دانشگاه در اندیشه رهبر شهید؛ از مرجعیت علمی تا حل مسائل کشور
نگاهی که به اعتقاد روسای دانشگاههای پیامنور و فرهنگیان چهارمحال و بختیاری، نهتنها مسیر پیشرفت علمی کشور را هموار کرد، بلکه با تکیه بر خودباوری، دانشگاهها را به سمت مرجعیت علمی، فناوریهای نوین و پاسخگویی به نیازهای جامعه سوق داد.
مرجعیت علمی؛ مطالبه راهبردی رهبر شهید
یکی از مهمترین محورهای مورد تاکید رهبر شهید در حوزه آموزش عالی، دستیابی دانشگاههای کشور به مرجعیت علمی بود؛ جایگاهی که از نگاه ایشان تنها با افزایش تعداد مقالات علمی محقق نمیشود، بلکه مستلزم تولید دانش بومی، نظریهپردازی و پاسخگویی به نیازهای کشور است.
سرپرست دانشگاه فرهنگیان چهارمحال و بختیاری با اشاره به این رویکرد گفت: رهبر شهید همواره بر تولید علم بومی، تربیت نیروی انسانی متعهد، هدایت فرهنگی جامعه و پیوند دانشگاه با نیازهای کشور تاکید داشتند و دانشگاه را مهمترین عامل پیشرفت جامعه میدانستند.
شهناز ولیپور افزود: از نگاه ایشان، دانشگاه نباید فقط مصرفکننده دانش و نظریههای دیگران باشد، بلکه باید با تکیه بر ظرفیتهای داخلی، به تولید دانش بومی و اسلامی بپردازد و در عرصه علم به جایگاه مرجعیت برسد.
وی اظهار داشت: دانشگاه علاوه بر آموزش و پژوهش، وظیفه دارد در مسیر حل مسائل کشور حرکت کند و دستاوردهای علمی خود را به فناوری، نوآوری، تجاریسازی و رفع نیازهای جامعه تبدیل کند.
ولیپور هدایت فرهنگی را یکی دیگر از رسالتهای مهم دانشگاه برشمرد و گفت: رهبر شهید بر تربیت نسلی متخصص، متعهد، اخلاقمدار و مسوولیتپذیر تاکید داشتند و دانشگاه را نهادی اثرگذار در انتقال فرهنگ اسلامی ـ ایرانی و تربیت مدیران آینده کشور میدانستند.
رییس دانشگاه پیامنور چهارمحال و بختیاری نیز با تأکید بر همین رویکرد گفت: نگاه رهبر شهید به دانشگاه، نگاهی راهبردی و بنیادین بود و ایشان همواره دانشگاه را کانون تولید علم، تربیت نیروی انسانی کارآمد و یکی از ارکان اصلی پیشرفت کشور معرفی میکردند.
محمد عظیمی افزود: در منظومه فکری رهبر شهید، دانشگاه باید «عالم» تربیت کند؛ افرادی که علاوه بر دانش تخصصی، از تعهد، آگاهی و روحیه مسوولیتپذیری برخوردار باشند و بتوانند در مسیر پیشرفت کشور نقشآفرینی کنند.
دانشگاه؛ کانون تولید علم و حل مسائل کشور
از نگاه رهبر شهید، تولید علم زمانی ارزشمند است که در خدمت حل مسائل جامعه قرار گیرد. بر همین اساس، ایشان همواره بر جهتدهی به پژوهشهای دانشگاهی و پیوند میان دانشگاه، صنعت و بخشهای اجرایی تأکید داشتند.
سرپرست دانشگاه فرهنگیان چهارمحال و بختیاری با اشاره به جایگاه دانشگاه در اندیشه رهبر شهید گفت: از نگاه ایشان، دانشگاه باید در خدمت نیازهای جامعه قرار گیرد و دستاوردهای علمی آن به فناوری، نوآوری، تجاریسازی و حل مسائل کشور منجر شود.
ولیپور افزود: دانشگاهها باید با شناخت نیازهای جامعه، صنعت و اقتصاد، پژوهشهای خود را به سمت ارائه راهکاری علمی و عملی هدایت کنند در کنار توسعه فناوری، با تولید نظریههای بومی و ارتقای کیفیت پژوهشها، نقش موثری در پیشرفت کشور ایفا کنند.
رییس دانشگاه پیامنور چهارمحال و بختیاری نیز در این باره گفت: رهبر شهید دانشگاه را تنها محل آموزش محفوظات نمیدانستند، بلکه آن را مرکزی برای تولید علم، فناوری و نوآوری معرفی میکردند و معتقد بودند پژوهشها باید به رفع نیازهای واقعی کشور منجر شود.
