مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت: ظرفیت شبکه IP کشور از ۱۰۰ ترابیت بر ثانیه عبور کرد؛ برآورد ترافیک یک ترابیتی استارلینک در ایران

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت از افزایش بیش از ۵۰ درصدی ظرفیت شبکه IP کشور در یک سال گذشته خبر داد و گفت: ظرفیت شبکه IP ملی به بیش از ۱۰۰ ترابیت بر ثانیه رسیده است. وی همچنین از راه‌اندازی و بهره‌برداری شبکه بحران برای حفظ سرویس‌های حیاتی کشور در شرایط اضطراری خبر داد.

به گزارش برنا، بهزاد اکبری معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت ۲۳ شهریورماه در نشست خبری با خبرنگاران با تشریح جایگاه این شرکت در اکوسیستم دیجیتال کشور اظهار کرد: شرکت ارتباطات زیرساخت به‌عنوان متولی ارتباطات بین‌استانی و بین‌الملل نقش محوری در تأمین ارتباطات صوت و داده کشور دارد.

وی افزود: شرکت ارتباطات زیرساخت بیش از ۴۰۰ مرکز و ایستگاه در سراسر کشور در اختیار دارد و شبکه فیبر نوری این شرکت بیش از ۸۶ هزار کیلومتر را پوشش می‌دهد.

اکبری ادامه داد: شبکه انتقال نوری، شبکه IP، مراکز تبادل ترافیک داخلی، درگاه‌های بین‌الملل و ارتباطات بین‌الملل از مهم‌ترین اجزای زیرساخت ارتباطی کشور هستند که در اختیار شرکت ارتباطات زیرساخت قرار دارند.

افزایش بیش از ۵۰ درصدی ظرفیت شبکه IP کشور

معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، توسعه زیرساخت‌ها و افزایش ظرفیت شبکه را مهم‌ترین محور اقدامات شرکت ارتباطات زیرساخت طی دو سال گذشته عنوان کرد و گفت: آغاز دولت چهاردهم همزمان با اجرای برنامه هفتم توسعه بود و بسیاری از اهداف این برنامه در حوزه‌هایی مانند توسعه فیبر نوری، شبکه‌های نسل جدید و توسعه خدمات دیجیتال به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم به ظرفیت‌سازی در شبکه زیرساخت کشور نیاز داشت.

وی افزود: بر همین اساس از ابتدای دولت چهاردهم مجموعه‌ای از پروژه‌ها در تمامی لایه‌های شبکه تعریف و اجرا شد که بخشی از آنها در هفته دولت با حضور رئیس‌جمهوری به بهره‌برداری رسید و بخش دیگری نیز حداکثر تا یک سال آینده وارد مدار خواهد شد.

اکبری با بیان اینکه تمامی توسعه‌های مورد نیاز برای تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه در حوزه مسئولیت شرکت ارتباطات زیرساخت در حال انجام است، اظهار کرد: پروژه‌های IGW و IP-MPLS به بهره‌برداری رسیده‌اند و طی یک سال گذشته ظرفیت شبکه IP کشور بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است.

وی ادامه داد: ظرفیت شبکه IP ملی اکنون به بیش از ۱۰۰ ترابیت بر ثانیه رسیده است.

تحول فناوری شبکه IP؛ حرکت به سمت اتوماسیون

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت با اشاره به تحول فناوری شبکه IP کشور گفت: علاوه بر افزایش ظرفیت، فناوری شبکه نیز به‌طور کامل متحول شده و به سمت شبکه‌های مبتنی بر نرم‌افزار، اتوماسیون و فناوری‌های روز حرکت کرده است.

اکبری افزود: در شبکه‌های IXP و IGW نیز اقدامات مشابهی برای افزایش ظرفیت و ارتقای فناوری انجام شده است.

وی همچنین درباره شبکه انتقال گفت: پروژه توسعه شبکه انتقال نیز پیشرفت مناسبی دارد و ظرفیت این شبکه تا پایان سال به بیش از ۱۰۰ ترابیت بر ثانیه خواهد رسید.

