روند قیمت محصولات و نهادههای کشاورزی در بهار ۱۴۰۵
بررسی آمارهای مربوط به متوسط قیمت محصولات و هزینههای کشاورزی در بهار ۱۴۰۵ نشان میدهد بازار محصولات کشاورزی در بسیاری از گروهها با افزایشهای قابل توجه قیمت مواجه بوده است؛ افزایشهایی که تنها به یک یا دو محصول محدود نمانده و از حبوبات و غلات گرفته تا میوه، محصولات دامی، خدمات ماشینی و دستمزد نیروی کار را دربر گرفته است.
در بخش حبوبات، در سه ماهه اول سال ۱۴۰۵، متوسط قیمت یک کیلوگرم نخود یک میلیون و ۷۷۴ هزار و ۸۸ ریال و متوسط قیمت یک کیلوگرم عدس دو میلیون و ۷۴ هزار و ۴۵۰ ریال بوده است. این ارقام در مقایسه با فصل مشابه سال قبل به ترتیب ۱۱۵.۵ و ۱۳۴.۲ درصد افزایش داشتهاند.
رشد قیمت در حبوبات در حالی رخ داده که این محصولات بخش مهمی از سبد مصرف خانوار را تشکیل میدهند. مقایسه نرخ رشد نخود و عدس نشان میدهد افزایش قیمت عدس حتی نزدیک به ۲۰ واحد درصد بیشتر از نخود بوده و در نتیجه فشار قیمتی در این گروه یکسان نبوده است.
در بخش غلات نیز روند افزایش قیمت قابل توجه است. در بهار ۱۴۰۵، متوسط قیمت هر کیلوگرم گندم به ۴۸۹ هزار و ۴۲۸ ریال و جو به ۴۵۰ هزار و ۳۴۴ ریال رسید. قیمت گندم نسبت به بهار سال گذشته ۱۳۹.۹ درصد و قیمت جو ۱۷۵.۹ درصد افزایش داشته است.
در واقع، جو یکی از بیشترین رشدهای قیمتی را در میان محصولات زراعی به ثبت رسانده است؛ موضوعی که از منظر هزینههای تولید نیز اهمیت دارد، چرا که جو علاوه بر مصرف مستقیم، در زنجیره خوراک دام نیز کاربرد دارد و افزایش قیمت آن میتواند به صورت غیرمستقیم بر هزینه تولید محصولات دامی اثر بگذارد.
محصولات جالیزی؛ رشد بیش از ۱۳۰ درصدی قیمتها
در بخش محصولات جالیزی نیز افزایش قیمتها چشمگیر بوده است. متوسط قیمت یک کیلوگرم هندوانه در بهار ۱۴۰۵ به ۲۱۳ هزار و ۲۹۷ ریال و خربزه به ۳۸۱ هزار و ۱۰۵ ریال رسید که به ترتیب نسبت به بهار سال قبل ۱۵۲.۵ و ۱۳۶.۹ درصد افزایش داشتهاند. متوسط قیمت خیار نیز با رشد ۱۳۰.۵ درصدی به ۳۳۸ هزار و ۴۹۱ ریال رسیده است.
این ارقام نشان میدهد رشد قیمت در این گروه نیز از مرز ۱۰۰ درصد عبور کرده و قیمت هر سه محصول نسبت به سال قبل بیش از دو برابر شده است. البته شدت افزایش در محصولات مختلف متفاوت بوده و هندوانه بیشترین رشد را در این گروه به خود اختصاص داده است.
در بخش سبزیجات، متوسط قیمت هر کیلوگرم سیبزمینی در بهار امسال ۲۲۳ هزار و ۵۰۰ ریال و گوجهفرنگی ۱۷۴ هزار و ۸۱۷ ریال بوده است. قیمت سیبزمینی نسبت به فصل مشابه سال قبل ۶۹.۵ درصد و قیمت گوجهفرنگی ۳۶.۴ درصد افزایش داشته است. پیاز نیز با متوسط قیمت ۱۳۰ هزار و ۲۱۴ ریال، رشد ۸۰.۴ درصدی را تجربه کرده است.
