خانه‌های بازی؛ فرصت رشد مهارت‌های کودکان در سایه ضرورت استانداردسازی

زندگی آپارتمان‌نشینی، کاهش تعداد فرزندان خانواده‌ها، محدود شدن فضاهای بازی در خانه و گسترش استفاده کودکان از ابزارهای الکترونیکی، فرصت بازی‌های آزاد و تعامل مستقیم با همسالان را کاهش داده است.

در چنین شرایطی، خانه‌های بازی می‌توانند محیطی امن و هدفمند برای بازی، تخلیه انرژی، تقویت خلاقیت و تجربه ارتباط اجتماعی کودکان فراهم کنند؛ محیطی که در آن کودک ضمن بازی و سرگرمی، مهارت‌هایی مانند همکاری، رعایت نوبت، حل تعارض و برقراری ارتباط با دیگران را نیز تمرین می‌کند.

بازی؛ زبان ارتباطی کودک

یک روان‌پزشک کودک در شهرکرد گفت: بازی کودکان تنها یک سرگرمی نیست، بلکه شیوه ارتباطی و یکی از مهم‌ترین روش‌های رشد فردی آنان به شمار می‌رود.

پروین صفوی افزود: کودکان از طریق بازی می‌توانند احساساتی مانند غم، شادی، ترس و خشم را به شکل ایمن بیان و پردازش کنند و بازی در کاهش اضطراب و استرس، افزایش احساس امنیت و تنظیم هیجانات آنان موثر است.

وی ادامه داد: بازی‌های گروهی همچنین به رشد مهارت‌های اجتماعی، یادگیری همکاری، حل تعارض و رعایت قوانین کمک می‌کند و از نظر شناختی نیز موجب تقویت توجه، خلاقیت و عملکردهای اجرایی کودک می‌شود.

این روان‌پزشک کودک با بیان اینکه بازی‌های نمادین به تقویت مهارت‌های کلامی و ارتباط عاطفی کودکان کمک می‌کند گفت: کودک از طریق بازی تجربه کنترل محیط و توانمندی را به دست می‌آورد که این امر در افزایش اعتماد به نفس و احساس خودکارآمدی او موثر است.

صفوی افزود: بازی‌های حرکتی نیز در تقویت مهارت‌های حرکتی کودکان نقش دارد و وجود اسباب‌بازی‌های متناسب با سن، وسایل هنری، نقاشی، کتاب، پازل، بازی‌های نمادین مانند خانه و آشپزخانه و همچنین فضاهای حرکتی می‌تواند زمینه رشد همه‌جانبه کودک را فراهم کند.

وی با اشاره به اینکه فرهنگ استفاده از خانه‌های بازی در چهارمحال و بختیاری هنوز به‌طور کامل شکل نگرفته است اظهار داشت: خانه‌های بازی، به دلیل برخورداری از فضای سازماندهی‌شده و تجهیزات متناسب با سن کودکان، می‌توانند نسبت به فضاهای عمومی و کنترل‌نشده، فرصت مناسبی برای تقویت مهارت‌های مختلف کودکان فراهم کنند.

خانه‌های بازی؛ فرصتی برای تعامل اجتماعی کودکان

یک بانوی اهل فرخشهر که به همراه برادرزاده خود در یکی از خانه‌های بازی شهرکرد حضور داشت گفت: رعایت اصول بهداشتی در این مراکز اهمیت زیادی دارد و این موضوع باید هم از سوی خانواده‌ها و هم مسوولان خانه‌های بازی مورد توجه قرار گیرد.

کریمی افزود: کودکان گروه‌های سنی حاضر در خانه‌های بازی به‌تنهایی قادر به رعایت کامل اصول بهداشتی نیستند و به همین دلیل نظارت و رعایت بیشتر این اصول ضروری است.

وی نبود مرزبندی مناسب میان گروه‌های سنی را یکی دیگر از مشکلات برخی خانه‌های بازی دانست و گفت: بیشتر این مراکز برای گروه سنی سه تا ۱۰ سال طراحی شده‌اند، در حالی که کودکان خردسال و بزرگ‌تر نیازهای متفاوتی دارند و می‌توان با تفکیک فضاها و تجهیزات، شرایط مناسب‌تری برای بازی کودکان کم‌سن فراهم کرد.

وی افزود: بازی با گِل و ماسه نیز فرصت مناسبی برای رشد استعدادهای کودکان است، اما با توجه به گسترش آپارتمان‌نشینی، بسیاری از کودکان از چنین فرصت‌هایی محروم هستند.

یکی دیگر از مادران حاضر در خانه بازی که به همراه فرزندان دوقلوی خود در این مرکز حضور داشت گفت: با وجود نقش خانه‌های بازی در ایجاد محیطی امن برای بازی و پرورش استعدادهای کودکان، استقبال خانواده‌ها از این مراکز در استان چندان زیاد نیست.

وی افزود: بسیاری از خانواده‌ها به دلیل هزینه استفاده از خانه‌های بازی، ترجیح می‌دهند کودکان خود را به پارک ببرند در حالی که خانه‌های بازی می‌تواند محیطی امن برای بازی، تخلیه انرژی و تجربه ارتباط اجتماعی کودکان فراهم کند.

این مادر افزود: در شرایطی که بسیاری از خانواده‌ها در آپارتمان زندگی می‌کنند و کودکان فضای کافی برای بازی ندارند، حضور در خانه‌های بازی و بازی در کنار همسالان می‌تواند فرصت مناسبی برای تقویت ارتباطات اجتماعی آنان باشد.