندگی مسیح.
«شاه شاهان»/ ١٩٢٧
سیسیل ب. دومیل که بیشتر با اثر عظیم و تاریخی «ده فرمان» شناخته می شود آخرین فیلم صامت خود را با ساخت «شاه شاهان» با محوریت شخصیت مسیح رقم زد. این فیلم روایت گر روزهای پایانی زندگی مسیح است و مریم عذرا، مریم مجدلیه، پطروس و یهودا نقش پررنگی در آن دارند. دومیل در قرارداد بازیگران این فیلم قید کرده بود که تا پنج سال حق انجام کارهای خلاف کتاب مقدس را ندارند.
«شاه شاهان»/ ١٩٦١
نیکلاس ری کارگردان مطرح سینمای کلاسیک و سازنده فیلم «شورش بی دلیل» برداشتی متفاوت از مسیح را در فیلم «شاه شاهان» ارائه کرد. این فیلم که جفری هانتر در نقش عیسی ظاهر شده بود، جزو فیلم های برجسته ری محسوب نمی شود اما در خلق صحنه هایی مانند حمل صلیب توسط مسیح موفق عمل می کند. «شاه شاهان» با صحنه هایی پر از سیاهی لشکر و فیلمبرداری هفتاد میلیمتری یکی از سنگین ترین تولیدات دهه ٦٠ به حساب می آید.
«انجیل به روایت متی»/ ١٩٦٤
تقریبا از همه طیف فیلمساز سراغ داستان مسیح رفته اند. یکی از متفاوت ترین آنها پیرپائولو پازولینی شاعر و فیلسماز مارکسیست بود که تصویری کاملا جدا از آنچه که دیگران از این شخصیت ساخته اند به نمایش گذاشت. مسیحی بسیار پرخاشگر که هیچ وجه روحانیتی در او وجود ندارد. او با استفاده از جملات انجیل متی سعی کرده تا مسیحی کاملا منحصر به خود بسازد. او در جواب خبرنگاری که از او پرسید چرا یک فرد بی ایمان فیلمی مذهبی ساخته است گفت: «من ممکن است بی ایمان باشم، اما بی ایمانی هستم که نوستالژی ایمان دارد.»
«بزرگترین داستان عالم»/ ١٩٦٥
نقش مسیح اولین تجربه بازی در فیلمی انگلیسی زبان را برای ماکس فون سیدو یار همیشگی اینگمار برگمان رقم زد. «بزرگترین داستان عالم» داستان زندگی مسیح از تولد تا رستاخیز را دربرمیگیرد. این فیلم یکی از ماندگارترین فیلم های مربوط به شخصیت مسیح در تاریخ سینما است. «بزرگترین داستان عالم» را جورج استیونس کارگردانی کرد و با بودجه ای بیست میلیون دلاری ساخته شد که در زمان خودش گران ترین فیلم هالیوود به حساب می آمد.
«عیسای ناصری»/ ١٩٧٧
یکی از محبوب ترین آثار ساخته شده در بین مسیحیان سریال تلویزیونی «عیسی ناصری» است. این سریال توسط فرانکو زفیره لی ساخته شده است. «عیسی ناصری» با شش ساعت زمان خود بر اساس منابع مسیحی به صورت دقیق و پرجزئیات زندگی مسیح را روایت می کند. چهره رابرت پاول در نقش مسیح برای خیلی از مسیحیان جهان شناخته و ملموس شده است.
«آخرین وسوسه مسیح»/ ١٩٨٨
قبل از «مصائب مسیح» مل گیبسون، مارتین اسکورسیزی کارگردان کهنه کار سینما بود که با دست گذاشتن بر روی موضوع مسیح حاشیه های زیادی را برای فیلم اش برانگیخت. داستانی که اسکورسیزی از مسیح روایت می کند، کاملا تخیلی است و هیچ سندیتی ندارد. «آخرین وسوسه مسیح» روایت گر شخصیتی به نام مسیح است که مانند دیگر انسان ها اسیر وسوسه شهوت می شود. موضوعات مطرح شده در این فیلم باعث شد تا یک گروه مسیحی در پاریس به سالن نمایش این فیلم هجوم ببرند که تعدادی از تماشاگران هم مجروح شدند. برخی از کشورها نمایش این فیلم را ممنوع اعلام کردند.