واردات گوشت قرمز باید بر اساس کسری واقعی بازار تنظیم شود/ واردات بیحساب به تولید داخلی آسیب میزند
مجید موافق قدیری رئیس انجمن صنایع خوراک دام و طیور و آبزیان ایران در گفت و گو با خبرنگار برنا با تأکید بر اینکه تنظیم بازار گوشت قرمز نباید صرفاً به کنترل مقطعی قیمت یا افزایش و کاهش دستوری واردات محدود شود اظهار داشت: واردات باید بر اساس کسری واقعی بازار و با هدف تکمیل تولید داخلی انجام شود؛ نه اینکه به سیاستی دائمی برای جایگزینی تولید داخل تبدیل شود.
وی درباره مدل مناسب تنظیم بازار گوشت قرمز بیان داشت: تنظیم بازار زمانی موفق خواهد بود که سه هدف تأمین پایدار، قیمت منطقی برای مصرفکننده و حفظ صرفه اقتصادی تولیدکننده داخلی را همزمان دنبال کند.
وی افزود: بازار گوشت قرمز یک زنجیره بههمپیوسته است که از تأمین نهاده و خوراک دام تا دامداری، کشتار، فرآوری، حمل، توزیع و عرضه را شامل میشود و اختلال در هر یک از این حلقهها در نهایت خود را در قیمت گوشت و قدرت خرید مصرفکننده نشان میدهد.
این فعال بخش خصوصی با بیان اینکه تنظیم بازار باید هوشمند، شناور و مبتنی بر اطلاعات واقعی تولید و مصرف باشد، گفت: دولت باید بهصورت مستمر میزان تولید داخلی، جمعیت دامی، هزینه تمامشده تولید، موجودی سردخانهها، میزان مصرف و قیمت بازار را رصد کند و در صورت ایجاد شکاف میان عرضه و تقاضا، بهموقع وارد عمل شود.
وی ادامه داد: در چنین مدلی، واردات باید نقش تنظیمکننده و مکمل تولید داخلی را داشته باشد و نباید به سیاستی دائمی برای جایگزینی تولید داخل تبدیل شود.
کاهش واردات همزمان با رشد تولید داخلی
وی درباره عملکرد وزارت جهاد کشاورزی در حوزه تأمین و تنظیم بازار گوشت نیز گفت: ارزیابی بخش خصوصی این است که وزارت جهاد کشاورزی در این حوزه اقدامات قابل قبولی انجام داده و در ماههای اخیر تلاش شده هماهنگی بیشتری میان تولید داخلی و واردات ایجاد شود.
به گفته قدیری، یکی از نکات مثبت، حرکت به سمت تنوعبخشی به مبادی تأمین و استفاده از ظرفیت کشورهای مختلف تأمینکننده است.
این فعال بخش خصوصی افزود: در شرایطی که تولید داخلی افزایش پیدا کرده، کاهش واردات نیز اتفاق افتاده است که نشان میدهد سیاست واردات تا حدی با وضعیت تولید داخلی هماهنگ شده و این همان سازوکاری است که باید در تنظیم بازار دنبال شود.
وی البته تأکید کرد: با وجود این اقدامات، هنوز با وضعیت ایدهآل فاصله داریم و سیاستگذاری باید از حالت مقطعی و واکنشی به سمت برنامهریزی بلندمدت حرکت کند.
ضرورت پیشبینی میزان کسری بازار از چند ماه قبل
قدیری با اشاره به ضرورت پیشبینی بازار گفت: بخش خصوصی باید از چند ماه قبل بداند میزان تولید داخلی چقدر خواهد بود، کسری احتمالی بازار چه میزان است، چه مقدار واردات مورد نیاز خواهد بود و این واردات در چه بازه زمانی باید انجام شود.
رئیس انجمن صنایع خوراک دام افزود: اگر واردات زمانی انجام شود که بازار با کمبود مواجه شده است، هزینه واردات، حمل و توزیع افزایش پیدا میکند و عملاً سیاست تنظیم بازار با تأخیر اجرا میشود. از سوی دیگر، اگر بدون توجه به تولید داخلی واردات بیش از نیاز انجام شود، تولیدکننده داخلی آسیب خواهد دید.
این فعال بخش خصوصی تصریح کرد: بنابراین عملکرد وزارت جهاد کشاورزی باید در چارچوب یک زنجیره تصمیمگیری ارزیابی شود و در کنار اقدامات مثبت، باید بر شفافیت، پیشبینیپذیری و استفاده بیشتر از نظرات تشکلهای تخصصی تأکید شود.
قدیری در ادامه با اشاره به نگرانیها درباره شکلگیری رانت و فساد در فرآیند واردات گفت: این نگرانی جدی است و هرجا واردات، ارز ترجیحی یا حمایتهای دولتی وجود داشته باشد، در صورت نبود شفافیت، احتمال ایجاد رانت و سوءاستفاده افزایش پیدا میکند.
وی راهکار مقابله با رانت را افزایش کنترلهای موردی و سلیقهای ندانست و گفت: باید کل زنجیره واردات و توزیع شفاف و قابل رهگیری باشد.