راه‌اندازی شبکه بحران در جریان جنگ ۱۲ روزه

معاون وزیر ارتباطات یکی از اقدامات مهم شرکت ارتباطات زیرساخت در یک سال گذشته را راه‌اندازی شبکه بحران عنوان کرد و گفت: با توجه به اهمیت زیرساخت‌های ارتباطی کشور همواره این نگرانی وجود داشت که در صورت از دست رفتن سایت‌های حیاتی سرویس‌های حساس کشور دچار اختلال شوند.

وی ادامه داد: به همین منظور از نخستین روز جنگ ۱۲ روزه پروژه شبکه بحران آغاز شد تا در صورت از بین رفتن سایت‌های حساس به هر دلیل سرویس‌های حیاتی کشور همچنان برقرار بمانند.

اکبری ارتباطات صوتی، تراکنش‌های بانکی و برخی خدمات حساس حوزه دیجیتال از جمله خدمات لجستیکی را از مهم‌ترین سرویس‌های حیاتی برشمرد و افزود: این پروژه که از سال‌ها قبل مطرح بود اما به سرانجام نرسیده بود در جریان جنگ ۱۲ روزه آغاز شد و در ادامه و در جریان جنگ ۴۰ روزه تکمیل شد و اکنون در حال ارائه خدمت است.

افزایش نقاط حضور شبکه ایران در خارج از کشور

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای افزایش تاب‌آوری شبکه بین‌المللی کشور اظهار کرد: در بخش بین‌الملل تعداد نقاط حضور شبکه در خارج از کشور افزایش یافته تا مدیریت قطعی لینک‌های بین‌المللی و مقابله با حملات سایبری با انعطاف و تاب‌آوری بیشتری انجام شود.

وی افزود: این پروژه حدود یک ماه پیش به بهره‌برداری رسید و توسعه آن در نقاط مهم تبادل ترافیک جهان نیز ادامه خواهد یافت تا شبکه درگاه‌های بین‌المللی کشور فراتر از مرز‌ها توسعه پیدا کند.

اکبری تأکید کرد: توسعه شبکه بین‌المللی تنها به افزایش ظرفیت ارتباطی محدود نمی‌شود و هدف این است که حضور شبکه ایران در نقاط مهم تبادل ترافیک جهان افزایش یابد و از ظرفیت ژئوپلیتیکی کشور برای اتصال اکوسیستم دیجیتال منطقه استفاده شود.

افزایش ۱۰۰ درصدی فروش خدمات ترانزیت داده

معاون وزیر ارتباطات، توسعه ظرفیت ترانزیت داده از مسیر ایران را یکی دیگر از محور‌های مهم فعالیت شرکت ارتباطات زیرساخت دانست و گفت: استفاده از ظرفیت جغرافیایی و ژئوپلیتیکی ایران برای ترانزیت داده میان کشور‌های منطقه و سایر نقاط جهان در دستور کار قرار گرفته و این موضوع دستاورد‌های قابل توجهی برای کشور داشته است.

اکبری با اشاره به افزایش هزینه‌های ارزی شرکت در سال‌های اخیر اظهار کرد: شرکت ارتباطات زیرساخت در دو سال نخست دولت چهاردهم در بخش پهنای باند افزایش تعرفه نداشته است در حالی که هزینه‌های شرکت به‌ویژه در بخش بین‌الملل، افزایش قابل توجهی داشته است.

وی ادامه داد: یکی از چالش‌های مهم شرکت پرداخت بدهی‌های ارزی ناشی از دریافت خدمات بین‌المللی است که با توسعه ترانزیت ترافیک توانستیم بخشی از این چالش را مدیریت کنیم.

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت گفت: فروش خدمات ترانزیت شرکت در دو سال گذشته حدود ۱۰۰ درصد نسبت به ابتدای دولت چهاردهم افزایش یافته است.

