ناترازی برق از زاویهای دیگر/ ظرفیتهای پنهان چگونه در شبکه برق احیا میشوند؟
در صنعت برق کمبود همیشه به معنای نبود ظرفیت جدید نیست گاهی بخشی از توان موجود به دلیل تلفات پنهان، مصرفهای غیرمجاز و ضعف در کنترل شبکه از چرخه بهرهبرداری خارج میشود. وزارت نیرو در قالب طرح مهتاب با تمرکز بر شناسایی و حذف این بارهای پنهان، ساماندهی انشعابهای غیرمجاز و اصلاح تجهیزات اندازهگیری، به دنبال بازگرداندن ظرفیت ازدسترفته شبکه و افزایش پایداری برقرسانی بدون اتکا صرف به توسعه ظرفیت تولید است.
شرکتهای توزیع نیروی برق در هفته گذشته موفق شدند ۴۵ مگاوات از بار غیرمجاز شبکه را حذف و ۲۴ هزار و ۳۶۰ مگاواتساعت انرژی را بازیابی کنند. در این مدت ۱۲ هزار و ۷۸۷ مورد برق غیرمجاز جمعآوری، ۳ هزار و ۱۷۲ مشترک به انشعاب قانونی هدایت، یک هزار و ۱۶۳ مرکز غیرمجاز استخراج رمزارز از مدار خارج و هزاران اقدام برای تعویض کنتورهای معیوب، اصلاح تجهیزات اندازهگیری و افزایش شفافیت شبکه انجام شد.
ناترازی برق فقط با ساخت نیروگاه حل نمیشود
سالها راهکار اصلی برای پاسخ به رشد مصرف برق، افزایش ظرفیت تولید بود. از ساخت نیروگاههای جدید گرفته تا توسعه خطوط انتقال و افزایش ظرفیت پستها.
اما در سالهای اخیر مشخص شد که چالش صنعت برق فقط به کمبود تولید محدود نیست و بخشی از ناترازی به نحوه مصرف، تلفات شبکه و بارهایی بازمیگردد که به شکل دقیق در چرخه مدیریت برق قرار ندارند. موضوعی که وزیر نیرو نیز بارها بر ضرورت توجه به آن تأکید کرده است.
در این میان مصرفهای غیرمجاز و تلفات کنترلنشده علاوه بر فشار بر شبکه برق، هزینههای بیشتری را در بخش تولید، انتقال و توزیع به همراه دارد و بخشی از ظرفیت موجود را از چرخه بهرهبرداری خارج میکند. به همین دلیل وزارت نیرو در طرح «مهتاب» به جای تمرکز صرف بر افزایش ظرفیت تولید، شناسایی این ظرفیتهای ازدسترفته و بازگرداندن آنها به مدار شبکه را در دستور کار قرار داده است.
مهتاب دقیقاً چه چیزی را هدف گرفته است؟
محور اصلی طرح مهتاب بر شناسایی و کاهش بارهای پنهان شبکه برق متمرکز است؛ از شناسایی و ساماندهی انشعابهای غیرمجاز گرفته تا کشف دستکاری کنتورها، تعویض تجهیزات معیوب اندازهگیری و افزایش کنترلپذیری مصرف مشترکان با استفاده از کنتورهای هوشمند.
هدف نهایی این اقدامات، کاهش بار اضافی تحمیلشده به شبکه توزیع و استفاده بهینهتر از ظرفیت موجود برق کشور است.
تأثیر اقتصادی؛ کاهش هزینه تولید برق بدون ساخت نیروگاه جدید
هر کیلووات ساعت برق تولیدشده هزینههایی مانند سوخت، تعمیرات، بهرهبرداری و انتقال دارد. زمانی که بخشی از مصرف بدون پرداخت واقعی یا بدون ثبت در شبکه انجام شود، هزینه آن به صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر دوش صنعت برق و در نهایت اقتصاد کشور قرار میگیرد.
از این منظر، طرح مهتاب را میتوان بخشی از اصلاح اقتصادی صنعت برق دانست؛ زیرا کاهش تلفات و حذف مصرفهای غیرقانونی، نیاز به سرمایهگذاری فوری برای جبران بخشی از کمبود ظرفیت را کاهش میدهد.
البته این طرح به تنهایی نمیتواند مسئله ناترازی برق را حل کند. رشد مصرف، توسعه صنعتی، محدودیت سرمایهگذاری در نیروگاهها و فرسودگی بخشی از شبکه همچنان چالشهای اصلی صنعت برق باقی ماندهاند.
انتهای پیام/
