پشتیبانی کره جنوبی و روسیه از نیروگاه هستهای الضبعه مصر
در حالی که پروژه نیروگاه هستهای الضبعه در مصر از زمان شروع ساخت با جنجالهای قابل توجهی روبهرو بوده است، «محمود عصمت» وزیر برق و انرژیهای تجدیدپذیر مصر در اظهارات تلویزیونی از مطالعهای درباره افزودن حداقل ۲ واحد هستهای که احتمال گسترش آن به ۶ یا حتی هشت واحد در آینده خبر داد.
این وزیر مصری اعلام کرد که قاهره الضبعه را به عنوان پروژهای برای ساخت تنها چهار راکتور نمیبیند بلکه آن را به عنوان یک پایگاه بلندمدت تولید انرژی از منابع هستهای در نظر میگیرد.
در این رابطه برخی منابع برجسته در وزارت برق و انرژی مصر در گفتوگو با وبگاه «العربی الجدید» گفتند که اظهارات محمود عصمت نشاندهنده رضایت قاهره از پیشرفت پروژه است به ویژه که کره جنوبی همراه با شرکت روسی «روس اتم»، در اجرای آن مشارکت داشته و این امر دسترسی مصر به فناوری غربی را تسهیل کرد بدون اینکه شرکتهای پیمانکار نیروگاه الضبعه در معرض تحریمهایی قرار بگیرند که واشنگتن و اتحادیه اروپا پس از وقوع جنگ در اوکراین در سال ۲۰۱۲ علیه شرکتهای روسی اعمال کردند.
این منابع توضیح دادند که دولت کره جنوبی از توسعههای جدید پروژه هستهای حمایت مالی و فنی خواهد کرد و همزمان متعهد به تکمیل کار ساخت و کنترل توربینهای نیروگاه است و این توربینها اجزای ضروری ژنراتورهای برق، پرههای توربین و سیستمهای کنترل اصلی هستند.
آنها همچنین به این نکته اشاره کردند که شرکت آمریکایی جنرال الکتریک از اجرای این پروژه خودداری کرد.
مصر قصد دارد ظرفیت تولید نیروگاه هستهای الضبعه را تا سال ۲۰۴۰ از ۴.۸ گیگاوات به ۹.۶ گیگاوات افزایش دهد، این کار به افزایش تولید برق از منابع انرژی جدید و تجدیدپذیر کمک خواهد کرد و مصر امیدوار است با این نیروگاه طبق برنامههای قبلی دولت، تا سال ۲۰۳۵ تقریبا به ۴۲٪ از کل تولید انرژی کشور برسد.
کارشناسان انرژی هستهای در این زمینه تاکید کردند که اظهارات وزیر انرژی مصر راه را برای تبدیل الضبعه از یک نیروگاه چهار واحدی به یک مجتمع هستهای بزرگتر باز میکند. اگرچه هزینه، مدلها و برنامه اجرایی واحدهای اضافی هنوز اعلام نشده اما پیام سیاسی و اقتصادی این خبر این است که قاهره، الضبعه را به عنوان هسته یک برنامه هستهای بلندمدت میبیند نه صرفا یک پروژه مستقل که به بهرهبرداری از چهار راکتور منجر میشود.
این گسترشهای احتمالی در زمان بسیار حساسی رخ میدهند چراکه پروژه اصلی که توسط شرکت روسی «روساتم» انجام میشود، همچنان با سوالاتی در مورد ایمنی برخی از کارهای ساختمانی، زنجیرههای تامین و توانایی پایبندی به برنامهها همراه شده است، پس از تحقیقات مجله آمریکایی پالتیکو با استناد به اسناد داخلی و بررسی مشاهدات و نقصهای گزارش شده، این دادهها از سوی سازمان نیروگاههای هستهای مصر و روساتم رد شد و آنها تاکید کردند که قبل از انتقال به مراحل جدید، هرگونه عدم انطباق بررسی، بازرسی و صحتسنجی خواهد شد.
همزمان ماجرای الضبعه ابعاد پیچیدهتری پیدا کرده است هرچند که این موضوع در حوزه سیاسی کمتر قابل مشاهده است، پروژه روسی از ابتدا بر اساس یک زنجیره تامین صرفا روسی ایجاد نشده بود بلکه سالها پیش طوری طراحی شده بود که شرکتهای غربی و آسیایی نیز در بخشهای اصلی مشارکت داشته باشند، در واقع جنگ روسیه-اوکراین و تحریمهای غرب آن را به آزمونی واقعی برای توانایی مسکو و قاهره در جلوگیری از توقف یا لغو پروژه تبدیل کرد.
