خرمی: سرمایه اصلی بنگاهها در شرایط جنگی نیروی انسانی است/ توقف آموزش خسارتبارتر از جنگ خواهد بود
قاسم خرمی مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی اظهار کرد: برگزاری ۲۱ دوره یک کنفرانس در کشور، با همه دشواریها و مختصات آن، خود نمونهای از تابآوری، مقاومت و پایداری است و استمرار این رویداد با این حجم از مشارکت و متقاضیان، حاصل تلاش مجموعهای از مدیران، استادان و همکاران است.
وی با اشاره به شرایط کنونی کشور افزود: امروز در یک بزنگاه تاریخی و نقطهای تعیینکننده قرار داریم؛ جنگ اگرچه پایان یافته، اما پیامدهای آن در قالب تحریم، محاصره، تورم، فرسودگی تجهیزات و محدودیت بازارها همچنان ادامه دارد و بنگاههای اقتصادی نیز تا مدتها با آثار این شرایط درگیر خواهند بود.
خرمی ادامه داد: جنگ لزوماً همیشه با صدای انفجار و حمله نظامی همراه نیست و گاهی در قالب تحریم، تورم، بستهشدن بازارها، فرسودگی تجهیزات و خستگی انسانها خود را نشان میدهد؛ بنابراین همه این شرایط، بخشی از واقعیت جنگ و آزمونی برای تابآوری سازمانها و نیروی انسانی است.
مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی با بیان اینکه در شرایط جنگی نخستین سرمایهای که در معرض آسیب قرار میگیرد، سرمایه مالی و پس از آن تجهیزات است، گفت: آخرین سرمایهای که ممکن است از بین برود، سرمایه انسانی است و اگر از آن بهخوبی مراقبت کنیم، همین سرمایه میتواند مهمترین دارایی باقیمانده برای بازسازی و عبور از بحران باشد.
وی با اشاره به آسیب واردشده به واحدهای صنعتی کشور در جریان جنگ اظهار کرد: بیش از سه هزار واحد صنعتی کشور در معرض حمله قرار گرفتند و تجربه بازسازی ماههای اخیر نشان داد بنگاههایی که توانستند از این گذرگاه عبور کنند و دوباره سرپا شوند، الزاماً بنگاههای پولدارتر یا برخوردار از تجهیزات گستردهتر نبودند، بلکه نیروی انسانی وفادارتر و متعهدتری داشتند.
خرمی با اشاره به گفتوگوی خود با مدیران فولاد مبارکه افزود: گزارشهای ارائهشده از روند بازسازی و پیشرفت این صنعت بزرگ و کلیدی نشان میدهد که بازگشت صنایع به مسیر تولید، بیش از هر چیز نیازمند نیروی انسانی ماهر، متعهد و باورمند است.
وی تأکید کرد: منابع انسانی ستون تابآوری سازمانی است و نمیتوان درباره تابآوری بنگاهها سخن گفت، اما از وضعیت و تابآوری انسانهایی که در این بنگاهها فعالیت میکنند، غافل بود.
مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی با اشاره به آسیبهای واردشده به سرمایه انسانی کشور گفت: در سالهای گذشته تعداد زیادی از نخبگان مهاجرت کردهاند، بخشی از سرمایهگذاران از عرصه تولید فاصله گرفتهاند و بسیاری از فعالان صنعتی نیز به دلیل تنگناهای اقتصادی و معیشتی، تولید و کارآفرینی را رها کرده و به فعالیتهای غیرمولد روی آوردهاند.
خرمی ادامه داد: از سوی دیگر، شکاف نسلی نیز در صنعت شکل گرفته است؛ نسلی که سالها تجربه و دانش خود را در صنایع کشور انباشته کرده، بهتدریج بازنشسته شده یا از چرخه فعالیت خارج شده است و نسل جدید نیز هنوز نتوانسته ارتباط سازنده و مؤثری با این تجربهها برقرار کند؛ در نتیجه بخشی از تداوم و پیوستگی دانش صنعتی کشور با خطر از دست رفتن مواجه است.
وی با بیان اینکه شرایط اقتصادی نیز فشار مضاعفی بر کارکنان وارد کرده است، اظهار کرد: دستمزد بسیاری از کارکنان زیر فشار تورم عملاً قدرت خود را از دست میدهد و زندگی برای آنها دشوار شده است؛ بنابراین وقتی از تابآوری بنگاه سخن میگوییم، باید شرایط انسانهایی را که قرار است این تابآوری را ایجاد کنند نیز در نظر بگیریم.
خرمی تابآوری منابع انسانی را در سه حوزه قابل بررسی دانست و گفت: نخست، خود انسانها هستند که در اثر جنگ، تحریم و نااطمینانیهای اقتصادی و اجتماعی ممکن است روحیه و اطمینان خود به آینده شغلی را از دست بدهند. در این زمینه باید با اعتماد، شفافیت و عدالت برای ترمیم آسیبهای واردشده به سرمایه انسانی تلاش کرد.