عظیمی افزود: علم زمانی نافع است که بتواند به افزایش بهرهوری، ایجاد اشتغال، توسعه فناوری و بهبود کیفیت زندگی مردم کمک کند و به همین دلیل، ارتباط دانشگاه با صنعت و بخشهای تولیدی از مهمترین محورهای مورد تأکید ایشان بود.
وی ادامه داد: از نگاه رهبر شهید، تولید علم زمانی اثربخش است که با جهتدهی صحیح، در خدمت رفع نیازهای کشور و حل مسائل جامعه قرار گیرد.
از تولید علم تا فناوری؛ دانشگاه در خدمت توسعه کشور
یکی دیگر از محورهای اساسی اندیشه رهبر شهید، هدایت تولید علم به سمت رفع نیازهای کشور بود. از این منظر، دانشگاه تنها محل آموزش و پژوهش نبود، بلکه باید با شناسایی مسائل جامعه، در مسیر ارائه راهکارهای علمی، توسعه فناوری و افزایش توان رقابتی کشور نقشآفرینی میکرد.
رییس دانشگاه پیامنور چهارمحال و بختیاری با اشاره به این رویکرد گفت: رهبر شهید همواره تاکید داشتند که دانشگاهها از مصرفکنندگی دانش فاصله بگیرند و به تولیدکننده علم و فناوری تبدیل شوند.
عظیمی افزود: شکلگیری نهضت نرمافزاری و جنبش تولید علم، زمینه تقویت روحیه خودباوری را در جامعه علمی کشور فراهم کرد و دانشگاهها را به سمت نوآوری، پژوهشهای کاربردی و حل مسائل کشور سوق داد.
وی ادامه داد: از نگاه رهبر شهید، علم زمانی ارزشمند است که بتواند مشکلی از جامعه را برطرف کند، از اینرو همواره بر تقویت ارتباط دانشگاه با صنعت، تجاریسازی دستاوردهای پژوهشی و حرکت به سمت پژوهشهای مسئلهمحور تأکید داشتند.
به گفته وی، تاکید رهبر شهید بر اینکه «علم تولید کنید تا دیگران برای استفاده از آن زبان فارسی بیاموزند»، نشاندهنده جایگاهی بود که برای دانشگاههای ایران در عرصه جهانی ترسیم کرده بودند؛ جایگاهی که در آن دانشگاهها به مرجع تولید دانش و فناوری تبدیل شوند.
سرپرست دانشگاه فرهنگیان چهارمحال و بختیاری نیز با اشاره به نقش دانشگاه در پاسخگویی به نیازهای جامعه گفت: دانشگاهها باید با شناخت مسائل کشور، صنعت و اقتصاد، پژوهشهای خود را به سمت ارائه راهکارهای کاربردی هدایت کنند.
ولیپور افزود: دانشگاه علاوه بر توسعه فناوری، باید در حوزه نظریهپردازی نیز نقشآفرین باشد و با تولید اندیشههای بومی و متناسب با نیازهای کشور، جایگاه علمی خود را بیش از پیش ارتقا دهد.
وی تاکید کرد: حرکت از پژوهشهای صرفاً کمی به سمت پژوهشهای اثربخش و مسالهمحور، یکی از مهمترین الزامات حفظ شتاب علمی کشور است.
خودباوری علمی؛ زمینهساز جهش فناوری
کارشناسان آموزش عالی بر این باورند که بخشی از پیشرفتهای علمی و فناوری کشور، حاصل نگاه رهبر شهید به ظرفیت دانشگاهها و اعتماد به توان دانشمندان ایرانی است؛ نگاهی که زمینه را برای رشد فناوریهای پیشرفته و توسعه شرکتهای دانشبنیان فراهم کرد.
رییس دانشگاه پیامنور چهارمحال و بختیاری در این خصوص گفت: دستاوردهای ایران در حوزههایی مانند فناوری نانو، سلولهای بنیادی، زیستفناوری، تولید واکسنهای بومی، رادیوداروها، صنایع هوافضا، فناوریهای دفاعی، پرتاب ماهواره و رباتیک، نتیجه اعتماد به توان داخلی و تقویت تولید علم در دانشگاهها است.
عظیمی افزود: اگرچه تحریمها محدودیتهایی برای کشور ایجاد کرد، اما همین شرایط سبب شد دانشگاهها، پژوهشگران و شرکتهای دانشبنیان با اتکا به ظرفیتهای داخلی، مسیر خودکفایی علمی را با جدیت بیشتری دنبال کنند.