مسیر ایران؛ گزینه‌ای برای انتقال داده میان آسیا و اروپا

اکبری با اشاره به ظرفیت ژئوپلیتیکی ایران در اتصال شرق و غرب و کشور‌های منطقه اظهار کرد: مسیر ایران برای بخشی از ارتباطات منطقه‌ای جایگزین مناسبی ندارد و می‌تواند در کنار مسیر‌های موجود به‌عنوان یک مسیر آلترناتیو برای انتقال داده میان آسیا و اروپا مورد استفاده قرار گیرد.

وی افزود: در حال حاضر بخش مهمی از ارتباطات کشور‌های حاشیه خلیج فارس با کشور‌های شمالی از مسیر‌های دریای سرخ، باب‌المندب و کانال سوئز انجام می‌شود در حالی که مسیر ایران می‌تواند زمان انتقال داده را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

اکبری تاکید کرد: این ظرفیت برای بسیاری از شرکت‌های بزرگ بین‌المللی و ارائه‌دهندگان خدمات که در منطقه سرمایه‌گذاری کرده‌اند جذاب است و می‌تواند برای اتصال شمال و جنوب و همچنین ارتباط شرق آسیا با اروپا مورد استفاده قرار گیرد.

مذاکره برای اجرای ۴ تا ۵ فیبر دریایی در خلیج فارس

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت توسعه فیبر‌های دریایی را از دیگر برنامه‌های مهم این شرکت دانست و گفت: ایران در سال‌های گذشته به دلایل مختلف از جمله تحریم‌ها و کم‌توجهی داخلی از توسعه فیبر‌های دریایی بین‌المللی فاصله گرفته است.

وی افزود: در حال حاضر بخش قابل توجهی از فیبر‌های بین‌المللی منطقه بدون مشارکت ایران توسعه یافته‌اند و در خلیج فارس نیز پروژه‌های متعددی در حال اجراست که ایران در آنها سهمی ندارد.

اکبری ادامه داد: طی دو سال گذشته مذاکرات متعددی با کنسرسیوم‌ها، کشور‌ها و اپراتور‌های منطقه انجام شد و برای اجرای چهار تا پنج فیبر دریایی در خلیج فارس توافق‌های دوجانبه‌ای شکل گرفت که حتی به مرحله توافق نیز رسید؛ اما وقوع جنگ تحمیلی موجب توقف این پروژه‌ها شد.

وی ابراز امیدواری کرد با بازگشت شرایط به وضعیت عادی این پروژه‌ها با جدیت دنبال شوند.

اکبری خاطرنشان کرد: توسعه فیبر‌های دریایی علاوه بر افزایش پایداری ارتباطات بین‌المللی کشور، امکان ایفای نقش مؤثرتر ایران در شبکه ارتباطی منطقه را فراهم می‌کند.

تغییر مدل کسب‌وکار شرکت ارتباطات زیرساخت

معاون وزیر ارتباطات درباره برنامه‌های آینده شرکت ارتباطات زیرساخت نیز گفت: توسعه‌های مورد نیاز برای تحقق اهداف برنامه هفتم در حال انجام است، اما در کنار آن چند برنامه کلان نیز در دستور کار قرار دارد که مهم‌ترین آنها تحول در مدل کسب‌وکار شرکت است.

وی افزود: تاکنون سهم عمده درآمد شرکت ارتباطات زیرساخت از تامین ارتباطات زیرساختی بوده است، اما ظرفیت‌های موجود این امکان را فراهم می‌کند که شرکت به یک تأمین‌کننده جامع زیرساخت دیجیتال تبدیل شود و طیف گسترده‌تری از خدمات زیرساختی را به اکوسیستم دیجیتال کشور ارائه کند.

اکبری ادامه داد: استفاده از ظرفیت‌ها و منابع شرکت و به‌کارگیری مدل‌های جدید سرمایه‌گذاری از جمله مدل‌های مشارکت عمومی و خصوصی در دستور کار قرار گرفته است.

فراهم شدن زیرساخت قطب‌های مرکز داده

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت با اشاره به توسعه قطب‌های مرکز داده گفت: این شرکت وظایف خود را برای فراهم کردن زیرساخت‌های مورد نیاز در قطب‌های پیام، مشهد و اصفهان انجام داده و اکنون در این قطب‌ها خدمات زیرساختی لازم فراهم است.