وی دومین لایه را دانش و تجربه کارکنان دانست و افزود: کارکنان مجرب یک دارایی استراتژیک برای بنگاهها هستند، اما متأسفانه در کشور به اندازه کافی برای مستندسازی تجربههای ارزشمند آنها اقدام نکردهایم و بخشی از این سرمایه در حال از بین رفتن است.
مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی تأکید کرد: حافظه سازمانی نباید یک فعالیت لوکس یا غیرضروری تلقی شود، بلکه مستندسازی تجربههای کارکنان میتواند به افزایش بهرهوری و تحقق اهداف سازمان کمک کند.
خرمی با انتقاد از کاهش فعالیتهای آموزشی در شرایط بحرانی اظهار کرد: در دوره جنگ، از نخستین بودجهها و فعالیتهایی که دچار انقباض یا توقف شدند، آموزش بود؛ در حالی که به اعتقاد من توقف فعالیتهای آموزشی به دلیل جنگ میتواند در آینده حتی خسارتبارتر از خود جنگ باشد.
وی ادامه داد: ممکن است در دوره بحران بتوانیم بخشی از داراییها و تجهیزات خود را حفظ کنیم، اما اگر مهارتهای مورد نیاز برای پیشرفت صنعتی را از دست بدهیم، در آینده با خسارت بزرگتری مواجه خواهیم شد؛ بنابراین موضوع آموزش باید در درون بنگاهها بسیار جدی گرفته شود.
خرمی با اشاره به آثار روانی تحریم و نااطمینانی بر کارکنان گفت: تحریمهای بینالمللی علاوه بر فشارهای اقتصادی، افق آینده را برای کارکنان و مدیران تیره میکند. وقتی یک کارمند نمیداند فردا بنگاهی وجود خواهد داشت یا شغلش ادامه پیدا میکند و مدیر نیز از آینده فعالیت خود مطمئن نیست، طبیعی است که این نااطمینانی بر انگیزه و عملکرد نیروی انسانی اثر بگذارد.
وی افزود: واقعیت بزرگ شرایط فعلی، عدم قطعیت است؛ ما نمیدانیم فردا چه اتفاقی خواهد افتاد، اما باید بدانیم چرا اینجا ایستادهایم و به کجا میخواهیم برویم و این موضوع باید بهعنوان یک استراتژی اساسی مورد توجه سیاستگذاران و مدیران قرار گیرد.
مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی یکی از مهمترین اولویتهای بنگاهها را نگهداشت نیروهای کلیدی دانست و گفت: در همه کارخانهها و شرکتها افرادی حضور دارند که فارغ از عنوان و جایگاه سازمانی، نیروهای کلیدی محسوب میشوند و همین افراد میتوانند یک سازمان را از شرایط بحرانی عبور دهند؛ بنابراین سازمانها باید متناسب با فرهنگ و شرایط خود برای حفظ این نیروها برنامه داشته باشند.
خرمی با تأکید بر ضرورت بازسازی رابطه میان مدیران و کارکنان اظهار کرد: شرایط بحرانی بسیاری از قواعد نانوشته و اصول نهادی حاکم بر سازمانها را از بین میبرد و لازم است این روابط دوباره بازسازی شود؛ البته این بازسازی نباید صرفاً از مسیر بخشنامه و مقررات انجام شود، بلکه باید بر پایه اصول اخلاقی، انسانی و ارتباطات مؤثر باشد.
وی همچنین توجه به سلامت روان کارکنان را ضروری دانست و افزود: کارکنان در اثر جنگ، تحریم و تورم با آسیبهای روحی و بحرانهای خانوادگی مواجه میشوند و سازمانها باید توجه جدیتری به سلامت روان نیروی انسانی داشته باشند.
خرمی با اشاره به تجربه تابآوری کشور در برابر بحرانهای اخیر گفت: کشور در یک سال گذشته با یک آزمون بزرگ تابآوری ملی مواجه بود و با وجود حجم گسترده حملات و فشارها توانست ایستادگی کند. این ایستادگی حاصل تلاش کارکنان بنگاهها، سیاستگذاران و نیروهای نظامی کشور بود.
وی خاطرنشان کرد: ایران در دورههای مختلف تاریخی از خاکستر بحرانها دوباره برخاسته است و امروز نیز باید دوباره برخیزیم؛ اما این بار باید بدانیم سرمایه اصلی کشور فقط در میزان دارایی، تجهیزات، پول یا ارز نیست، بلکه سرمایه اصلی در نیروی انسانی است.
مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی در پایان گفت: بازآفرینی که موضوع اصلی این کنفرانس است، باید به بازنویسی روابط در همه سطوح، از رابطه حاکمیت با مردم گرفته تا رابطه مدیر با کارمند و کارکنان با یکدیگر، منجر شود.
انتهای پیام/