تای بو ، ورزش بیبرخورد در مسیر تناسباندام و تندرستی
به گزارش خبرگزاری برنا از مرکزی ، در سالهای اخیر، واژهی «تای بو» بیشازپیش بر سرِ زبانها افتاده است؛ اما بسیاری از مردم هنوز با چیستیِ این رشته و تفاوت بنیادین آن با سایر ورزشهای رزمی آشنا نیستند. تای بو که مخفف «تایکواندو بوکس» است، در دههی ۱۹۸۰ میلادی توسط «بیلی بلنکس»، قهرمان چندین دورهی کاراتهی جهان، ابداع شد. بلنکس این سیستم را با این ایدهی کلیدی پایهگذاری کرد که «همه میتوانند بدون آنکه آسیبی ببینند یا به کسی آسیب بزنند، حس یک رزمیکارِ حرفهای را تجربه کنند».
رضا براتی، رئیس هیات انجمنهای ورزشهای رزمی شهرستان اراک و مربی رسمی سبک تای بو (مربی رسمی فدراسیون انجمنهای ورزشهای رزمی)، در گفتوگو با خبرنگار برنا به تبیین این سبک پرداخت و آن را «انقلابی در حوزهی تناسباندام» توصیف کرد.
وی با اشاره به فلسفهی وجودی این رشته اظهار داشت: «برخلاف تصور عموم که ورزشهای رزمی را مترادف با برخورد و آسیب میدانند، تای بو یک هنرِ رزمیِ کاملاً غیربرخوردی است. هنرجو با پرتاب مشت و لگد در فضا (هوا) و اجرای حرکات دیسپلین (ترکیب گامها و پرشهای ایروبیک)، هیچ تماس فیزیکی با حریف یا وسیلهای ندارد. درواقع، حریف اصلی در تای بو، شخصِ خودِ هنرجو و محدودیتهای جسمانیاش است که سعی در پشتسرگذاشتن آن دارد.»
ساختار فنی؛ هشت تکنیک پایه در دلِ پویایی
براتی در ادامه به معماریِ این رشته پرداخت و تشریح کرد: «تای بو بر پایهی هشت تکنیک کلیدی بنا شده است: چهار نوع مشت اصلی شامل جَب، کراس، هُک و آپرکات (مشتهای مستقیم، ضربدری، قلابی و بالازن) و چهار نوع لگد شامل فرانت کیک، ساید کیک، راندهاوس کیک و بک کیک (لگدهای جلو، بغل، چرخشی و پشتپا). این تکنیکها در همآمیزی با گامهای ایروبیک، پرشهای پلیومتریک، چرخشهای تنه و ضربات زانو اجرا میشوند. هنرجو در طول یک جلسهی استاندارد ۵۵ دقیقهای، ممکن است بالغ بر ۴۰۰ تا ۵۰۰ مشت و لگد را در مسیرهای مختلف پرتاب کند که همین موضوع، تمامی عضلات سطحی و عمقی بدن (از سرشانهها، سینه و پشت تا هستهی مرکزی، باسن و پاها) را بهطور همزمان و متعادل درگیر میسازد.»
مزایای جسمانیِ تای بو؛ از کالریسوزی تا سلامتِ قلب
این مدرس رسمی فدراسیون، با استناد به یافتههای علمی، مزایای این سبک را برشمرد و گفت: «دستاوردهای تای بو را میتوان در سه سطحِ جسمانی، روانی و اجتماعی بررسی کرد. در سطح جسمانی، یک جلسهی یکساعته تمرینِ فشرده میتواند بین ۵۰۰ تا ۷۰۰ کیلوکالری انرژی مصرف کند که نسبت به ایروبیک معمولی (با مصرف ۳۰۰ تا ۴۰۰ کالری) فوقالعاده بالاست و آن را به یک ابزارِ کارآمد برای کاهش وزن و تناسباندام تبدیل میکند. از سوی دیگر، ضربان قلب در این تمرینات به محدودهی ۱۴۰ تا ۱۸۰ ضربه در دقیقه میرسد که بهطور مستقیم، استقامت قلبی-عروقی و ظرفیتِ ریهها را بهبود میبخشد. همچنین، به دلیل ماهیتِ چندبعدی حرکات (در جهات مختلف و روی یک پا)، تعادل، هماهنگی عصبی-عضلانی، چابکی و انعطافپذیری مفاصل بهطرز چشمگیری افزایش مییابد.»
