۱۰ میلیون یورو سرمایهگذاری برای نخستین نیروگاه زمینگرمایی/ سالانه ۱۰ میلیون مترمکعب گاز صرفهجویی میشود
بهنام خائفینژاد مجری طرح نیروگاههای بخار شرکت برق حرارتی در گفتوگو با خبرنگار برنا با اشاره به اتصال نخستین نیروگاه زمینگرمایی ایران به شبکه سراسری برق کشور اظهار کرد: نیروگاه زمینگرمایی مشکینشهر به عنوان نخستین نیروگاه زمینگرمایی کشور با ظرفیت اسمی ۵.۴ مگاوات به صورت پایلوت در دامنه کوه سبلان احداث شده و در ۳۱ تیرماه ۱۴۰۵ برای نخستین بار به شبکه سراسری برق متصل شد. با بهرهبرداری از این پروژه برای نخستین بار برق تولیدشده از انرژی زمینگرمایی وارد شبکه برق کشور شد و ایران به جمع کشورهای بهرهبردار از این فناوری پیوست.
وی با تشریح روند اجرای این پروژه افزود: مطالعات اولیه شناسایی ظرفیتهای انرژی زمینگرمایی در ایران پیش از انقلاب آغاز شد و در اواسط دهه ۷۰ مطالعات تکمیلی روی مناطق مستعد انجام گرفت. در میان چندین منطقه بررسیشده سبلان به دلیل وجود چشمههای متعدد آب گرم به عنوان مناسبترین گزینه انتخاب شد.
خائفینژاد ادامه داد: در دهه ۸۰ چندین حلقه چاه اکتشافی با عمق بیش از سه کیلومتر در منطقه حفاری شد که نتایج حاصل از آن صحت مطالعات اولیه و وجود مخزن مناسب زمینگرمایی را تأیید کرد. بر همین اساس تصمیم گرفته شد یک واحد پایلوت ۵ مگاواتی در این منطقه احداث شود تا پس از ارزیابی عملکرد آن زمینه توسعه نیروگاههای زمینگرمایی در سایر نقاط کشور نیز فراهم شود.
وی با اشاره به آغاز عملیات اجرایی پروژه از سال ۱۳۹۴ گفت: در ابتدا شرکت دیگری متولی اجرای پروژه بود اما این طرح با چالشهای متعددی از جمله مشکلات قراردادی، محدودیتهای مالی، تحریمها و قطع پشتیبانی فنی شرکتهای خارجی مواجه شد. در سال ۱۳۹۸ پروژه به شرکت برق حرارتی واگذار شد و از آن زمان روند رفع موانع با تلاش متخصصان داخلی آغاز شد.
مجری طرح نیروگاههای بخار شرکت برق حرارتی خاطرنشان کرد: پس از جنگ ۱۲ روزه سال گذشته عملاً مشخص شد که امکان اتکا به شرکتهای خارجی برای تکمیل پروژه وجود ندارد و دو راه پیشروی ما قرار داشت یا پروژه متوقف شود یا با تکیه بر توان داخلی ادامه یابد. در نهایت با اتکا به دانش و تجربه متخصصان صنعت برق کشور مسیر دوم انتخاب شد و پروژه بدون وابستگی به شرکتهای خارجی تکمیل و در تیرماه امسال به بهرهبرداری رسید.
وی درباره عوامل طولانی شدن اجرای این پروژه اظهار کرد: مهمترین دلایل تأخیر مشکلات تأمین مالی، پیچیدگیهای قراردادی، عدم امکان حضور و پشتیبانی فنی شرکتهای خارجی و همچنین شرایط بسیار سخت اقلیمی منطقه بود.
خائفینژاد افزود: محل اجرای پروژه در ارتفاعات سبلان قرار دارد و حدود هفت ماه از سال دمای هوا در این منطقه زیر صفر است. بارشهای سنگین برف و کولاک مدت زمان عملیات اجرایی را به شدت محدود میکرد. بهگونهای که کمترین دمای ثبتشده در زمان اجرای پروژه به منفی ۲۲ درجه سانتیگراد رسید و در برخی مقاطع ارتفاع برف از شش متر نیز فراتر رفت اما کارکنان پروژه حتی در این شرایط نیز فعالیت خود را متوقف نکردند.
وی با بیان اینکه مجموع سرمایهگذاری انجامشده در پروژه حدود ۱۰ میلیون یورو بوده است گفت: هزینه احداث خود نیروگاه حدود ۱۰ میلیون یورو برآورد میشود و بخش عمده سرمایهگذاری مربوط به ایجاد زیرساختها، حفاری چاههای عمیق و تأسیسات جانبی بوده که با سرمایهگذاری صددرصد دولتی انجام شده است.
مجری طرح نیروگاههای بخار شرکت برق حرارتی با تأکید بر اینکه مهمترین دستاورد این پروژه بومیسازی دانش فنی انرژی زمینگرمایی در کشور است اظهار کرد: شاید ارزش اصلی این پروژه فراتر از تولید ۵.۴ مگاوات برق باشد چرا که اکنون دانش طراحی، احداث، راهاندازی و بهرهبرداری نیروگاههای زمینگرمایی در داخل کشور شکل گرفته و مسیر توسعه این فناوری هموار شده است.
