جدال کبک ها با شکارچیان در زمستان خراسانشمالی
در خراسان شمالی، جایی که زمستان با برفهایش دشتها را میپوشاند و منظرهای تماشایی و دلنشین خلق میکند، داستانی غمانگیز در حال رقم خوردن است.
در پس این زیبایی زمستانی، سایهای شوم بر سر یکی از ارزشمندترین ساکنان این سرزمین، پرنده ای به نام کبک، سنگینی میکند.
شکار بیرویه و مداوم، به تهدیدی جدی برای بقای این گونهی زیبا و حیاتی تبدیل شده است و بقای آن را به چالش کشیده است.
دشتهایی که زمانی با رقص و پرواز کبکها غرق در شادی و طراوت بودند اکنون سکوت و ناامیدی را به خود میبینند.
این سکوت، فریاد خاموشی است که نشاندهندهی یک بحران زیستمحیطی و از دست رفتن یک میراث طبیعی ارزشمند است.
راز ایستادن؛ لحظاتی که سرنوشت رقم میخورد
کبکها، هنرمندانِ بیهمتای دشت، با ظرافت و احتیاط در طبیعت به دنبال غذا میگردند اما همین رفتار خاص آنها، یعنی ایستادن طولانیمدت در هنگام فرود و پرواز نکردن مگر در صورت احساس خطر، آنها را به طعمهای آسان برای شکارچیان تبدیل کرده است.
این لحظاتِ ایستادن، در واقع، لحظاتی هستند که سرنوشت آنها در دستان دیگران رقم میخورد.
زیرِ نقاب طبیعت؛ تلههای پنهان و شکارچیان صبور
جوانان و پیران خراسان شمالی، که سالهاست با این دشت زیستهاند، با دانش و تجربه، مسیرهای عبور کبکها را به خوبی میشناسند.
آنها با زیرکی و صبوری، تلهها و حفرههایی را در صیدگاهها جاسازی میکنند و با استتار آنها با خار و خاشاک، کبکها را به سوی سرنوشت ناگزیرشان هدایت میکنند.
این تلههای پنهان، همچون نقابی بر چهرهی طبیعت مینشینند و زیبایی آن را پنهان میکنند.
نگرانی مسوولان محیط زیست؛ تهدیدی برای تعادل زیستی
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیست محیطی اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان شمالی، با نگرانی عمیقی نسبت به این وضعیت ابراز میکند: از گذشته، با آغاز فصل سرما و بارش برف، شاهد اقدام برخی شکارچیان به شکار و زنده گرفتن کبکها بودهایم.
روح الله لایق می افزاید: در حالی که این پرنده، یکی از مهمترین موانع در برابر آفت سن گندم است.
این پرنده، یکی از مهمترین موانع در برابر آفت سن گندم است
وی ادامه میدهد: کبکها نقش مهمی در کنترل جمعیت آفت سن گندم ایفا میکنند و شکار بیرویه آنها میتواند منجر به خسارات جبرانناپذیری به مزارع گندم و کشاورزی منطقه شود.
مسوولان محیط زیست معتقدند که شکار بیرویه، تعادل ظریف اکوسیستم را بر هم زده و نسل کبکها را به خطر انداخته است.
سیر تاریخی مجوز شکار؛ از صدور مجوز تا ممنوعیت
در گذشته، شکار برخی از پرندگان، از جمله کبک، با صدور مجوز امکانپذیر بود.
این مجوزها به عنوان یک راهکار برای مدیریت جمعیت پرندگان و ایجاد فرصتهای درآمدی برای جوامع محلی صادر میشدند اما با کاهش جمعیت کبکها و افزایش نگرانیها در مورد بقای این گونه در سه سال اخیر، مجوزهای شکار کبک لغو شدهاند.
این تصمیم، نشاندهنده تغییر رویکرد مسوولان محیط زیست به سمت حفاظت از تنوع زیستی و جلوگیری از انقراض گونههای در معرض خطر است.
با این حال، سوال اینجاست که آیا لغو مجوزهای شکار، به تنهایی کافی خواهد بود تا جلوی شکار بیرویه کبکها را بگیرد و به بقای این گونه ارزشمند کمک کند؟
چاره کار در چیست؟
داستان خراسان شمالی و شکار بیرویه کبکها، نه تنها داستانی از یک شکار بیرحمانه است بلکه هشداری است برای حفظ تنوع زیستی و احترام به موجودات زنده.
حفظ این پرنده ارزشمند و جلوگیری از انقراض آن، نیازمند یک رویکرد جامع و هماهنگ است که شامل اقدامات زیر میشود:
-افزایش آگاهی عمومی در مورد اهمیت کبکها و نقش آنها در اکوسیستم
-توسعه برنامههای آموزشی برای شکارچیان و تشویق آنها به استفاده از روشهای پایدار شکار
-اعمال قوانین سختگیرانهتر برای مبارزه با شکار غیرقانونی و قاچاق کبکها
-حمایت از جوامع محلی و ایجاد فرصتهای شغلی جایگزین برای آنها
۵۶ گونه پستاندار از ۱۹۷ گونه موجود در کشور، ۱۵۰ گونه پرنده از ۵۳۲ گونه موجود، ۶۸ خزنده از ۲۲۸ گونه، چهار گونه دوزیست از ۲۰ گونه و هشت گونه ماهی و آبزی از مجموع ۱۶۰ گونه آبزی موجود کشور در خراسانشمالی زیست می کنند که برخی از این گونه ها نظیر یوزپلنگ، پلنگ، بالابان، و کرکس مصری در طبقه بندی اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) در ردههای بحرانی و در حال انقراض قرار دارند.