سرپرست دانشگاه فرهنگیان چهارمحال وبختیاری نیز توسعه مراکز رشد، پارکهای علم و فناوری و شرکتهای دانشبنیان را از مهمترین نتایج این رویکرد دانست و گفت: حمایت از پژوهشهای کاربردی و تجاریسازی دستاوردهای علمی، زمینه حضور موثرتر دانشگاهها در حل مسائل کشور را فراهم کرده است.
ولیپور افزود: پیشرفت ایران در حوزههایی مانند نانوفناوری، سلولهای بنیادی، زیست فناوری، علوم پزشکی و هوافضا نیز بخشی از ثمرات همین نگاه راهبردی به علم و پژوهش است.
وی ادامه داد: استمرار این مسیر نیازمند توسعه زیرساختهای آموزشی و پژوهشی، تأمین اعتبارات، حمایت از پژوهشهای مسالهمحور و گسترش تعامل میان دانشگاه، صنعت و دستگاههای اجرایی است.
دانشگاه آینده؛ پرورش نسلی برای پیشرفت ایران
در کنار تاکید بر تولید علم و مرجعیت علمی، رهبر شهید تربیت نیروی انسانی متعهد، متخصص و توانمند را از مهمترین رسالتهای دانشگاهها میدانستند؛ نیروی انسانی که بتواند در کنار برخورداری از دانش روز، برای حل مسائل کشور و پیشبرد اهداف توسعه نقشآفرین باشد.
سرپرست دانشگاه فرهنگیان چهارمحال و بختیاری در این باره گفت: دانشگاه باید جوانانی خلاق، امیدوار، اخلاقمدار و مسوولیتپذیر تربیت کند تا بتوانند با تکیه بر دانش و تعهد، آینده کشور را مدیریت کنند.
ولیپور افزود: حفظ شتاب علمی کشور مستلزم توسعه زیرساختهای آموزشی و پژوهشی، تقویت جایگاه دانشگاه در جامعه، حمایت از پژوهشهای مسالهمحور و گسترش ارتباط موثر میان دانشگاه، صنعت و دستگاههای اجرایی است.
وی تاکید کرد: دانشگاهها باید در کنار آموزش و پژوهش، نقش خود را در هدایت فرهنگی جامعه نیز ایفا کنند و با تربیت نسلی آگاه، متعهد و اثرگذار، زمینه تحقق پیشرفت پایدار کشور را فراهم آورند.
رییس دانشگاه پیامنور چهارمحال و بختیاری نیز با اشاره به تحولات آموزش عالی گفت: دانشگاهها برای پاسخگویی به نیازهای امروز جامعه باید از الگوهای سنتی فاصله بگیرند و به سمت دانشگاههای نسل سوم، چهارم و پنجم حرکت کنند.
عظیمی افزود: دانشگاه آینده، دانشگاهی کارآفرین، نوآور و مسالهمحور است؛ دانشگاهی که علاوه بر آموزش و پژوهش، مهارتآموزی، خلاقیت و توانایی حل مساله را در دانشجویان تقویت کند و آنان را برای ورود به عرصههای مختلف اجتماعی و اقتصادی آماده سازد.
وی ادامه داد: تقویت روحیه خودباوری، امیدآفرینی، مسوولیتپذیری، جهاد تبیین و ارتقای بصیرت نسل جوان از دیگر وظایف دانشگاهها است تا دانشجویان بتوانند در کنار پیشرفت علمی، در برابر چالشهای فرهنگی و جنگ شناختی نیز نقشآفرین باشند.
دانشگاه؛ محور توسعه علمی کشور
مرور دیدگاههای مطرحشده از سوی روسای دانشگاه فرهنگیان و دانشگاه پیامنور چهارمحال و بختیاری نشان میدهد که رهبر شهید، دانشگاه را صرفاً محلی برای آموزش نمیدانستند، بلکه آن را نهادی راهبردی برای تولید علم، تربیت نیروی انسانی متعهد، توسعه فناوری، حل مسائل کشور و تحقق مرجعیت علمی معرفی میکردند.
بر پایه این دیدگاه، استمرار پیشرفت علمی کشور در گرو تقویت ارتباط دانشگاه با جامعه و صنعت، حمایت از پژوهشهای کاربردی، توسعه زیرساختهای آموزشی و پژوهشی، سرمایهگذاری در فناوریهای نوین و اعتماد به توان نخبگان و پژوهشگران داخلی است؛ مسیری که میتواند جایگاه دانشگاه را به عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه علمی، فرهنگی و اقتصادی کشور بیش از پیش تثبیت کند.
