اربعین، کشتی نجاتی است که هر مسلمان را به راهی روشن هدایت می‌کند

به گزارش خبرگزاری برنا از قزوین؛ قیام عاشورا با همه ابعاد خود در طول تاریخ تاثیر فراوانی در پیروزی حق علیه باطل دارد و اربعین یکی از ابعاد احیا گرانه قیام عاشورا است و با این حال که جزیی از این قیام محسوب می شود اما به خاطر تاثیر مستقیم و نقش آفرینی در به ثمر رسیدن بسیاری از مبارزات علیه طاغوت زمانه از جمله پیروزی انقلاب اسلامی ایران نیاز به بررسی جداگانه دارد. 

انقلاب اسلامی ایران وامدار واقعه عاشورا و جریان اربعین امام حسین(ع) است. در جریان انقلاب بهترین فرصت تبلیغی حضرت امام خمینی (رحمة الله علیه) در مبارزه با رژیم ستم شاهی طاغوت ماه های محرم و صفر بود و به فرموده حضرت امام (رحمة الله علیه) این محرم و صفر بود که اسلام زنده نگه داشت. نکته دیگر درباره انقلاب و اربعین امام حسین(ع) همان هدف مشترک آنها بوده که هردو در زمانی که اسلام داشت تهدید می‎شد اصل اسلام کردند.

اهمیت بزرگداشت اربعین، در اربعین های شهیدان انقلاب اسلامی ایران به خوبی نمایان شد، به گونه ای که مردم انقلابی با رهبری امام خمینی (ره) و مدیریت کردن آن توانستند با تاثیر پذیری از اربعین و گره زدن آن با تحولات روز، توده های مردمی را از خواب غفلت بیدار کنند و آن را به حماسه انقلاب اسلامی بدل کند که همچنان این تاثیرپذیری ادامه دارد.

امروزه نیز بعد از پیروزی انقلاب، نباید از اهمیت فرصت محرم و صفر بخصوص جریان اربعین غافل بود وقتی که در حادثه‎ای تاریخی قرار داریم ابعادش را به خوبی نمی‎توان دید اما وقتی از آن فاصله می‎گیریم می‎توان ابعاد آن رابه خوبی دید. این جریان توسط خود امام حسین(ع) کلید خورد ودر انقلاب اسلامی ایران و بیداری اسلامی که در جهان اسلام رخ داده به اوج خود رسید.

مفهوم اربعین

اربعین در لغت به معنی چهلم است عدد چهل از اعدادی است که در متون دینی، حدیثی و تاریخی کاربرد زیادی دارد و بسیاری از امور، با این عدد و واژه، تعریف و تحدید شده اند. مثلاً کمال عقل در چهل سالگی، آثار چهل روز اخلاص، آثار حفظ چهل حدیث، قرائت دعا عهد در چهل صبح، عدم پذیرش نماز شراب خوار تا چهل روز، گریه چهل روز زمین، آسمان و فرشتگان بر امام حسین(ع) ، استحباب زیارت اربعین و... از جمله مواردی است که جایگاه و ارزش والای این واژه و عدد را در معارف اسلامی بیان می‎دارد. 

از سنت های مردمی، گرامیداشت چهلم اموات است که، به یاد آنها، عزاداری می‎کنند و مجلس یادبود برپا می‎کنند.

رسول گرامی اسلام(ص) در سفارش های خویش به جناب ابو ذرغفاری به اهمیت و جایگاه والای مؤمن در جهان اشاره کرده و فرموده است: «یا اَباذَرٍّ! اِن الاْرْض لَتَبْکی عَلَی الْمُؤمِنِ اِذا ماتَ اَرْبَعینَ صباحا»‎ ای ابوذر! هنگامی که مؤمنی از دنیا می رود، زمین تا چهل روز برای او گریان و عزادار است.

امام صادق(ع) در روایتی به بیان گریه موجودات عالم بر سالار شهیدان پرداخته، به زراره می فرماید: «یا زرارة! ان السماء بکت علی الحسین(ع) اربعین صباحا بالدم وان الارض بکت اربعین صباحا بالسواد و ان الشمس بکت اربعین صباحا بالکسوف والحمرة... وان الملائکة بکت اربعین صباحا علی الحسین(ع)؛ ای زراره! آسمان چهل روز بر حسین(ع) خون گریه کرد و زمین چهل روز برای عزای آن حضرت گریست به تیره و تار شدن و خورشید با کسوف و سرخی خود چهل روز گریست... و ملائکه الهی برای آن حضرت چهل روز گریستند.»

با توجه به روایات وارده در بزرگداشت اربعین و زیارات ائمه می‎توان به استحباب اربعین امام حسین(ع) اشاره کرد وطبق فرمایش امام حسن عسکری(ع) آن را از نشانه مومنین واقعی دانسته اند.

اصطلاح اربعین، به بیستم صفر سال ۶۱ هجری قمری، چهلمین روز شهادت امام حسین(ع) امام سوم شیعیان اطلاق می گردد.

اما درباره بازگشت اهل بیت سید الشهدا علیه السلام به کربلا و ملاقات آنان با جابر بن عبد اللّه انصاری در روز اربعین، در بین علما و بزرگان اختلاف نظر و اقوال مختلفی وجود دارد:

اوّل، گروهی قائلند به اینکه خانواده امام علیه السلام در بازگشت از شام، از کربلا عبور کردند برخی نیز معتقدند به اینکه عبور نکردند.
 
