شوک حملونقل به تولید؛ هزینه حمل کالا تا ۵ برابر افزایش یافت
به گزارش برنا، در این میان همزمان، تغییر مسیر تجارت به سمت برخی از کشورها باعث شده قیمت برخی مواد اولیه راهبردی رشد کند؛ موضوعی که میتواند به افزایش هزینه تولید و در نهایت رشد قیمت کالاهای مصرفی منجر شود.
هزینه حمل کالا تا ۵ برابر افزایش یافت
فعالان حوزه واردات میگویند حملونقل دیگر یک هزینه جانبی نیست، بلکه به یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده قیمت تمامشده تولید تبدیل شده است. آمارها نشان میدهد هزینه انتقال یک کانتینر از کشورهای شرق آسیا که پیش از بحران بین هزار تا دو هزار دلار بود، اکنون به حدود ۶ هزار دلار رسیده و در برخی مسیرهای ریلی حتی ۷ تا ۸ هزار دلار نیز هزینه دارد. این یعنی هزینه حمل در برخی مسیرها تا ۵ برابر افزایش یافته است.
زمان تحویل مواد اولیه دو برابر شد
افزایش هزینه تنها مشکل تولیدکنندگان نیست. مدت زمان رسیدن مواد اولیه نیز به شکل محسوسی افزایش یافته است. پیش از این، حمل کالا از شرق آسیا معمولاً بین ۳۰ تا ۴۰ روز زمان میبرد، اما اکنون این زمان به ۴۵ تا ۶۰ روز رسیده است. در برخی مسیرها نیز زمان حمل که پیشتر ۲۰ تا ۳۰ روز بود، اکنون تا دو برابر افزایش یافته و برنامهریزی تولید را با چالش مواجه کرده است.
واردات از ترکیه ۲۵ درصد گرانتر شد
تغییر مسیر تجارت پس از محدودیتهای حمل دریایی، باعث شده بخش قابل توجهی از واردات ایران از طریق ترکیه انجام شود. این تغییر، اگرچه بخشی از نیاز بازار را تأمین کرده، اما هزینه واردات را نیز افزایش داده است.
صنایع شیمیایی زیر فشار مضاعف
یکی دیگر از مشکلات، محدودیت حمل کالاهای خطرناک است. بسیاری از شرکتهای کشتیرانی از پذیرش محمولههای شیمیایی با مقصد یا مبدأ ایران خودداری میکنند. این موضوع صنایع شیمیایی، رنگ، رزین و چسب را بیش از سایر بخشها تحت فشار قرار داده و نگرانیها درباره کمبود مواد اولیه و افزایش هزینه تولید را تشدید کرده است.
هزینههای پنهان تولید در حال افزایش است
افزون بر کرایه حمل، هزینههای بیمه، صدور اسناد، توقف کالا در گمرکها، کمبود کانتینر و عبور از چندین مرز نیز به هزینه نهایی واردات اضافه شده است. این عوامل دوره گردش سرمایه تولیدکنندگان را طولانیتر کرده و نقدینگی بیشتری را درگیر فرآیند تأمین مواد اولیه میکند.
مقایسه با کشورهای همسایه
البته جدای از پیامدهای جنگ ایران با کشورهای متخاصم، بسیاری از کشورهای همسایه ایران مانند ترکیه، امارات و عربستان، طی سال های اخیر سرمایهگذاری گسترده در زیرساختهای بندری، کریدورهای حملونقل و شبکههای ریلی موجب شده هزینه و زمان جابهجایی کالا در سطح رقابتی باقی بماند. این کشورها با دسترسی آسانتر به خطوط اصلی کشتیرانی و برخورداری از خدمات لجستیکی پیشرفته، توانستهاند زنجیره تأمین صنایع خود را با اختلال کمتری مدیریت کنند. در مقابل، تولیدکنندگان ایرانی علاوه بر افزایش چندبرابری کرایه حمل، با محدودیتهای بیمه، کمبود کانتینر، تعدد تشریفات گمرکی و طولانی شدن زمان ترخیص کالا روبهرو هستند؛ عواملی که قدرت رقابت محصولات داخلی را در بازارهای منطقهای کاهش داده است.
دیدگاه کارشناسان
کارشناسان اقتصادی معتقدند افزایش هزینههای لجستیک تنها به معنای گرانتر شدن واردات نیست، بلکه مستقیماً بر قیمت تمامشده تولید، نقدینگی بنگاهها و توان رقابت صنایع اثر میگذارد. به گفته آنها، طولانی شدن زمان تأمین مواد اولیه موجب خواب سرمایه، کاهش ظرفیت تولید و افزایش هزینه انبارداری میشود. کارشناسان تأکید میکنند که توسعه کریدورهای ترانزیتی، تقویت ناوگان حملونقل، تسهیل فرآیندهای گمرکی و ایجاد مسیرهای پایدار برای واردات مواد اولیه، از مهمترین راهکارهایی است که میتواند بخشی از فشار وارد بر تولیدکنندگان را کاهش داده و از افزایش بیشتر قیمت کالاها جلوگیری کند.
چشمانداز تولید، افزایش قیمت در راه است؟
کارشناسان معتقدند اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، صنایع وابسته به واردات مواد اولیه با فشار بیشتری روبهرو خواهند شد. رشد چندبرابری هزینه حمل، افزایش قیمت مواد اولیه و طولانی شدن زمان تأمین کالا، نه تنها حاشیه سود تولیدکنندگان را کاهش میدهد، بلکه احتمال انتقال این هزینهها به مصرفکنندگان و افزایش قیمت کالاهای نهایی را نیز تقویت خواهد کرد. در چنین شرایطی، کاهش هزینههای لجستیکی و ایجاد مسیرهای پایدار برای تأمین مواد اولیه، به یکی از مهمترین الزامات حفظ رقابتپذیری تولید داخلی تبدیل شده است.
انتهای پیام/