تأثیرات روانی و مزیتِ منحصربهفردِ «بیبرخوردی»
براتی در ادامه به بُعدِ مغفولماندهی این رشته پرداخت و تصریح کرد: «در سطح روانی، تمرینات پرفشار تای بو همراه با موسیقیِ ریتمیک، موجب ترشح اندورفین (هورمون شادیآور) در مغز میشود که به کاهش استرس، اضطراب و افسردگیِ خفیف کمک شایانی میکند. هنرجو با تمرکز روی تکنیکها و هماهنگیِ نفس با حرکت، به نوعی مدیتیشنِ پویا دست مییابد که ذهن را از روزمرگی رها میسازد. اما شاخصترین مزیتِ این سبک، که آن را از تمامِ رشتههای رزمی و حتی بسیاری از ورزشهای گروهی متمایز میکند، حذف کاملِ برخورد فیزیکی و درنتیجه، ریسکِ ناچیزِ آسیبهای زانو، مچپا، کمر و ضربات مغزی است. بههمیندلیل، پزشکان و فیزیوتراپها، تای بو را به عنوان یک برنامهی توانبخشیِ کمفشار برای افرادی که از آسیبهای مفصلی رنج میبرند، توصیه میکنند.»
چهار شاخه برای تمامِ سلیقهها و تواناییها
مربی سبک تای بو با اشاره به انعطافپذیریِ بالای این رشته، به تقسیمبندیِ آن پرداخت و افزود: «تای بو به گونهای طراحی شده که هیچکس احساسِ ناتوانی نکند. این رشته در چهار شاخه ارائه میشود: تای بو فیتنس با حرکات ساده، کششی و شدتِ پایین که برای مبتدیان، سالمندان و افراد کمتحرک ایدهآل است؛ تای بو کلاسیک با شدتِ متوسط که ترکیبی از حرکات پایه و ایروبیک برای عموم مردم محسوب میشود؛ تای بو فایت با حرکات پرشتاب، تهاجمی و شدتِ بالا که پاسخگوی نیازِ ورزشکاران حرفهای و افرادِ فوقآماده است؛ و اکواتایبو که در استخر و در آب اجرا میشود. شاخهی آبی با بهرهگیری از مقاومتِ آب و حذف کاملِ فشارِ وزنِ بدن بر مفاصل، بهترین گزینه برای توانبخشیِ آسیبدیدگان، زنانِ باردار، سالمندان و افراد دارای اضافهوزنِ شدید است.»
دسترسیِ آسان و آیندهی درخشان در ایران
رئیس هیات رزمی شهرستان اراک، یکی از نقاطِ قوتِ این سبک را سادگیِ آغازِ آن دانست و اظهار داشت: «برخلاف بسیاری از رشتهها، برای شروعِ تای بو نیازی به تجهیزاتِ گرانقیمت، لباسِ خاصِ رزمی، کیسهی بوکس یا وزنه نیست. تنها یک لباسِ ورزشیِ راحت، یک جفت کفشِ استاندارد و کمی انگیزه کافی است تا بتوان این تمرینات را در خانه، پارک، باشگاه و حتی در سفر انجام داد.
وی تاکید کرد : استقبال از این رشته در ایران نیز گواهی بر این جذابیت است؛ بهگونهای که آمارِ ها نشان میدهد در اکثر شهرهای ایران سبک تای بو در حال جذب مخاطب خود است .
براتی در پایان، با تأکید بر جایگاهِ فراتر از یک ورزشِ معمولی، خاطرنشان کرد: «تای بو را باید یک «سبکِ زندگی» دانست؛ نه فقط یک برنامهی تمرینی. این رشته با ایجاد نشاط، خودباوری، انضباطِ شخصی و ارتقای سلامتِ جسم و روان، نقشی بیبدیل در ارتقای سطحِ سلامتِ عمومیِ جامعه ایفا میکند. با توجه به توسعهی فعالیتهای آموزشی و برگزاریِ منظمِ دورههای مربیگری و مسابقات، امیدواریم ساختارِ تای بو از «گروه» به «کمیتهی ملی» ارتقا یابد تا بتوانیم شاهدِ حضورِ گستردهترِ این سبک در رویدادهای معتبرِ ورزشی باشیم.»