دوم، برخی معتقدند که روز اربعین به کربلا مراجعه نکردند بلکه در روزی غیر از اربعین وارد کربلا شدند و کسانی که می‎گویند در روز اربعین اهل بیت امام(ع) به کربلا آمدند.

اربعین حسینی از عظیم ترین مراسم‎های سوگواری است که توسط شیعیان در کشورها و شهرهای مختلف به یاد عاشورای حسینی برپا می‎کنند و همراه با دسته‎های سینه زنی و عزاداری به تعظیم شعائر دینی می‎پردازند.

انقلاب اسلامی ایران یکی از قیام‎های جاودانه معاصر جهان است که دوباره عظمت اسلام را به رخ جهانیان کشید. اسلام اساسی ترین عامل پیروزی انقلاب اسلامی ایران بود. الگو گیری از اسلام و وقایع مهم آن بخصوص قیام عاشورا، تاثیر مستقیم بر به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی داشت. 

استبداد شاهنشاهی و مقابله حکومت با برگزاری مراسم عزاداری، جلسات و سخنرانی‎های عاشورایی، وظیفه علمای دین را سنگین تر می‎کرد. علما افزون بر آنکه مبارزات سختی را علیه استبداد دوران و نیز برنامه‎های ضد مذهبی آنها ترتیب دادند، کوشیدند با وجود فشارهای سیاسی، مراسم مذهبی را احیاء کردند. حضور روحانیان در ایام محرم و صفر در شهرها و روستاها که همواره در این مراسم بر مسائل سیاسی اجتماعی ایران تأکید می‎شد و مردم را به انقلاب و وقایع روز آگاه می‎کرد، احساسات و عواطف مذهبی مردم را درباره مسائل موجود تحریک می‎کرد. با این کار، عملاً جهان بینی انقلاب، اسلام و عقاید شیعی شد.

در کل، انقلاب اسلامی ایران محصول فرهنگ عاشورا است؛ انقلابی که از محرم سال 42 آغاز شد ورشد و بالندگی پیدا کرد، تادراربعین سال 57 که اوج انقلاب واتحاد مردم بود، شکوفا شد. در نتیجه ملّت انقلابی ایران با رهبری حضرت امام خمینی (رحمه الله علیه) با تاثیرپذیری از فرهنگ عاشورای حسینی پرشکوه ترین انقلاب را در تاریخ معاصر آفریدند. این پدیده بزرگ دیدگان جهانیان، به ویژه مسلمانان را خیره ساخت و هر کس به اندازه شناخت خود از آن متأثر گشت.

اکنون نیز با وجود انقلاب اسلامی، پیاده روی اربعین یک حرکت نمادین سیاسی است؛ به بیان دیگر، یک مانور قدرت سیاسی از سوی شیعیان به حساب می‎آید. بنابراین، پیاده روی اربعین در بستر انقلاب پیش می‎رود و این حقیقت، کار را برای عمق بخشی به محتوا و به عبارتی، جا انداختن گفتمان اربعین که در ذیل گفتمان انقلاب اسلامی قابل تعریف است، راحت تر کرده است.

روز اربعین امام حسین(ع) میلیون ها زائر آن آقا و یاران با وفایش در راه نجف و کربلا هستند. میلیون ها نفر به این دو شهر رسیده اند و میلیون ها نفر دیگر همچنان در راه رسیدن هستند و قرار است اجتماع بزرگ و نامی شیعیان جهان در کربلا اتفاق بیافتد، اجتماعی که تا هنوز تاریخ نظیرش را در خود ثبت نکرده است. 

اهميت اربعين

اساساً اهميت اربعين در آن است كه در اين روز٬ با تدبير الهي خاندان پيامبر (ص)٬ ياد نهضت حسيني براي هميشه جاودانه و اين كار پايه گذاري شد. اگر بازماندگان شهدا و صاحبان اصلي٬ در حوادث گوناگون از قبيل شهادت حسين بن علي (ع) در عاشورا به حفظ ياد و آثار شهادت كمر نبندند٬ نسلهاي بعد٬ از دستاورد شهادت استفاده زيادي نخواهند برد.

رمز زنده ماندن واقعه عاشورا

اگر زينب كبري (س) و امام سّجاد (ع) در آن روزهاي اسارت چه در همان عصر عاشورا در كربلا و چه در روزهاي بعد در راه شام و كوفه و خود شهر شام و بعد از آن در زيارت كربلا و عزيمت به مدينه و در طول سالهاي متمادي كه اين بزرگواران زنده ماندند مجاهدات و تبيين و افشاگري نكرده بودند و حقيقت فلسفه عاشورا و هدف حسين بن علي و ظلم دشمن را بيان نميكردند٬ واقعه عاشورا تا امروز٬ جوشان و زنده و مشتعل نميماند.

درس اربعين

درسي كه اربعين به ما ميدهد٬ اين است كه بايد ياد حقيقت و خاطره شهادت را در مقابل توفان تبليغات دشمن زنده نگه داشت.

در روزهای اربعین، هر اشک یک پیوند است با حسین (ع) و کربلا. تسلیت به تمامی عاشقان او.

امروز در اربعین، همگی در کنار حسین (ع) ایستاده‌ایم، حتی اگر فاصله‌ها دور باشد. تسلیت بر همه دل‌های عاشق.

گردآوری: محمدرضا جباری

انتهای پیام