جشنواره نواحی در حال تکرار مکررات/ موسیقی اقوام فرصتی طلایی برای توسعه گردشگری

به گزارش خبرنگار گروه فرهنگ و هنر برنا؛ شانزدهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران از ۱۶ تا ۱۸ دی‌ به دبیری محمدعلی مرآتی به‌ همت دفتر موسیقی معاونت امور هنری وزارت فرهنگ، توسط انجمن موسیقی ایران و با مشارکت بنیاد رودکی در حال برگزاری است در نهایت تالار رودکی امروز میزبان آیین اختتامیه این رویداد خواهد بود.

استفاده از جشنواره‌های موسیقی نواحی تنها یک قدم است و به هیچ عنوان برای گستره وسیع و سپهر هنری موسیقایی نواحی و اقوام ایرانی کفایت نمی‌کند. با توجه به اهمیت بالقوه موسیقی نواحی و هنرمندانش، با اتخاذ تدابیر مختلف و تمرکز بر حمایت و ترویج این هنر، صنعت موسیقی نواحی می‌تواند به رشد و توسعه قابل‌توجهی دست پیدا کند.

موسیقی نواحی موسیقی پاپیولار نیست

متاسفانه، سازوکار اینچنین جشنواره‌ها هرچه بوده و هر توجیهی که برای آن در نظر گرفته شده، نتوانسته تاثیر ملموسی بر موسیقی نواحی و هنرمندان و طیف‌های مختلف بگذارد. از حیث جذب مخاطب و شناساندن این تنوع و تکثر نیز ناتوان است تا موسیقی پاپ، همچنان بر ذهن و گوش مخاطبان، به خصوص جوان و نوجوان حکمفرمایی کند.

بی‌شک این مساله که بخواهیم امروزه موسیقی نواحی را از منظر حیطه مخاطب به سطح موسیقی پاپیولار برسانیم، نه در ایران که در هیچ جای جهان قابل دستیابی نیست اما دقیقا و تحقیقا، سطح و رویکرد موجود در خصوص معطوف ساختن توجهات به این گستره وسیع، نمره قبولی را دریافت نمی‌کند.

جشنواره موسیقی نواحی در حال تکرار مکررات

شانزدهمین دوره جشنواره موسیقی نواحی ایران در حال برگزاری است. جشنواره‌ای که با هدف حفظ و اشاعه موسیقی نواحی توسط بزرگان دغدغه‌مندی چون محمدرضا درویشی آغاز به کار کرد. انتظار می‌رفت که با گذشت شانزده دوره از برگزاری چنین جشنواره‌ای، برگزارکنندگان آن حداقل به استانداردهای ثابت و قابل قبولی دست یافته باشند اما همچنان تکرار مکررات و خروجی نامشخصی که جز دریافت اندک مبلغی حق‌الزحمه برای اندک هنرمندان شرکت کننده، بر کلیت سپهر موسیقی اقوام تاثیری ملموس ندارد.

