یک کارشناس حوزه ایمنی: مشکل مدیریت بحران، «ساختار» نیست، «عدم اجرای قانون» است

بابک نورالهی، کارشناس حوزه ایمنی و مدیریت بحران در گفت‌و‌گو با خبرگزاری برنا، با تحلیل سیر تاریخی و ساختار فعلی مدیریت بحران در ایران، ضمن اشاره به ضرورت ارزیابی عملکرد دستگاه‌های متولی، بر لزوم آسیب‌شناسی ساختار پیش از هرگونه تغییر سازمانی تأکید کرد.

وی با بیان اینکه موضوع مدیریت بحران همواره دارای ساختار بوده است، افزود: موضوع مدیریت بحران در حال حاضر هم بدون متولی نیست و طبق قانون مدیریت بحران کشور رئیس‌ جمهور، رییس شورای عالی مدیریت بحران است و سازمان مدیریت بحران در ذیل وزارت کشور تشکیل شده است. از زمان تشکیل «دفاع غیرنظامی» در قبل از انقلاب تا تشکیل ستاد حوادث غیر مترقبه بعد از انقلاب که در ساختار وزارت کشور و همچنین استانداریها ایجاد شد، تا تصویب قانون مدیریت بحران در سال ۱۳۹۸، سلسله مراتب مشخصی در سطوح ملی و محلی و استانی تعیین شده است.

نورالهی با اشاره به اینکه بخش «پاسخ به حوادث» (شامل آتش‌نشانی، هلال احمر و اورژانس) بر اساس وظایف ذاتی خود عملکرد نسبتاً مناسبی دارد، اضافه کرد: اگر قانون مدیریت بحران هم نبود مشکل چندانی در این زمینه وجود نداشت. چه بسا قانون و ساختار پیش‌بینی شده در قانون مدیریت بحران در برخی موارد کار را برای دستگاه‌های امدادی سخت کرده است و این دستگاه‌ها که قبل باید با یک جا هماهنگ می شدند الان چندین رییس در سطوح مدیریتی پیدا کرده‌اند.

وی به پیچیدگی‌های ناشی از قوانین جدید در حوزه عملیاتی اشاره و اضافه کرد: مشکل اصلی نه در نبود متولی، بلکه در عدم اجرای مفاد قانونی است. بخش عمده‌ای از مفاد قانون مدیریت بحران که مربوط به پیشگیری، ارتقای ایمنی زیرساخت‌ها و کاهش خطرپذیری است، تاکنون اجرایی نشده و در میان دستگاه‌های مختلف در حال پاسکاری است.

این کارشناس همچنین محدودیت منابع مالی و چالش در تأمین اعتبار برای بازسازی و بازگشت به شرایط عادی را از دیگر نقاط ضعف فعلی دانست.

بابک نورالهی در پاسخ به بحث ایجاد وزارتخانه مستقل، با مقایسه ساختار ایران با کشور‌های پیشرو در مدیریت حوادث نظیر ژاپن، روسیه و آمریکا، چهار اصل کلیدی را در مدل‌های موفق جهانی برشمرد: سادگی ساختار و تناسب مسئولیت‌ها با وظایف ذاتی دستگاه‌ها،  تعیین یک متولی مشخص با اختیارات کامل، ادغام مدیریت بحران در دل ساختار‌های موجود (به جای ایجاد ساختار‌های پیچیده و مداخله‌گر) و تمرکز مدیریت بحران بر نقش‌های سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی، نظارت و هماهنگی در سطوح بالا، بدون درگیر شدن در مسائل اجرایی.

در پایان، این کارشناس حوزه ایمنی و مدیریت بحران با تردید نسبت به ضرورت ایجاد یک وزارتخانه جدید، خاطرنشان کرد: اگر هدف ایجاد یک متولی واحد است، در حال حاضر وزارت کشور این مسئولیت را بر عهده دارد. بنابراین، پیش از هرگونه تصمیم برای تشکیل وزارتخانه مدیریت بحران، باید ابتدا آسیب‌شناسی دقیقی از نقاط ضعف و قوت ساختار فعلی انجام شود تا مشخص گردد آیا تغییر ساختار، راهگشا خواهد بود یا خیر.

انتهای پیام/