چشمه غربالبیز مهریز؛ نگین طبیعت یزد در نوروز

به گزارش خبرگزاری برنا از یزد، چشمه یا آبشار دریاچه غربالبیز، طبیعتی خوش آب‌وهوا و بهشتی در میان کویر شهر مهریز و یزد است و دلیل نام‌گذاری به این اسم، حفره‌های متعددی در دل دامنه‌کوه غربال بیز می‌باشد. فصل‌های پرباران، به این رودخانه جانی دوباره می‌دهند و همگان را به‌سوی این دریاچه پر آب می‌کشانند تا تفریحات قایقرانی و ماهیگیری را به آن‌ها هدیه دهند.

چشمه غربالبیز، در کرانه بخشی از ارتفاعات شیرکوه واقع شده و یکی از دو چشمه مهم استان یزد به شمار می‌رود که با تأمین کردن بخش عمده آب کشاورزی منطقه مهریز و یزد، باعث رونق کشاورزی و نشاط زارعین آن منطقه می‌شود. در اطراف این چشمه، گیاه «درمنه» روییده که گویی چشمه را در آغوش خود گرفته است و به هنگام جاری شدن آب از حفره‌های ۴۰ متری دل کوه، غرق در آب زلال و خنک آن می‌گردد.

چشمه غربالبیز مهریز یکی از منظره‌های کوهستانی و بسیار دیدنی مهریز  که در دامنه‌کوه غربالبیز قرار گرفته است و زلالی آب آن، هرگز رو به زوال نرفته و مقتدرانه از اصالت خود دفاع کرده است. 

آبریز چشمه غربالبیز مهریز مساحتی حدود ۱۰ کیلومترمربع دارد و در بارندگی‌های بهاری آبدهی این چشمه به ۱۲۷۰ لیتر در ثانیه می‌رسد.

وجه تسمیه «غربالبیز»

واژه «بیزیدن» به معنای بیختن و غربال کردن است. برخی این نام را وجود چشمه غربالبیز و چگونگی جوشش آب از حفره‌ها و لابه‌لای سنگ‌های آن می‌دانند و گروهی دیگر، علت آن را وجود بافت مشبک و اسفنج گونه سطح زیرین دریاچه غربالبیز می‌گویند؛ که البته در هر دو صورت، حرکت آب همچون عبور از منافذ یک غربال است.

اندر عجایب چشمه غربالبیز مهریز

از خصوصیات عجیب چشمه غربال بیز مهریز این است که آب آن تغییر رنگ و کیفیت نمی‌دهد و همراه با ریزش آب این چشمه از شکاف کوه، ماهی‌هایی عجیب بیرون می‌ریزند که کور هستند و چون آفتاب به خود ندیده‌اند، رنگ روشنی دارند. مردم محلی بر این باورند که این ماهی‌ها قرن‌هاست در داخل کوه و زیرزمین در حال زادوولد می‌باشند.

این ماهی‌ها، غذای مرغ‌های ماهی‌خواری هستند که از شمال به این منطقه کوچ می‌کنند و ازاین‌رو کوچ مرغ‌های ماهی‌خوار، از جاذبه‌های دریاچه غربالبیز مهریز به شمار می‌رود

اهمیت تاریخی دریاچه غربالبیز مهریز

حفاری‌های باستان‌شناسی، در سال ۱۳۸۰ هـ.ش آغاز و در طی ۷۵ روز پایان یافته است. بنابر شواهد باستان‌شناسی، بنای تاریخی غربالبیز یکی از کهن‌ترین آثار به‌جامانده از دوره اشکانی در استان یزد و مرکز ایران می‌باشد و درواقع به دلیل وجود آب چشمه غربالبیز مهریز بوده که این منطقه از ابتدایی‌ترین مناطق مسکونی مردم ایران به شمار می‌آمده است.

در منطقه چشمه غربالبیز آثار سفالی، گورهای خورشیدی، بقایای شهر باستانی و همچنین ادوات مفرغی‌ای پیداشده که به عصر ساسانیان، اشکانیان، مادها و عصر آهن و مفرغ مربوط می‌شود. تنوع این آثار و قدمت قبرهای پیداشده نشان از تاریخی بودن این منطقه دارد.