آیا قانون حریف بلاکچین میشود؟ واکاوی اعتبار و مشروعیت حقوقی معاملات NFT
به گزارش خبرگزاری برنا از هرمزگان؛ امیر محمد رضایی زارعی قاضی دادگستری و پژوهشگر حقوق خصوصی پیرامون اعتبار و مشروعیت حقوقی معاملات NFT ها در نظام حقوقی ایران گفت: در بادی امر باید ماهیت حقوقی NFT ها بپردازیم، NFT مخفف عبارت Non-Fungible Token است که به فارسی میتوان آن را «توکن غیرقابل معاوضه» ترجمه کرد.
وی در ادامه افزود: اگر شما تصویر دیجیتالی خلق کردهاید، میتوانید آن را به NFT تبدیل و بهصورت رسمی مالکیتش را در بلاکچین ثبت کنید. با تبدیل اثر هنری خود به ان اف تی میتوانید آن را بفروشید یا به شخص دیگری انتقال دهید.
رضایی زارعی پیرامون ماهیت حقوقی NFT ها که آیا طبق نظام حقوقی ایران مال محسوب می شود یا خیر اظهار کرد: در حقوق ایران، به طور کلی برای اینکه چیزی «مال» محسوب شود باید دارای دو ویژگی ارزش اقتصادی (داد و ستد پذیری) و قابلیت اختصاص یافتن به مالک وجود داشته باشد که چون NFTها در بازار خرید و فروش میشوند و دارای ارزش مبادلهای هستند و همچنین از طریق کیف پولهای دیجیتال منحصراً در اختیار افراد قرار میگیرند، میتوان آنها را در زمره«اموال غیرمادی» (مانند سرقفلی یا حق اختراع) قرار داد.
این پژوهشگر حقوق در خصوص اعتبار قراردادهای هوشمند (Smart Contracts) بیان داشت: معاملات NFT معمولاً از طریق قراردادهای هوشمند روی شبکه بلاکچین انجام میشوند. طبق مواد ۶ و ۱۲ قانون تجارت الکترونیک (مصوب ۱۳۸۲)، «دادهپیام» (Data Message) میتواند به عنوان دلیل و ابراز اراده در قراردادها استفاده شود. بنابراین، اگر فرآیند خرید و فروش NFT حاوی ایجاب و قبول الکترونیکی معتبر باشد، قرارداد از نظر حقوقی صحیح و نافذ است.
این حقوقدان با طرح این پرسش که آیا سندی که در بلاکچین ثبت شده، در دادگاه به عنوان سند مالکیت پذیرفته میشود؟ اظهار داشت: طبق قانون تجارت الکترونیک، اسناد الکترونیکی در صورت دارا بودن شرایط (مانند امضای دیجیتال معتبر)، در حکم اسناد کتبی هستند. با این حال، در نظام ثبتی ایران برای اموالی که سابقه ثبتی دارند (مانند املاک)، ثبت در بلاکچین هنوز جایگزین ثبت رسمی در سازمان ثبت اسناد و املاک نمیشود. اما برای اموال منقول و آثار هنری، NFT میتواند یک دلیل قوی (اماره) بر مالکیت باشد. که این مهم را میتوان یکی از مزایا و آثاری NFT ها بر شمرد.
رضایی زارعی در پایان ضمن نتیجه گیری اشعار داشت: در حال حاضر قانون خاصی تحت عنوان «قانون NFT» در ایران وجود ندارد، اما مبنای قانونی برای صحت این معاملات،ماده ۱۰ قانون مدنی (آزادی قراردادها) و قانون تجارت الکترونیک است. و تا زمانی که معامله برای مقاصد نامشروع (مانند قمار یا خرید و فروش کالاهای غیرقانونی) نباشد، اصل بر صحت آن است. بنابراین میتوان معاملات NFT ها را حمل صحت و اعتبار دانست.