کارشناسان سازمان انرژی هستهای در اظهاراتی به وبگاه العربی الجدید گفتند: تنش روسیه با غرب که پس از حمله به اوکراین آغاز شد، روساتم را بر آن داشت تا تایید شرکت برق آبی و هستهای کره را به عنوان تنها تامینکننده واجد شرایط برای مذاکره در مورد قرارداد ساخت مجموعه توربینها برای چهار واحد روسی در کنار تامین تجهیزات و مواد لازم برای ایجاد مرکز کنترل تولید و توزیع در داخل نیروگاه هستهای تسریع کند، در ادامه این شرکت کرهای قرارداد نهایی خود را با شرکت صادرات هستهای روس اتم در قاهره ۲۵ اوت ۲۰۲۲، پس از وقوع جنگ و آغاز تحریمهای غرب، به ارزش ۲.۲۵ میلیارد دلار امضا کرد، در حالی که روسیه همچنان پیمانکار عمومی و مالک فناوری هستهای برای راکتورها باقی ماند.
به گفته کارشناسان سازمان نیروگاههای هستهای، شرکت کرهای «دوسان انربیلتی» به عنوان پیمانکار فرعی، بخشی از کار توربین شرکت انرژی هستهای کره را با قراردادی به ارزش حدود ۱.۱۵ میلیارد دلار بر عهده گرفت که شامل ساخت ساختمانها و تجهیزات مربوط به توربینها، ژنراتورها، سیستمهای خنککننده و تصفیه آب میشود و دوره اجرا تا سال ۲۰۲۹ ادامه دارد. این امر به حذف شرکت آمریکایی جنرال الکتریک منجر شد که قراردادی از روساتم برای تامین پرههای توربین برای راکتورها طبق طرحهای روسی برای نیروگاه و مطابق با طرحهای مدل گیگاتاپ تولید شده توسط جنرال الکتریک با فناوری کپیشده متعلق به شرکت فرانسوی آلستوم، تولیدکننده توربین و محصولات الکتریکی، دریافت کرده بود و جنرال الکتریک تجهیزات آن را پیش از آنکه بخشهایی از فعالیت هستهای به شرکت برق فرانسه منتقل شود، خریداری کرده بود.
منابع یاد شده در ادامه نیز تاکید کردند که با آغاز جنگ روسیه-اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، ادامه زنجیرههای تامین غربی مرتبط با این پروژه پیچیدهتر شد اما قاهره و مسکو پیش از این پیشرفت قابل توجهی در توزیع کار داشتند. نکته قابل توجه این است که شرکت کره جنوبی که اولین رآکتور هستهای امارات را ساخته بود، به عنوان جایگزین روسیه وارد این پروژه نشد بلکه به عنوان شریکی در بخش عادی نیروگاه وارد شد در حالی که هسته اصلی پروژه هستهای که شامل رآکتورهای مدل VVER-۱۲۰۰، سیستمهای مدار اولیه و تجهیزات هستهای کلیدی است، تحت کنترل روساتم باقی ماند.
این منابع اظهار داشتند که طرف کرهای در زمان امضای قرارداد، با مقامات آمریکایی در مورد این قرارداد رایزنیهایی را انجام داد تا اطمینان حاصل کند که با تحریمهای اعمال شده علیه روسیه مغایرت ندارد، بر همین اساس این قرارداد توانست در قالبی ترکیبی اجرا شود که تضمین میکند روساتم همچنان یک پیمانکار عمومی و منبع فناوری هستهای باقی بماند، در حالی که کره جنوبی ساخت توربینها و تامین تجهیزات کنترلی را که انرژی حرارتی راکتور را به برق تبدیل میکند، بخش مربوط به تولید و توزیع برق را بر عهده میگیرد و شرکتهای مصری نیز در کارهای ساختمانی عمرانی و پشتیبانی در محل مشارکت داشته باشند.
در مقابل «فریدی البیاضی» نماینده پارلمان مصر و رئیس نهاد پارلمانی حزب دموکراتیک مصر در جلسه روز چهارشنبه پارلمان سوالی را از نخستوزیر و وزیر انرژی این کشور در مورد نگرانیهای مطرح شده درباره ایمنی سازه، اجرا و جدول زمانی نیروگاه هستهای الضبعه مطرح کرد و خواستار آن شد که دولت پاسخهای مستندی را بر اساس شواهد فنی و نظارتی مستقل ارائه دهد که ثابت کنند این نگرانیها برطرف شده و ایمنی پروژه در معرض خطر نبوده و یا بار مالی اضافی بر دولت تحمیل نمیکند.
انتهای پیام