وی درباره برنامههای توسعهای این صنعت نیز گفت: تاکنون بیش از هشت منطقه مستعد انرژی زمینگرمایی در کشور شناسایی شدهاند که مهمترین آنها سبلان، سهند، خوی، دماوند، تفتان، فردوس در خراسان جنوبی، گلپایگان و لار هستند. برآوردها نشان میدهد تنها منطقه سبلان ظرفیت تولید حدود ۲۵۰ مگاوات برق زمینگرمایی را دارد و ظرفیت بالقوه کل کشور نیز حدود دو هزار مگاوات برآورد میشود.
خائفینژاد افزود: پس از موفقیت پروژه پایلوت، توسعه نیروگاه زمینگرمایی مشکینشهر در قالب دو بسته ۲۵ مگاواتی در دستور کار قرار گرفته و هماکنون مراحل اخذ مجوزهای لازم برای اجرای این طرحها با مشارکت بخش خصوصی در حال انجام است.
وی با اشاره به ویژگیهای اقتصادی نیروگاههای زمینگرمایی اظهار کرد: هزینه احداث این نیروگاهها نسبت به نیروگاههای متداول بیشتر است زیرا علاوه بر بخش نیروگاهی، حفاری چاههای عمیق، نصب تجهیزات سرچاهی و سامانههای تزریق مواد شیمیایی نیز بخش مهمی از هزینه پروژه را تشکیل میدهد.
به گفته وی هزینه احداث هر کیلووات نیروگاه زمینگرمایی حدود دو هزار یورو است در حالی که هزینه احداث هر کیلووات نیروگاه سیکل ترکیبی حدود ۶۰۰ تا ۶۵۰ یورو برآورد میشود.
مجری طرح نیروگاههای بخار شرکت برق حرارتی با این حال تأکید کرد: با توجه به اینکه انرژی زمینگرمایی یک منبع کاملاً پایدار، بدون وابستگی به شرایط آبوهوایی و مناسب برای تأمین بار پایه شبکه برق است و همچنین برق تولیدی آن در قالب انرژی پاک در تابلوی سبز بورس انرژی عرضه میشود دوره بازگشت سرمایه این نیروگاهها بین سه تا سه و نیم سال برآورد میشود.
وی درباره میزان داخلیسازی تجهیزات نیز گفت: در پروژه نخست به جز تجهیزات اصلی توربین و ژنراتور، تمامی تجهیزات مورد استفاده ساخت داخل بود اما با دانشی که در جریان اجرای این پروژه به دست آمده در پروژههای بعدی امکان ساخت کامل نیروگاه با استفاده از توان شرکتهای داخلی فراهم شده و عملاً وابستگی به خارج در این حوزه از بین خواهد رفت.
خائفینژاد با اشاره به سایر کاربردهای انرژی زمینگرمایی اظهار کرد: تولید برق تنها یکی از ظرفیتهای این منبع انرژی است و از انرژی زمینگرمایی میتوان در بخشهای پزشکی، کشاورزی، پرورش آبزیان، گلخانهها، گرمایش ساختمانهای مسکونی و صنعتی و همچنین توسعه گردشگری سلامت و آبدرمانی استفاده کرد.
وی افزود: هدف ما این است که در آینده صرفاً نیروگاه احداث نکنیم بلکه مزارع انرژی زمینگرمایی ایجاد شود تا مجموعهای از فعالیتهای اقتصادی در کنار تولید برق شکل بگیرد. موضوعی که میتواند جذابیت بالایی برای سرمایهگذاران داخلی و خارجی ایجاد کند.
مجری طرح نیروگاههای بخار شرکت برق حرارتی درباره امکان جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی و سرمایهگذاران خارجی نیز گفت: در همه کشورهای دنیا پروژههای نخست از حمایت دولت برخوردار میشوند تا ریسک سرمایهگذاری کاهش یابد. اکنون که پروژه پایلوت به نتیجه رسیده امیدواریم زمینه حضور سرمایهگذاران داخلی و خارجی برای توسعه این صنعت بیش از گذشته فراهم شود.
وی در خاتمه با اشاره به مزایای زیستمحیطی این نیروگاه اظهار کرد: بهرهبرداری از نیروگاه ۵.۴ مگاواتی مشکینشهر سالانه حدود ۱۰ میلیون مترمکعب صرفهجویی در مصرف گاز طبیعی به همراه خواهد داشت که علاوه بر کاهش مصرف سوختهای فسیلی به کاهش انتشار آلایندههای زیستمحیطی و تقویت امنیت انرژی کشور نیز کمک میکند. همچنین این پروژه نشان داد که متخصصان ایرانی توانایی اجرای پیچیدهترین فناوریهای نیروگاهی را بدون اتکا به شرکتهای خارجی دارند و این دستاورد میتواند آغازگر توسعه گسترده انرژی زمینگرمایی در کشور باشد.
انتهای پیام/
