حاج علی اکبری: هویت تاریخی و تمدنی روحانیت بر پایه خدمت به مردم است
حجتالاسلاموالمسلمین محمدجواد حاجعلیاکبری روز دوشنبه در آین اختتامیه نخستین رویداد ملی ائمه جماعات در قم با تبیین سیره انبیا و اولیای الهی، اظهار کرد: سیره معیار در تبلیغ دین، همان سیره پیامبران الهی و اولیای خداست که بهروشنی نشان میدهد «اول خدمت، آنگاه دعوت». این سیره بهصورت کامل در رفتار و منش امیرالمؤمنین علی علیهالسلام متجلی است.
وی با اشاره به ادبیات قرآن کریم در معرفی پیامبران افزود: قرآن وقتی پیامبران را به مردم معرفی میکند، از واژههایی چون «برادر»، «ناصح» و «امین» بهره میبرد. در ادبیات قرآنی، چیزی به نام «پدر روحانی» وجود ندارد، بلکه پیامبران بهعنوان برادران مردم معرفی میشوند؛ کسانی که آمدهاند در کنار مردم باشند، نه در موضع بالا به پایین.
رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه با اشاره به تفسیر آیت الله جوادی آملی از مفهوم «نصح» تصریح کرد: ناصح در ریشه لغوی به معنای «رفوگر» است؛ یعنی کسی که میآید تا شکافها و آسیبهای زندگی مردم را ترمیم کند. روحانیِ ناصح، پیش از آنکه دعوت کند، خادم است و پیش از آنکه امر و نهی کند، مرهم میگذارد.
حاجعلیاکبری ادامه داد: وقتی مخاطب احساس کند کسی که به سراغ او آمده، قصد برداشتن باری از دوش او را دارد، دلش آماده پذیرش دعوت میشود. این همان حقیقتی است که در تعبیر «الانسان عبید الاحسان» متجلی است؛ انسان در برابر احسان و خدمت خالصانه، دل میدهد و همراه میشود.
وی با اشاره به تاریخ هزارساله روحانیت شیعه گفت: در ذهن تاریخی جامعه ایرانی، روحانی همواره فریادرس، گرهگشا و پناه مردم بوده است. مردم وقتی نام روحانی محل را میشنیدند، به یاد کسی میافتادند که در مشکلات کنارشان میایستد و پیش از هر چیز به فکر خدمت است.
رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه با اشاره به برخی تغییرات ذهنی در سالهای گذشته افزود: در مقاطعی، تصویر روحانیت در ذهن بخشی از جامعه به «دعوت صرف» و امر و نهی تقلیل پیدا کرد، در حالی که این تصویر با هویت اصیل روحانیت فاصله دارد. دعوتِ جداشده از خدمت، نه مینشیند و نه ماندگار است.
حاجعلیاکبری با بیان اینکه حوادث و بحرانهای اجتماعی بار دیگر چهره واقعی روحانیت را به جامعه نشان داد، گفت: در جریان شیوع کرونا، زمانی که حتی برخی خانوادهها از نزدیکشدن به بیماران یا متوفیان خود ناتوان بودند، طلاب جوان به میدان آمدند؛ پرستاری کردند، تغسیل و تدفین انجام دادند و فضای رعب و ترس را شکستند. این حضور، تصویر تازهای از روحانیت در دل جامعه ایجاد کرد.
خطیب موقت جمعه تهران همچنین به نقشآفرینی طلاب در حوادث طبیعی از جمله سیل اشاره کرد و افزود: حضور طلاب با لباسهای گِلی و عمامههای خاکی، یادآور روحانیت دوران دفاع مقدس بود؛ دورانی که مزیت روحانیت، پیش از منبر و سخنرانی، در میدان رزم و خدمت تعریف میشد و همین حضور میدانی، دلها را با آنان همراه میکرد.
رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور با تأکید بر اینکه پایگاه اصلی این خدمت و دعوت، مسجد است، تصریح کرد: مسجد مرکز تربیت مؤمنِ تراز، مؤمنِ مجاهد و کانون امتسازی است. تجربه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس نشان میدهد که بخش عمده شهدای ما، پرورشیافتگان مسجد بودهاند.
وی با اشاره به نقش مسجد در تولید اخوت ایمانی گفت: کارکرد اصلی مسجد، ایجاد برادری میان مؤمنان است؛ برادریای که در آن، هیچکس در فقر، بیماری یا مصیبت تنها نمیماند. مسجدی که چنین شبکهای از همدلی و حمایت متقابل ایجاد کند، بهمعنای واقعی کلمه تمدنساز است.
حاجعلیاکبری در پایان تأکید کرد: بازگشت روحانیت به هویت خادمانه و احیای نقش تمدنی مسجد، میتواند فاصلههای ایجادشده میان دین و جامعه را ترمیم کرده و سرمایه اجتماعی دین را در شرایط کنونی تقویت کند.
