اصل توسعه پایدار بر حفظ و بقای محیط زیست است/ناسیونالیسم غربی در حال انتشار

علیرضا افشاری، دبیر دیده‌بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران، در گفتگو با سرویس محیط زیست خبرگزاری برنا گفت: تعداد بی‌شمار خرابی‌هایی که برای آثار باستانی پیش آمده به دلیل ناآگاهی نسبت به اهمیت آثار باستانی در جامعه است.

وی افزود: اخیرا موجی از علاقه‌مندی و بازگشت به هویت ملی و خودی در بین مردم ایجاد شده است. مردم در قالب نهادهای مدنی یا خودجوش در این سال‌ها بسیار کوشیده‌اند تا مانع تخریب یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران شوند. اما در سطح مدیران و دولتمردان این نا آگاهی هنوز وجود دارد. به عنوان مثال، مسئول میراث فرهنگی یا استانداری که اجازه می‌دهد در حریم آثار باستانی فعالیت‌های عمرانی انجام شود، یا مسئولی از سازمان اوقاف که به بهانه توسعه بناهای قدیمی امامزاده‌ها را ویران می‌کند،یا مسئول وزارت راه که اجازه می دهد جاده‌اش از میان پارک‌های ملی جاده عبور کند یا نمایندگان مجلسی که از طرح‌های عمرانی آسیب‌زننده به محیط زیست و میراث فرهنگی دفاع می کنند، نسبت به اهمیت این میراث‌ها ناآگاه هستند.
 
دبیر دیده بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران در ادامه بیان کرد: به باورم، رییس‌جمهوری باید دوره‌هایی آموزشی برای مسئولان و مدیران دولتی برگزار کند. حتی این دوره‌ها می‌توانند در مجمع تشخیص مصلحت نظام تشکیل شوند تا سطح آگاهی مسئولان نسبت به ضرورت حفظ آثار طبیعی و باستانی افزایش یابد.

وی اظهار کرد: محیط زیست موضوعی با اهمیت جهانی است که درباره‌اش روشنگری‌های فراوانی شده است. اصل توسعه پایدار بر حفظ و بقای محیط زیست است. ما وظیفه داریم تا محیط زیست‌مان را دست‌کم همان گونه که وجود دارد به آیندگان تحویل دهیم. اگر آن را توسعه نمی‌دهیم و بهبود نمی‌بخشیم، نابود نیز نکنیم. اما حفظ و بقای میراث فرهنگی شاید در دیگر کشورها آن اهمیتی را که در ایران باید داشته باشد ندارد. ایران در شرایطی استثنایی از نظر تاریخی قرار دارد، چرا که هویتش هزاره‌ها پیش شکل گرفته و در طول تاریخ آن را حفظ کرده است.

افشاری تاکید کرد: ایران با وجود دارا بودن تیره‌ها و تبارهای مختلف و مردمانی با ظاهر، زبان و آداب متفاوت؛ هویت مشترک ملی و همبستگی خود را در قالب رسومی ملی و در میراث فرهنگی‌ای مشترک حفظ کرده است. پاسداشت میراث فرهنگی در واقع پاسداشت از هویت ملی و مشترک ایرانی است. میراث فرهنگی ما نشانگر تاریخ کهن ایران و زیست خردمندانه‌ی مردمانش است.

وی افزود: در جهان امروز ناسیونالیسم غربی در حال انتشار است که بر اختلاف انسان‌ها و وجود هویت‌های کوچک تاکید می‌کند. از این روست که رشد نژادپرستی هم‌چنان بزرگترین معضل اروپا به شمار می‌رود. در جامعه ما نیز فضای قوم‌گرایی از نفوذ همین اندیشه به وجود آمده و در اختلافات قومیتی، اختلاف در بین شهرهایی که خواهان تبدیل شدن به مراکز استان‌ها هستند یا استفاده‌ی منفعت‌طلبانه از محیط زیست نمود پیدا کرده است؛ چیزهایی که در تاریخ دراز ایران پیشینه نداشته است. 

افشاری خاطر نشان کرد: اما ملی‌گرایی کهن ایرانی، که بر خلاف تبلیغاتی که می‌شود دین مان را هم در بر می‌گیرد و با آن اختلافی ندارد، ما را به یکپارچه دیدن جهان دعوت می‌کند و از این روست که در آن نژادپرستی و منفعت‌طلبی‌های شخصی و دشمنی جایی ندارد. میراث فرهنگی ما در واقع نمادهای چنین بینشی هستند. این دیدگاه باید به آن دسته از مسئولانی منتقل شود که با تخریب هر بنای تاریخی و ممانعت از برگزاری سنت‌های ملی در واقع تیشه به این هویت مشترک می‌زنند و راه را برای ورود اندیشه‌های غیر ملی باز می‌کنند.