مقایسه این ارقام نشان میدهد اگرچه قیمت سبزیجات نیز افزایش یافته، اما شدت رشد آن در مقایسه با برخی گروههای دیگر مانند غلات، حبوبات و میوههای هستهدار کمتر بوده است. در این میان، گوجهفرنگی کمترین رشد قیمت را در بین سه محصول اصلی این گروه داشته است.
علوفه گرانتر؛ هزینه تولید دام نیز در مسیر صعود
در بخش محصولات علوفهای، متوسط قیمت هر کیلوگرم یونجه در بهار ۱۴۰۵ به ۲۶۸ هزار و ۵۹۹ ریال رسید که نسبت به بهار سال قبل ۹۱.۸ درصد افزایش داشته است. متوسط قیمت هر کیلوگرم کاه نیز ۳۷ هزار و ۲۸۳ ریال بوده که رشد ۴۳.۷ درصدی را نشان میدهد.
افزایش قیمت نهادههای علوفهای از این جهت اهمیت دارد که مستقیماً با هزینه نگهداری و تغذیه دام ارتباط دارد. بنابراین، افزایش قیمت این محصولات تنها به معنای گرانتر شدن یک کالای کشاورزی نیست و میتواند در ادامه زنجیره تولید، هزینه تمامشده محصولات دامی را نیز افزایش دهد.
میوهها؛ سیب رکورددار افزایش قیمت
اما یکی از قابل توجهترین بخشهای این آمار مربوط به میوههاست. در گروه میوههای هستهدار، متوسط قیمت هر کیلوگرم هلو در بهار ۱۴۰۵ به یک میلیون و ۷۰ هزار و ۲۷۹ ریال، آلبالو به یک میلیون و ۷۶۳ هزار و ۹۸ ریال و زردآلو به یک میلیون و ۷۲۸ هزار و ۸۸۶ ریال رسیده است.
این سه محصول به ترتیب رشد ۶۸.۶، ۱۳۲.۵ و ۱۴۷.۵ درصدی را نسبت به بهار سال قبل تجربه کردهاند.
با این حال، بیشترین جهش قیمتی در میان میوههای اعلامشده مربوط به سیبدرختی است. متوسط قیمت هر کیلوگرم سیبدرختی در بهار امسال به یک میلیون و ۴۳۵ هزار و ۴۷۵ ریال رسیده که نسبت به فصل مشابه سال قبل ۲۵۸.۷ درصد افزایش یافته است.
به بیان دیگر، قیمت سیبدرختی در فاصله یک سال بیش از سه برابر شده و این محصول در میان اقلام مورد بررسی، یکی از بالاترین نرخهای رشد قیمت را به خود اختصاص داده است. این رشد فاصله قابل توجهی با سایر محصولات دارد و نشان میدهد بازار میوههای دانهدار در این دوره با جهش قیمتی بسیار بیشتری مواجه بوده است.
افزایش قیمت دام و فرآوردههای دامی
روند افزایشی تنها به محصولات زراعی و باغی محدود نشده و در بخش دامداری سنتی نیز قابل مشاهده است. در سه ماهه اول سال ۱۴۰۵، متوسط قیمت هر کیلوگرم گوسفند و بره زنده ۶ میلیون و ۵۷۱ هزار و ۵۳۵ ریال و متوسط قیمت هر کیلوگرم گاو پرواری زنده ۵ میلیون و ۸۴۳ هزار و ۱۰۴ ریال بوده است.
این ارقام به ترتیب نسبت به فصل مشابه سال قبل ۱۱۲.۶ و ۱۶۱.۱ درصد افزایش داشتهاند. بنابراین، قیمت گاو پرواری با سرعت بیشتری نسبت به گوسفند و بره افزایش یافته است.