موسیقی نواحی باید در جامعه جاری شود/ موسیقی اقوام فرصتی طلایی برای صنعت گردشگری

با توجه به همان هدف و شعار «حفظ و اشاعه موسیقی نواحی» باید دانست که تا این دوره، هیچ برنامه‌ و تمهیدی مستمر، مدون و بلند مدت برای همین شعار اندیشیده نشده است. هنرمندان موسیقی نواحی بخش وسیعی از جامعه موسیقایی این مملکت را تشکیل می‌دهند ولی آنطور که باید، هنر و کارکرد هنری‌شان توسعه داده نشده است در حالیکه وزارت فرهنگ و ارشاد، وزارت میراث فرهنگی و گردشگری و نهادهای مرتبط می‌توانند از دو جنبه، تاثیرگذار باشند: کمک به هنرمند نواحی و کمک به هنرِ هنرمند نواحی. به معنی دیگر، می‌باید، هنرمند در شرایطی باشد که سکویی برای ارائه بی دغدغه یا کم دغدغه هنرش داشته باشد. در این خصوص ادارات کل فرهنگ استان‌ها می‌توانند با حمایت‌های خود جهت دعوت از هنرمندان برای برگزاری کنسرت، با تسهیلات ارائه سالن و تضمین بلیط فروشی از یک سو و ضبط و تولید آثارشان و ترویج و تبلیغ آن آثار در پلتفرم‌های اجتماعی، رسانه‌ها و رادیو تلویزیون، ذهن و گوش نسل جدید را بیشتر با غنای این موسیقی آشنا سازند که به تبع آن می‌تواند علاوه بر رونق کار هنرمند و ترغیب ایشان برای فعالیت‌های جدی‌تر، موجب توسعه گردشگری و فرهنگی در جای جای کشور باشد.

از دیگر راهکارها، ایجاد شبکه‌های حمایتی و همکاری با مراکز فرهنگی و هنری محلی است. این مراکز می‌توانند با برگزاری وورک‌شاپ‌ها، تورهای آشنایی با هنرمندان خانوادگی، تحلیل و آنالیز به روزِ غنای موسیقایی اقوام راهگشا باشند و از یک سو به هنرمندان در تبلیغات و بهبود فنون موسیقی کمک کنند و فضاهای مناسبی را برای اجراهای زنده فراهم سازند. همچنین، برگزاری کلاس‌ها و کارگاه‌های مستمر آموزشی برای جوانان علاقه‌مند به موسیقی نواحی می‌تواند کمکی مهم در تقویت صنعت موسیقی نواحی باشد.

علاوه بر این، استفاده از فناوری‌های نوین می‌تواند همکاری بین هنرمندان نواحی مختلف را تسهیل کند. ارتباطات آنلاین به هنرمندان امکان می‌دهد تا ایده‌ها، همکاری‌های تعاملی و تلفیقی موسیقی و عملکردهای خود را به اشتراک بگذارند و با همکاری و تبادل تجربیات، به ارتقای هنر خود بپردازند.

به علاوه، ایجاد شبکه‌های نمایشی و قراردادهای طولانی‌مدت با مجموعه‌های رسانه‌ای و شرکت‌های صوتی و تصویری می‌تواند به ارتقاء نمود آثار هنرمندان نواحی کمک کند و آنها را در دسترس عموم قرار دهد.

در نهایت، حمایت مالی از طریق نهادها، سازمان‌های مربوطه و حامیان سرمایه‌گذار می‌تواند موسیقی نواحی و هنرمندانش را تقویت کند. این حمایت‌ها می‌توانند شامل تامین اجراهای ملی و بین‌المللی، دریافت گرنت‌های مالی، ارائه وام‌های بلاعوض، تسهیلات مالی برای هردو بحث معیشت هنرمندان نواحی و معرفی و اشاعه هرچه بیشتر این هنر ارزشمند باشد.

غفلت مسئولین از مهیا سازی جامعه برای شنیدن موسیقی نواحی

این را بدانیم که کم شنیده شدن موسیقی نواحی و اقبال کم این قشر با ارزش، به هیچ روی، از هنر ایشان نبوده و تنها دلیل این است که جامعه به اندازه لازم مهیای شنیدن و دیدن  این ساحت فاخر و والای موسیقی اقوام ایرانی نشده است. گوش انسان نیز مانند چشم، حالتی از «فولو ـ فوکوس» (تار ـ شفاف) دارد و بسیاری از گوش‌ها، از موسیقی دوران باروک، از بتهوون و باخ گرفته تا  موسیقی اصیل ایرانی از عثمان محمدپرست و حاج قربان سلیمانی، از علی‌اکبر شکارچی تا سرنای شاهمیرزا مرادی را هنوز واضح نمی‌شنوند و آنهمه زیبایی و شکوه، نیازمند آشنایی بیشتر مخاطب است و بس.