به گفته رئیس انجمن صنایع خوراک دام، باید مشخص باشد چه شرکتی مجوز واردات دریافت کرده، چه میزان کالا وارد کرده، کالا با چه نرخی تأمین شده، چه میزان ارز دریافت کرده، محموله چه زمانی وارد کشور شده، در چه مسیری توزیع شده و در نهایت با چه قیمتی به مصرفکننده یا حلقه بعدی زنجیره رسیده است.
وی افزود: اگر این اطلاعات قابل رهگیری باشد، امکان سوءاستفاده بهشدت کاهش پیدا میکند.
این فعال بخش خصوصی همچنین بر حضور تشکلهای تخصصی در فرآیند نظارت و سیاستگذاری تأکید کرد و گفت: تشکلها نباید بهعنوان مجری یا ذینفع وارد این فرآیند شوند، بلکه باید نقش ناظر صنفی و کارشناسی داشته باشند.
وی ادامه داد: مجوز واردات نیز نباید به امتیاز انحصاری تبدیل شود و هرچه رقابت میان واردکنندگان واجد شرایط بیشتر باشد و تخصیص سهمیه و ارز بر اساس معیارهای روشن و قابل سنجش انجام شود، زمینه شکلگیری رانت کاهش خواهد یافت.
واردات گوشت نباید به تولید داخلی آسیب بزند
وی درباره نحوه واردات برای حمایت همزمان از بازار و تولید داخلی اظهار کرد: اصل اساسی این است که واردات باید مکمل تولید داخلی باشد، نه رقیب مخرب آن.
قدیری افزود: ابتدا باید میزان تولید داخلی و موجودی بازار مشخص شود، سپس کسری واقعی محاسبه و بر اساس آن برای واردات تصمیمگیری شود؛ به عبارت دیگر نباید ابتدا برای واردات تصمیم گرفت و بعد به دنبال بازار مصرف برای آن بود.
این فعال بخش خصوصی پیشنهاد کرد واردات گوشت قرمز در صورت نیاز بر اساس یک تقویم تنظیم بازار انجام شود و گفت: این تقویم باید حداقل شامل پیشبینی تولید داخلی، میزان مصرف، موجودی، کسری احتمالی و زمان مورد نیاز برای واردات باشد.
رئیس انجمن صنایع خوراک دام تأکید کرد: هر زمان تولید داخلی افزایش پیدا کند، طبیعتاً واردات نیز باید کاهش یابد و در مقابل، اگر به دلیل شرایط اقلیمی، کاهش عرضه دام، افزایش تقاضا یا سایر عوامل، تولید داخلی پاسخگوی بازار نباشد، واردات باید سریع و بدون بروکراسی انجام شود.
وی با بیان اینکه واردات نباید صرفاً به شکل گوشت نهایی باشد، گفت: در برخی مقاطع میتوان متناسب با شرایط تولید، واردات دام زنده یا دام مولد را نیز بهعنوان یک ابزار سیاستی بررسی کرد؛ البته این اقدام باید با رعایت کامل الزامات بهداشتی و قرنطینهای انجام شود.
قدیری بیان داشت: در صورت طراحی صحیح، این رویکرد میتواند به جای فشار بر تولیدکننده داخلی، به تقویت ظرفیت تولید کشور کمک کند.
وی در عین حال خاطرنشان کرد: حمایت از تولید داخلی تنها با ممنوعیت واردات محقق نمیشود. اگر هزینه تولید دامدار بالا باشد، خوراک دام گران باشد، نقدینگی کافی در اختیار تولیدکننده نباشد و شبکه توزیع ناکارآمد باشد، بستن مرزها به تنهایی نمیتواند مشکل بازار را حل کند.
حمایت واقعی از دامدار با کاهش هزینه تولید امکانپذیر است
این فعال بخش خصوصی حمایت واقعی از تولیدکننده را در گرو کاهش هزینه تولید، تأمین پایدار خوراک دام، دسترسی به نقدینگی، خرید تضمینی یا قراردادی در مواقع لازم و جلوگیری از واسطهگری غیرضروری دانست و گفت: در کنار این اقدامات باید واردات نیز به شکل هوشمند تنظیم شود.
وی افزود: تولیدکننده داخلی باید مطمئن باشد که دولت در زمان مازاد تولید، بازار او را رها نمیکند و در زمان کمبود نیز واردات را بهگونهای انجام نمیدهد که سرمایهگذاری و تولید داخلی از صرفه اقتصادی خارج شود.
قدیری گفت: سیاست مطلوب نه «واردات صفر» است و نه «واردات بدون سقف»، بلکه باید واردات به اندازه کسری واقعی بازار، در زمان مناسب و با شفافیت کامل انجام شود و همزمان منافع تولیدکننده و مصرفکننده نیز مورد توجه قرار گیرد.
این فعال بخش خصوصی تأکید کرد: بازار گوشت قرمز به جای تصمیمات مقطعی، نیازمند یک نظام پایش مستمر است تا دولت، تشکلهای تولیدی، واردکنندگان و بخش توزیع اطلاعات واقعی بازار را در اختیار داشته باشند؛ در چنین شرایطی میتوان هم قیمت مصرفکننده را مدیریت کرد، هم از تولیدکننده داخلی حمایت کرد و هم زمینه رانت و تصمیمات غیرشفاف را به حداقل رساند.
انتهای پیام/