در بخش فرآوردههای دامی سنتی نیز رشد قیمت حتی بالاتر بوده است. متوسط قیمت یک کیلوگرم شیر گوسفند در بهار ۱۴۰۵ به یک میلیون و ۷۵۶ هزار و ۵۵ ریال و شیر گاو به ۵۵۱ هزار و ۲۴۵ ریال رسیده که به ترتیب ۱۸۳.۹ و ۱۸۲.۶ درصد نسبت به بهار سال گذشته افزایش نشان میدهد.
این بخش از آمار از آن جهت قابل توجه است که رشد قیمت فرآوردههای دامی در کنار افزایش قیمت دام زنده و خوراک دام، تصویری از افزایش همزمان هزینهها در زنجیره تولید محصولات دامی ارائه میدهد.
هزینه ماشینآلات و نیروی کار هم افزایش یافت
در کنار قیمت محصولات، هزینه تولید نیز در بهار ۱۴۰۵ با افزایش همراه بوده است. هزینه شخم یک هکتار زمین زراعی آبی با تراکتور به ۴۹ میلیون و ۵۶۴ هزار و ۳۷۶ ریال و هزینه شخم یک هکتار زمین زراعی دیم به ۳۳ میلیون و ۹۳۸ هزار و ۳۲۰ ریال رسیده است.
این هزینهها نسبت به فصل مشابه سال قبل به ترتیب ۶۹.۲ و ۸۳.۴ درصد افزایش داشتهاند. به این ترتیب، افزایش هزینه خدمات ماشینی نیز به یکی دیگر از عوامل افزایش هزینه تولید برای کشاورزان تبدیل شده است.
از سوی دیگر، بازار نیروی کار کشاورزی نیز از این روند جدا نبوده است. در بهار امسال، متوسط دستمزد روزانه کارگر میوهچین مرد ۱۱ میلیون و ۳۱۷ هزار و ۹۶ ریال و کارگر میوهچین زن ۸ میلیون و ۶۹۸ هزار و ۳۷۹ ریال بوده که نسبت به بهار سال قبل به ترتیب ۸۸.۲ و ۷۶.۱ درصد افزایش داشته است.
در گروه کارگران وجینکار و تنککار نیز متوسط دستمزد روزانه کارگر مرد ۱۳ میلیون و ۹۳۱ هزار و ۴۸۵ ریال و کارگر زن ۱۵ میلیون و ۸۰۷ هزار و ۱۶۴ ریال ثبت شده است. این ارقام نسبت به فصل مشابه سال قبل به ترتیب ۵۶.۵ و ۴۹.۵ درصد افزایش یافتهاند.
افزایش قیمت؛ تنها روی قفسه فروشگاه اتفاق نمیافتد
مرور مجموعه این آمار نشان میدهد افزایش قیمت محصولات کشاورزی در بهار ۱۴۰۵ را نمیتوان صرفاً در قالب گرانتر شدن محصول نهایی بررسی کرد. در کنار افزایش قیمت بسیاری از محصولات، هزینههای مرتبط با تولید شامل خوراک و علوفه، خدمات ماشینی و نیروی انسانی نیز افزایش یافته است.
از سوی دیگر، شدت افزایش قیمت در گروههای مختلف یکسان نیست. در حالی که قیمت برخی سبزیجات کمتر از ۷۰ درصد رشد کرده، در محصولاتی مانند سیبدرختی، جو، عدس، زردآلو و فرآوردههای دامی، نرخ افزایش از ۱۳۰ درصد عبور کرده است.
در مجموع، آمار بهار ۱۴۰۵ تصویری از بازاری ارائه میدهد که در آن هم قیمت محصول و هم بخش قابل توجهی از هزینههای تولید در مسیر افزایشی قرار گرفتهاند؛ روندی که میتواند بر درآمد تولیدکننده، قیمت مصرفکننده و هزینه تمامشده محصولات کشاورزی در ادامه زنجیره اثرگذار باشد.
انتهای پیام/
