افزایش تولید نفت و گاز در دو سال پرتنش دولت چهاردهم

در بخش نفت خام، تولید روزانه کشور نسبت به ابتدای دولت چهاردهم دست‌کم ۲۳۰ هزار بشکه افزایش یافت و در آذر ۱۴۰۴ به حدود ۳ میلیون و ۶۶۰ هزار بشکه در روز رسید. در همین دوره اجرای طرح ضربتی افزایش روزانه ۲۵۰ هزار بشکه‌ای تولید نفت آغاز شد و شش قرارداد به ارزش بیش از ۱.۷ میلیارد دلار برای افزایش و نگهداشت تولید با بخش خصوصی و غیردولتی به امضا رسید.

این افزایش تولید در دوره‌ای رقم خورد که بخش قابل توجهی از توان صنعت نفت صرف حفظ جریان انرژی کشور در شرایط جنگی شده بود. با این حال برنامه‌های توسعه‌ای متوقف نماند و وزارت نفت در کنار نگهداشت تولید موجود، افزایش ظرفیت و توسعه میادین را نیز ادامه داد.

در همین چارچوب با تکمیل راه‌اندازی ردیف‌های A و B واحد فرآورش مرکزی آزادگان جنوبی (CTEP) هر چهار ردیف فرآورشی نفت این مجموعه در مدار قرار گرفته و ظرفیت اسمی بخش نفت به ۳۲۰ هزار بشکه در روز می‌رسد.

پارس جنوبی؛ رکورد امروز و دغدغه حفظ تولید

در بخش گاز، پارس جنوبی همچنان یکی از محور‌های اصلی عملکرد وزارت نفت در دولت چهاردهم است. تولید گاز غنی از این میدان مشترک به رکورد ۷۳۰ میلیون مترمکعب در روز رسید و همزمان هفت قرارداد فشارافزایی به ارزش حدود ۱۷ میلیارد دلار به امضا رسید. اهمیت این قرارداد‌ها از آن جهت است که مسئله پارس جنوبی فقط افزایش تولید امروز نیست و حفظ ظرفیت تولید میدان در سال‌های آینده نیز به اجرای همین طرح‌های فشارافزایی گره خورده است.

روند افزایش تولید در مقیاس کل کشور نیز ادامه داشت و متوسط تولید گاز از ابتدای دولت چهاردهم تا پایان ۱۴۰۴ حدود ۴۱ میلیون مترمکعب در روز افزایش یافت. در زمستان همان سال تولید روزانه گاز به رکورد یک میلیارد و ۱۱۷ میلیون مترمکعب رسید که از رکورد یک میلیارد و ۱۰۵ میلیون مترمکعبی سال ۱۴۰۳ بالاتر بود.

این رکورد‌ها در دوره‌ای ثبت شد که جنگ به برخی تأسیسات گازی آسیب زد و حفظ جریان تولید و توزیع خود به یک چالش عملیاتی تبدیل شده بود. با این حال شبکه تأمین گاز کشور فعال ماند و افزایش تولید نیز در همین شرایط ادامه پیدا کرد؛ نکته‌ای که در ارزیابی عملکرد دو سال اخیر صنعت نفت وزن قابل توجهی دارد.

سوخت‌رسانی زیر فشار جنگ و مصرف

جنگ فقط تولید نفت و گاز را تحت فشار قرار نداد و شبکه تأمین سوخت نیز با شرایط دشوارتری روبه‌رو شد. افزایش مصرف بنزین و آسیب به بخشی از تأسیسات، کار انتقال و توزیع را پیچیده‌تر کرد، اما متوسط تولید بنزین در سطح ۱۱۰ میلیون لیتر در روز حفظ شد.

در همین دوره تولید روزانه بنزین سه میلیون لیتر و نفت‌گاز چهار میلیون لیتر نسبت به ابتدای دولت چهاردهم افزایش یافت. از شهریور ۱۴۰۴ نیز واردات نفت‌گاز به صفر رسید و ذخیره نفت‌گاز نیروگاهی در آبان همان سال به رکورد ۳.۴ میلیارد لیتر رسید؛ عددی که اهمیت آن در دوره‌ای که تأمین پایدار سوخت نیروگاه‌ها به یکی از مسائل اصلی شبکه انرژی تبدیل شده بود بیشتر دیده می‌شود.

در پالایشگاه‌ها نیز خوراک با استفاده بیشتر از ظرفیت موجود چهار درصد افزایش یافت و به ۲.۳۷ میلیون بشکه در روز رسید. همزمان شش نیروگاه به خطوط انتقال فرآورده متصل شدند تا انتقال سوخت پایدارتر شود و وابستگی به حمل جاده‌ای کاهش پیدا کند.

در کنار تأمین بازار داخلی، فروش نفت و وصول درآمد‌های صادراتی نیز در طول جنگ ادامه یافت. به این ترتیب وزارت نفت در این دوره ناچار بود همزمان دو مسیر را حفظ کند؛ پاسخ به نیاز داخلی و جلوگیری از اختلال در صادرات، آن هم در شرایطی که بخشی از زیرساخت‌ها تحت فشار قرار گرفته بود.

از قرارداد‌های بزرگ تا ظرفیت‌های تازه

بخشی از برنامه‌های وزارت نفت در این دوره هنوز در مرحله‌ای قرار دارد که نتیجه نهایی آن به روند اجرا وابسته است. قرارداد ۱۷ میلیارد دلاری فشارافزایی پارس جنوبی و قرارداد‌های توسعه میدان‌های نفت و گاز از جمله همین طرح‌ها هستند. ارقام سرمایه‌گذاری قابل توجه است، اما آنچه در نهایت اهمیت دارد سرعت اجرا و تبدیل این قرارداد‌ها به ظرفیت واقعی تولید است.

در مقابل، بخشی از ظرفیت‌های جدید صنعت پتروشیمی وارد مدار شده است. ظرفیت نصب‌شده این صنعت از مرز ۱۰۰ میلیون تن عبور کرد و به ۱۰۱.۴ میلیون تن در سال رسید. در سال ۱۴۰۴ نیز هشت طرح پتروشیمی با ظرفیت سالانه ۴.۸۲ میلیون تن به بهره‌برداری رسید.

تولید محصولات نهایی قابل فروش پتروشیمی در همین سال به ۴۴.۱ میلیون تن به ارزش ۲۲.۱ میلیارد دلار رسید و ۱۱.۹ میلیارد دلار درآمد صادراتی برای این صنعت ثبت شد.

دو سال نخست دولت چهاردهم برای صنعت نفت در شرایطی گذشت که بخشی از توان این صنعت صرف حفظ تولید و تأمین انرژی در دوره جنگ شد. با این حال تولید نفت و گاز افزایش یافت و روند توسعه نیز متوقف نشد. بخشی از این عملکرد امروز در آمار تولید و ظرفیت‌های واردشده به مدار قابل مشاهده است و بخش دیگر به پروژه‌هایی برمی‌گردد که نتیجه اجرای آنها در سال‌های آینده تصویر کامل‌تری از این دوره به دست خواهد داد.

انتهای پیام/