وی افزود: سرمایه‌گذاران می‌توانند در این قطب‌ها نسبت به ایجاد مراکز داده اقدام کنند و از خدمات شرکت ارتباطات زیرساخت بهره‌مند شوند؛ چرا که فیبر‌های ارتباطی از چند مسیر برای این قطب‌ها تامین شده و امکان ایجاد مراکز داده مطمئن وجود دارد.

اکبری همچنین از برنامه شرکت برای ارائه خدمات ارزش افزوده با مشارکت بخش خصوصی خبر داد و گفت: چند خدمت جدید در این حوزه در آینده نزدیک رونمایی خواهد شد.

بررسی ورود شرکت ارتباطات زیرساخت به بازار سرمایه

وی استفاده از ظرفیت بازار سرمایه را یکی دیگر از برنامه‌های شرکت ارتباطات زیرساخت عنوان کرد و گفت: این موضوع می‌تواند ضمن کاهش وابستگی شرکت به منابع دولتی برای توسعه زیرساخت‌ها به تامین مالی پروژه‌ها و توسعه بخش ارتباطات کشور کمک کند.
اکبری افزود: مطالعات در این زمینه به‌تازگی آغاز شده و کارگروهی برای بررسی ابعاد مختلف آن تشکیل شده است.

ساختار اکوسیستم دیجیتال در عصر هوش مصنوعی نیازمند بازنگری است

معاون وزیر ارتباطات در بخش دیگری از سخنان خود با تاکید بر ضرورت تحول در ساختار اکوسیستم دیجیتال کشور اظهار کرد: ساختار فعلی در آینده با چالش‌هایی مواجه خواهد شد و در عصر هوش مصنوعی کشور به چابکی، نوآوری و زیرساخت‌های پایدار و کارآمدتری نیاز دارد.

وی افزود: در ساختار فعلی در بخش‌های مختلف انحصار‌هایی وجود دارد و شرکت ارتباطات زیرساخت نیز عمدتا در حوزه خدمات پایه و عمده‌فروشی فعالیت می‌کند. در لایه‌های پایین‌تر نیز شرکت مخابرات ایران به‌عنوان اپراتور غالب فعالیت دارد.

اکبری تاکید کرد: این ساختار برای توسعه کشور در عصر هوش مصنوعی نیازمند بازنگری است و مطالعات اولیه برای ارائه پیشنهاد‌های اصلاحی آغاز شده است.

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت گفت: اصلاح ساختار اکوسیستم دیجیتال نیازمند تصمیم‌گیری در سطح کلان است و شرکت ارتباطات زیرساخت مطالعات و پیشنهاد‌های لازم را برای طرح در سطوح تصمیم‌گیری کشور آماده خواهد کرد.

نزدیک به ۳۱ درصد دامنه‌های پربازدید جهان برای کاربران ایرانی بسته است

او در پاسخ به پرسشی درباره تحریم دامنه‌های اینترنتی به‌ویژه پلتفرم‌های هوش مصنوعی، از سوی کشور‌هایی که مدعی حمایت از آزادی اینترنت هستند، گفت: ابعاد محدودیت‌های خارجی در سال‌های گذشته کمتر مورد توجه قرار گرفته در حالی که دامنه این محدودیت‌ها به‌تدریج گسترده‌تر و شدیدتر شده است.

وی با اشاره به اقدامات شرکت ارتباطات زیرساخت برای افزایش شفافیت و رویت‌پذیری شبکه اظهار کرد: یکی از اولویت‌های اصلی این شرکت از آغاز فعالیت، ارتقای Visibility شبکه بوده تا جریان داده‌ها و رخداد‌های درون شبکه به‌صورت دقیق قابل رصد باشد.

اکبری افزود: یکی از اهداف این پایش بررسی میزان مواجهه سایت‌ها و خدمات مورد استفاده کاربران ایرانی با سد تحریم‌ها بوده است.

