انتظاری: قزوین نیازمند کتابخانه تخصصی قزوینشناسی است/ تاریخ شفاهی مشاهیر شهر در حال از دست رفتن است
به گزارش خبرنگار خبرگزاری برنا از قزوین، مجتبی انتظاری مسئول اداره ارتباطات و امور بینالملل شهرداری قزوین با اشاره به ضرورت توجه بیشتر به تاریخ، مشاهیر و مفاخر قزوین اظهار کرد: سالهاست در حوزه مشاهیر، مفاخر، تاریخ شفاهی و اسناد قزوین فعالیت میکنم و بخشی از این مطالعات نیز به جمعآوری مطالب درباره شخصیتهای برجسته این شهر اختصاص داشته است.
وی افزود: برای نمونه درباره شخصیتهایی همچون حاج میرزا محمود رئیسی و مرحوم آیتالله شیخ محمد مظفری قزوینی مطالب و اسناد ارزشمندی وجود دارد که گردآوری و تدوین آنها نیازمند یک کار منسجم و سازمانیافته است.
انتظاری با بیان اینکه فعالیتهای مرتبط با قزوینشناسی امروز به صورت پراکنده در دانشگاهها، نهاد کتابخانهها و توسط پژوهشگران انجام میشود، تصریح کرد: از دید من یکی از نیازهای جدی شهر، راهاندازی کتابخانه تخصصی قزوینشناسی است؛ مرکزی که تمام کتابها، مقالات، پایاننامههای کارشناسی ارشد و دکترا، اسناد و پژوهشهای مرتبط با قزوین در آن گردآوری و قابل دسترسی باشد.
وی ادامه داد: حتی میتوان با دانشگاههای استان و دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) تفاهمنامههایی منعقد کرد تا یک نسخه از پایاننامهها و پژوهشهای مرتبط با قزوین در این مرکز نگهداری شود.
قزوینشناسی میتواند به یک برند فرهنگی برای شهر تبدیل شود
مسئول اداره ارتباطات و امور بینالملل شهرداری قزوین با تأکید بر اینکه این کتابخانه صرفاً نباید به کتابهای تاریخی محدود شود، گفت: آثار نویسندگان قزوینی نیز میتواند در این مجموعه گردآوری شود تا مشخص باشد چه تعداد اثر توسط نویسندگان این شهر تولید شده است. چنین مجموعهای میتواند به یکی از ابزارهای برندسازی فرهنگی قزوین تبدیل شود.
انتظاری همچنین پیشنهاد کرد یکی از بناهای تاریخی شهر برای راهاندازی این مرکز مورد استفاده قرار گیرد و افزود: قزوین بناهای تاریخی ارزشمندی دارد که برخی از آنها در حال تخریب یا بلااستفاده باقی ماندهاند و میتوان با مرمت و احیای یکی از این بناها، کتابخانه تخصصی قزوینشناسی را در آن مستقر کرد.وی با اشاره به ظرفیتهای تاریخی خیابان سپه اظهار کرد: اگر محدودهای در اطراف خیابان سپه را در نظر بگیریم، با مجموعهای کمنظیر از بناهای تاریخی، مساجد، مدارس، خانههای تاریخی، آبانبارها، حمامها و سایر آثار مواجه میشویم؛ بنابراین میتوان یک کتاب جامع درباره خیابان سپه، تاریخ آن و بناهای پیرامونش تدوین کرد.
قزوین نیازمند اطلس جامع و بهروز است
انتظاری یکی دیگر از نیازهای مهم شهر را تدوین یک کتاب جامع و بهروز درباره قزوین دانست و گفت: امروز کتابها و منابع متعددی درباره قزوین وجود دارد، اما به یک مجموعه جامع که بتواند قزوین را به مخاطبان داخلی و خارجی معرفی کند، نیاز داریم.
وی ادامه داد: اگر یک سفیر، رئیسجمهور، شهردار یا مدیر شهری وارد قزوین میشود، باید بتوانیم کتابی جامع در اختیار او قرار دهیم که در آن موقعیت جغرافیایی، راههای دسترسی، ظرفیتهای کشاورزی و صنعتی، دانشگاهها، ظرفیتهای گردشگری، باغستان سنتی، مفاخر، بناهای تاریخی و سایر ویژگیهای شهر معرفی شده باشد.
این مسئول افزود: چنین کتابی باید به صورت سالانه بهروزرسانی شود تا آمار و جایگاه قزوین در حوزههای مختلف بر اساس منابع و آمار رسمی مشخص باشد و ادعاهایی مانند جایگاه قزوین در تولید محصولات مختلف نیز با ذکر منبع و سال آماری ارائه شود.
تاریخ شفاهی قزوین در حال از دست رفتن است
انتظاری با تأکید بر اهمیت ثبت تاریخ شفاهی گفت: یکی از دغدغههای جدی من این است که بسیاری از افرادی که سالها در قزوین زندگی کرده و بخشی از تاریخ فرهنگی، اجتماعی و هنری شهر را در سینه دارند، یکی پس از دیگری از میان ما میروند و اگر خاطرات و روایتهای آنها ثبت نشود، بخش مهمی از تاریخ شهر برای همیشه از دست خواهد رفت.
وی افزود: تاریخ شفاهی فقط مربوط به شخصیتهای بزرگ تاریخی نیست، خاطرات مردم درباره محلهها، مشاغل، بناها، خانوادهها، آیینها، هنر و اتفاقات اجتماعی نیز بخشی از تاریخ شهر محسوب میشود و باید ثبت و آرشیو شود.
مسئول اداره ارتباطات و امور بینالملل شهرداری قزوین با اشاره به نمونههایی از چهرههای فرهنگی و هنری قزوین اظهار کرد: افرادی مانند مرحوم میرزا علیاکبرخان خرم قزوینی، که سالها در حوزه موسیقی و آموزش فعالیت کرده و با بسیاری از بزرگان این حوزه ارتباط داشته است، گنجینهای از خاطرات و اطلاعات را در اختیار داشتند که باید پیش از آنکه از بین برود، ثبت و ضبط میشد.
حفظ بافت تاریخی تنها با مرمت بناها محقق نمیشود
انتظاری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت بافت تاریخی قزوین گفت: مهمترین عامل حفظ بافت تاریخی فقط حفظ بناها نیست، بلکه باید ساکنان اصیل و علاقهمند به این بافت نیز در آن حضور داشته باشند.
وی افزود: اگر افرادی که تاریخدان، پزشک، استاد، پژوهشگر و علاقهمند به میراث فرهنگی هستند از بافت تاریخی خارج شوند، صرفاً با حفظ چند بنای تاریخی نمیتوان بافت را زنده نگه داشت، بافت تاریخی زمانی زنده است که زندگی در آن جریان داشته باشد.
وی تأکید کرد: اگر واقعاً به بافت تاریخی قزوین علاقهمند هستیم، باید برای سکونت و حضور دوباره مردم در این محدودهها برنامه داشته باشیم و در کنار مرمت بناها، زمینه ایجاد فعالیتهای فرهنگی، گردشگری و اقتصادی متناسب با هویت تاریخی شهر را فراهم کنیم.
انتظاری در پایان خاطرنشان کرد: راهاندازی یک مرکز قزوینشناسی، کتابخانه تخصصی، آرشیو تاریخ شفاهی و تدوین اطلس جامع شهر میتواند بخش مهمی از این خلأ را جبران کند و به برندسازی قزوین در سطح ملی کمک کند.
انتهای پیام
