تحلیل تطبیقی جنگ احد و رمضان 

به گزارش خبرگزاری برنا هرمزگان، شیما جرگه فعال رسانه‌ای در یادداشتی نوشت: در ۹ اسفند ۱۴۰۴، در حالی که جمهوری اسلامی ایران پای میز مذاکره بود، آمریکا دست به تعرضی آشکار به تمامیت ارضی کشور زد و جنگی را آغاز کرد که شروع آن با شهادت رهبر معظم انقلاب همراه بود و با خون پاک دانش‌آموزان مدرسه «شجره طیبه» رنگی دیگر یافت. در این میان، نیروهای مسلح، دولت و به‌پشتوانه آن‌ها، مردم پای کار آمدند و تحلیلگران بسیاری به بررسی لحظه‌به‌لحظه تحرکات دشمن پرداختند.

آنچه در این میان محل بحث است، تطبیق تاریخی جنگ احد با جنگ کنونی است. برای رسیدن به نتیجه‌ای منطقی و آگاهانه، ابتدا مروری بر حادثه تاریخی احد داریم.

جنگ احد از علل آغاز تا تفاوت‌های بنیادین با جنگ رمضان 

پیش از جنگ احد، مسلمانان و مشرکان قریش در جنگ بدر روبه‌رو شدند. مسلمانان با وجود تعداد اندک، با یاری خدا و امدادهای غیبی به پیروزی رسیدند و بسیاری از سران قریش به هلاکت رسیدند. 

قریش که قبیله‌ای پرآوازه و متکبر بود، تحمل این شکست را نداشت و برای جبران آن و نابودی کامل اسلام، در سال سوم هجری سپاهی عظیم و مخفیانه آماده کرد و عازم رویارویی با مسلمانان شد.

با دقت در این نکته نخستین تفاوت جنگ احد و رمضان ۱۴۰۵ در علت شکل گیری است. 

در جنگ رمضان، دشمن به‌دنبال جبران شکست پیشین نیست، بلکه برآیند تحلیل‌ها و محاسباتش این بوده که می‌تواند در امتداد جنگ ۱۲ روزه و با ضربه به نقاطی که در جنگ ۱۲ روزه بدان ضربه نزده بود به نابودی کامل نظام جمهوری اسلامی دست پیدا کند.

نکته حائر اهمیت دیگر این است که پیامبر (ص) در جنگ احد با آگاهی از موقعیت جغرافیایی حساس منطقه، ۵۰ نفر را به فرماندهی عبدالله بن جبیر مأمور کرد تا از شکاف کوه عینین محافظت کنند. تأکید شد که حتی اگر پیامبر به شهادت رسید، این منطقه را ترک نکنند. اما به محض مشاهده پیروزی اولیه، جز عبدالله بن جبیر و ۱۰ نفر، بقیه برای جمع‌آوری غنائم تنگه را رها کردند. این سرپیچی از فرمانده، زمینه‌ساز ضدحمله خالد بن ولید از پشت جبهه شد.

اما در جنگ رمضان، با وجود اینکه، فرمانده میدان به شهادت رسید، نیروها میدان و ماموریت‌های خود را رها کردند و مردمی هم که به قول رهبر شهید انقلاب، مبعوث شده بودند عرصه دیگری را در دست گرفتند تا دشمن نتواند با تکمیل پازل‌های خود، طراحی شومش را عملیاتی کند.

یکی دیگر از مباحث مطرح در چرایی سخت شدن عرصه در جنگ احد آشفتگی در تشخیص نیروهای خودی از دشمن بود؛ 

با حمله از پشت جبهه و پوشاندن صورت‌ها توسط سپاه دشمن، انضباط مسلمانان به هم ریخت.

یکی از موضوعات مهم که باید در تحلیل دقیق جنگ احد رعایت کرد، نافرمانی از امر پیامبر(ص) پیش از جنگ است، عبدالله بن ابی با ۳۰۰ نفر از همراهانش، به دلیل حاکم نشدن نظرشان در انتخاب تاکتيک‌های نظامی، ترجیح دادند لشکر مسلمین را تنها بگذارند و این نافرمانی اول، زمینه‌ساز نافرمانی‌های بعدی شد، اما جامعه اسلامی در چهاردهمین قرن عمر خود، به چنان بلوغ و بینشی رسیده است که بتواند تدابیر فرماندهی واحد را درک و اجرایی کند.