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت با تشریح نتایج پایش‌های انجام‌شده گفت: اکنون سامانه‌ای در اختیار داریم که به‌صورت ۲۴ ساعته و مستمر، صد‌ها هزار دامنه از معروف‌ترین و پربازدیدترین دامنه‌های جهان را رصد می‌کند.

وی ادامه داد: یافته‌های این سامانه نشان می‌دهد نزدیک به ۳۱ درصد یعنی حدود ۳۰ و چند دهم درصد از این دامنه‌ها برای کاربران ایرانی مسدود است.

اکبری درباره منشا این محدودیت‌ها نیز توضیح داد: بخش عمده این انسداد‌ها ناشی از تحریم‌های مستقیم است و سهم اندکی نیز به آلودگی بدافزاری برخی تجهیزات کاربران در کشور مربوط می‌شود.

به گفته وی سامانه‌های پایش می‌توانند تشخیص دهند که مسدودسازی یک دامنه از سوی سرور مقصد صورت گرفته یا اینکه به دلیل آلودگی تجهیزات، درخواست‌ها در لبه کلود‌ها (Edge Cloud) رد می‌شوند؛ با این حال سهم غالب این محدودیت‌ها مربوط به تحریم‌هاست.

ChatGPT و Grok در فهرست سرویس‌های مسدود برای کاربران ایران

معاون وزیر ارتباطات با اشاره به محدودیت دسترسی به پلتفرم‌های بین‌المللی اظهار کرد: بسیاری از پلتفرم‌های بزرگ بین‌المللی، از رابط‌های برنامه‌نویسی گوگل (Google APIs) گرفته تا سرویس‌های هوش مصنوعی مانند ChatGPT و Grok، برای کاربران داخل کشور مسدود هستند.

وی افزود: بسیاری از پلتفرم‌های غیرآمریکایی نیز به دلیل نگرانی از جرایم و تبعات تحریم‌های آمریکا درخواست‌های ارسال‌شده از IP‌های ایران را رد می‌کنند و خدمات خود را در اختیار کاربران ایرانی قرار نمی‌دهند.

اکبری با اشاره به اثر هم‌زمان محدودیت‌های خارجی و داخلی گفت: زمانی که حجم تحریم‌های خارجی در کنار محدودیت‌ها و سیاست‌های داخلی قرار می‌گیرد میزان مسدودسازی خدمات برای جامعه ایران به شکل چشمگیری افزایش پیدا می‌کند.

وی ادامه داد: کاربر ایرانی حتی اگر به دنبال پلتفرم‌های حساس یا محدودشده نباشد و صرفا بخواهد یک فعالیت عادی انجام دهد، با محدودیت مواجه می‌شود؛ این کاربر می‌تواند یک توسعه‌دهنده نرم‌افزار، برنامه‌نویس، پژوهشگر یا شهروند عادی باشد که قصد استفاده از یک سرویس معمول بین‌المللی را دارد.

به گفته مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت بخش قابل توجهی از این خدمات در قالب B۲C ارائه می‌شوند و مورد نیاز محققان، تولیدکنندگان و کسب‌وکار‌ها هستند، اما دسترسی کاربران ایرانی به آنها سلب شده است.

انتقاد از دوگانگی در ادعای آزادی اینترنت

اکبری با انتقاد از سیاست کشور‌های غربی در قبال دسترسی کاربران ایرانی به خدمات اینترنتی گفت: کشور‌هایی که از دسترسی آزاد به اطلاعات و خدمات دیجیتال سخن می‌گویند و شعار حمایت از مردم ایران را مطرح می‌کنند در عمل حدود ۳۰ درصد خدمات وب جهان را روی مردم کشورمان بسته‌اند.

وی این وضعیت را با ادعا‌های مطرح‌شده درباره آزادی اطلاعات ناسازگار دانست و افزود: از سوی دیگر قرار گرفتن محدودیت‌های خارجی در کنار سیاست‌های محدودکننده داخلی، کاربران را به سمت استفاده از ابزار‌های دور زدن محدودیت‌ها سوق می‌دهد؛ مسئله‌ای که به گفته او خود می‌تواند چالش‌ها و مخاطرات امنیتی متعددی ایجاد کند.

