بازپس گیری سوریه؛ کلید حل معمای امنیتی خاورمیانه/ احتمال مداخله مستقیم نیروهای جولانی علیه حزبالله پایین است
هوشنگ شیخی، پژوهشگر ارشد مسائل خاورمیانه، در گفتوگو با برنا، با اشاره به اظهارات اخیر دونالد ترامپ مبنی بر اینکه به رژیم صهیونیستی پیشنهاد داده است نیروهای جولانی در سوریه مسئولیت مقابله با حزبالله لبنان را برعهده بگیرند، اظهار داشت: روزنامه لبنانی الاخبار نیز بر اساس اطلاعاتی که به دست آورده، اعلام کرده است دولت عراق پیامی به جولانی منتقل کرده و به او توصیه کرده است که بهتر است در تحولات لبنان مداخله نکند. بر اساس همین گزارشها، به نظر میرسد جولانی نیز نسبت به تبعات چنین اقدامی نگران است؛ چراکه روشن است گروههای مقاومت در عراق در صورت چنین تحولی، بیطرف نخواهند ماند.
وی افزود: طرح ترامپ برای استفاده نیابتی واشنگتن و تلآویو از عناصر جولانی علیه حزبالله لبنان، بهروشنی نشان میدهد پروژه استقرار جولانی در دمشق که یکی از اهداف آن قطع و محدودسازی ارتباطات زمینی گروههای مقاومت از عراق تا لبنان بود، اکنون وارد مرحله جدیدی شده و به سمت تهدید و تهاجم علیه محیط پیرامونی سوریه حرکت کرده است.
این پژوهشگر مسائل خاورمیانه ادامه داد: با این حال، به نظر میرسد ورود جولانی به جبهه لبنان نیازمند چراغ سبز ترکیه نیز خواهد بود. ترکیه با توجه به نگرانی از تهدیدهای حیاتی علیه متحد خود در سوریه، احتمالا از ورود عناصر جولانی به چنین اقدام پرریسکی حمایت نخواهد کرد.
شیخی با اشاره به نقش راهبرد وحدت ساحات در محاسبات منطقهای گفت: مهمترین عاملی که چنین ارزیابیای را تقویت میکند، واکنش اولیه گروههای مقاومت در چارچوب راهبرد وحدت ساحات است. بر این اساس، در صورت ورود نیروهای جولانی به اجرای عملیات علیه حزبالله لبنان، موجودیت حکومت جولانی در دمشق با تهدیدی حیاتی مواجه خواهد شد.
وی تصریح کرد: ارزیابیهای اولیه نشان میدهد در صورت هماهنگی میان نیروهای سوری در شمال، شمال شرق و منطقه ساحل، چنین رخدادی میتواند به تحولی سرنوشتساز در منطقه منجر شود و با تغییر در ساختار حاکمیتی سوریه، معادلات سیاسی و امنیتی خاورمیانه را بهطور کلی دگرگون کند.
این کارشناس مسائل منطقه با بیان اینکه مقاومت ممکن است از رویکرد واکنشی به رویکردی کنشی در قبال سوریه حرکت کند، گفت: بهرهگیری از تمامی ظرفیتها در چارچوب راهبرد وحدت ساحات، از نیروهای متمایل به مقاومت در منطقه ساحل تا نیروهای به حاشیه راندهشده در شمال سوریه، میتواند به عنوان مؤلفههای چالشزا برای حکومت جولانی مورد استفاده قرار گیرد.
شیخی خاطرنشان کرد: کردهای سوریه به دلیل آنچه مغبون شدن در تعامل با آمریکا و توافق با جولانی عنوان میشود، با از دست رفتن بخشی از دستاوردهای قسد در شمال و شمال شرق سوریه مواجه شدهاند. همچنین حملات عناصر جولانی علیه کردها و کشتار علویان در منطقه ساحل، شرایطی را ایجاد کرده که این گروهها میتوانند به عنوان مؤلفههای مؤثر در کنشهای مخالف حکومت جولانی و در راستای راهبرد بازپسگیری سوریه مطرح شوند.
وی ادامه داد: چنین رویکردی، ضمن کاهش بنیادین تهدیدات علیه حزبالله لبنان، میتواند ضریب ثبات و امنیت منطقه را افزایش دهد و معمای امنیتی شکلگرفته در نتیجه مداخلات آمریکا در منطقه و رویکردهای جنگطلبانه رژیم صهیونیستی را با صورتبندی جدیدی مواجه کند.
پژوهشگر ارشد مسائل خاورمیانه با اشاره به تجربه روسیه در قبال شبهجزیره کریمه گفت: همانگونه که روسیه با اقدام خود در کریمه، استفاده آمریکا از این منطقه به عنوان اهرمی نیابتی علیه مسکو را محدود کرد، در شرایط جدید تغییر هندسه قدرت جهانی نیز کنشگری فعالانه و تلاش برای دگرگونسازی معادلات میتواند قابلیت اجرایی پیدا کند.
شیخی در جمعبندی سخنان خود اظهار داشت: با توجه به ظرفیت بالای تهدیدات مقاومت علیه حکومت جولانی و پیامدهای احتمالی آن، همچنین راهبرد این حکومت برای عادیسازی وضعیت خود و دستیابی به مشروعیت حکمرانی در سوریه، احتمال ورود مستقیم این گروه علیه حزبالله لبنان چندان قوی به نظر نمیرسد.
وی افزود: با این حال، حکومت جولانی همچنان نقش محدودکننده در ارتباطات گروههای مقاومت ایفا میکند و به عنوان بازیگری همسو با ائتلاف آمریکایی-صهیونیستی، در پوشش گسترش روابط با کشورهای پیرامونی، بهویژه عربستان سعودی، میتواند در راستای ایجاد تهدیدهای نامتقارن علیه جبهه مقاومت در منطقه عمل کند.
این کارشناس در پایان تأکید کرد: با توجه به این تهدیدها، راهبرد پیشنهادی برای مقاومت در چارچوب وحدت ساحات و با رویکرد موازنه تهدید، میتواند مبتنی بر کنشگری میدانی و تلاش برای بازپسگیری دمشق از طریق ائتلاف با نیروهای ناراضی و مغبون سوری، از جمله کردها و علویان باشد.
انتهای پیام/