حتی بازی‌های آنلاین کودکان نیز مشمول تحریم هستند

معاون وزیر ارتباطات در ادامه با اشاره به دامنه تحریم‌ها در حوزه خدمات تفریحی گفت: فهرست بلندبالایی از پلتفرم‌های بازی آنلاین وجود دارد که مخاطبان آنها کودکان و نوجوانان ایرانی هستند، اما دسترسی کاربران ایرانی به این خدمات مسدود شده است.

وی افزود: حتی در مواردی که خانواده‌ها و کودکان ایرانی حاضرند هزینه ارزی و حق اشتراک این پلتفرم‌ها را پرداخت کنند، باز هم امکان دسترسی به خدمات وجود ندارد.

ظرفیت بین‌الملل کشور با وجود شرایط ارزی توسعه یافته است

اکبری در پاسخ به پرسشی درباره مقایسه وضعیت فعلی شبکه با دوران پیش از حوادث دی‌ماه بر ضرورت تفکیک میان ظرفیت پهنای باند و ترافیک عبوری تاکید کرد.

وی گفت: ترافیک شبکه قطعا کاهش پیدا کرده اما ظرفیت پهنای باند متناسب با تقاضا توسعه یافته است.

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت افزود: از آغاز فعالیت دولت تا پیش از حوادث دی‌ماه، ترافیک شبکه کشور بیش از ۵۰ درصد رشد کرد و متناسب با آن ظرفیت بین‌الملل نیز افزایش یافت.

وی تاکید کرد: در بخش ظرفیت فنی با کمبود مواجه نیستیم؛ هرچند تسویه‌حساب‌های بخش بین‌الملل به‌صورت ارزی انجام می‌شود و نوسانات نرخ ارز شرایط مالی دشواری ایجاد کرده است اما شرکت ارتباطات زیرساخت با استفاده از درآمد حاصل از فروش ترانزیت داده توسعه ظرفیت بین‌الملل را به‌صورت مستمر ادامه داده است.

قطعی فیبر ایران و قطر و ایران و عمان

اکبری همچنین به آسیب‌های فیزیکی واردشده به زیرساخت‌های ارتباطی کشور در پی تحولات منطقه‌ای و جنگ اشاره کرد و گفت بخشی از ظرفیت ارتباطی کشور به دلیل قطعی برخی مسیر‌ها از دست رفت.

وی افزود: فیبر نوری ارتباطی میان ایران و قطر در جریان تنش‌ها و جنگ قطع شد و حجم قابل توجهی از ظرفیت ارتباطی را به‌طور موقت از مدار خارج کرد.

به گفته اکبری یکی از خطوط فیبر میان ایران و عمان نیز به دنبال اصابت و آسیب‌دیدگی ایستگاه ارتباطی ایران در جاسک از مدار عملیاتی خارج شد.

وی ادامه داد: آخرین لینک فیبر نوری فعال در حوزه خلیج فارس نیز روز جمعه دچار قطعی شد، اما اقدامات فنی لازم بلافاصله انجام گرفت و ظرفیت‌های ازدست‌رفته از طریق مسیر‌های جایگزین احیا شدند بنابراین از نظر ظرفیت پهنای باند بین‌الملل کشور با مشکلی مواجه نیست.

۹۰ درصد ترافیک بین‌الملل بازیابی شد؛ یک ترابیت از مسیر‌های غیررسمی

معاون وزیر ارتباطات درباره روند مصرف ترافیک شبکه نیز گفت: پیش از حوادث دی‌ماه رشد ترافیک بین‌الملل کشور بیش از ۵۰ درصد بود؛ رقمی که بالاتر از میانگین رشد سالانه ترافیک در جهان یعنی حدود ۲۵ درصد قرار داشت.

وی افزود: پس از حوادث دی‌ماه، جنگ و اعمال محدودیت‌ها، روند رشد ترافیک متوقف شد. اکنون روند بازیابی آغاز شده و حدود ۹۰ درصد حجم ترافیک بین‌الملل گذشته بازگشته است.

وی تأکید کرد: کاهش ۱۰ درصدی باقی‌مانده لزوما به معنای کاهش نیاز و مصرف شبکه نیست، زیرا بر اساس ارزیابی‌ها در دوران جنگ و اعمال محدودیت‌ها بخشی از ترافیک از درگاه‌های رسمی خارج و به مسیر‌های غیررسمی منتقل شده است.

به گفته وی برآورد‌ها نشان می‌دهد این بخش از ترافیک حدود یک ترابیت بر ثانیه است و در حال حاضر همین میزان ترافیک از بستر‌های غیررسمی در جریان است.

افزایش تاخیر اینترنت موبایل در ساعات اوج مصرف

اکبری در بخش دیگری از سخنان خود درباره کیفیت سرویس‌دهی شبکه از وجود شکاف‌های فنی جدی در دو بخش موبایل و ثابت خبر داد.
وی درباره تاخیر شبکه موبایل گفت: میزان تاخیر کاربر در ارتباط با شبکه زیرساخت در ساعات غیرپیک برای نمونه ساعت ۴:۳۰ صبح حدود ۳۵ میلی‌ثانیه است، اما در ساعات اوج مصرف این رقم به‌طور میانگین به ۹۵ میلی‌ثانیه می‌رسد.

به گفته اکبری این وضعیت نشان می‌دهد شبکه در ساعات پرترافیک با مشکل مواجه است و دلایل آن از کمبود سرمایه‌گذاری اپراتور‌ها تا ضرورت تغییر ساختار شبکه متناسب با تغییرات جمعیتی و ظرفیتی را دربرمی‌گیرد.

بیش از ۷ میلیون پورت ADSL همچنان فعال است

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت در تشریح وضعیت شبکه ثابت نیز گفت: همچنان بیش از ۷ میلیون پورت ADSL در کشور وجود دارد که کیفیت لینک آنها در بهترین حالت به ۱۶ مگابیت می‌رسد.

وی افزود: این تعداد پورت تنها حدود ۳۰ درصد ظرفیت مورد نیاز را پوشش می‌دهد و کیفیت آنها نیز با استاندارد‌های روز فاصله دارد.
اکبری تأکید کرد: کاربران امروز برای استفاده از شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های جدید به پهنای باند باکیفیت و پایدار نیاز دارند، اما ساختار فعلی شبکه ثابت کشور در پاسخگویی به این نیاز‌ها با چالش جدی مواجه است.

چرخه معیوب VPN و افت کیفیت اینترنت

معاون وزیر ارتباطات با اشاره به تأثیر محدودیت‌ها بر کیفیت اینترنت از شکل‌گیری یک چرخه معیوب در شبکه خبر داد.

وی گفت: به دلیل وجود محدودیت‌های داخلی کاربران ایرانی به استفاده از ابزار‌های VPN روی آورده‌اند و این مسئله از یک سو کیفیت سرویس را به‌شدت تحت تأثیر قرار داده و از سوی دیگر، باعث افزایش جابه‌جایی میان IP‌های مختلف شده است.

اکبری افزود: این مسئله به‌ویژه در VPN‌های رایگان بیشتر دیده می‌شود. مقابله حداکثری با VPN‌ها نیز امکان‌پذیر نیست زیرا بسیاری از این ابزار‌ها با سرویس‌های قانونی از یک IP مشترک استفاده می‌کنند و اعمال محدودیت شدید روی یک IP می‌تواند هزاران سرویس دیگر را نیز دچار اختلال کند.

به گفته وی نتیجه این چرخه آن است که کیفیت سرویس کاهش می‌یابد و کاربران برای بهبود دسترسی خود دوباره به ابزار‌های غیررسمی روی می‌آورند.

روزانه ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار رخداد امنیتی داخل به داخل

اکبری در بخش امنیت سایبری با اشاره به نقش شرکت ارتباطات زیرساخت به‌عنوان کریر و مسئولیت آن در تقسیم کار ملی از حجم بالای رخداد‌های امنیتی در شبکه خبر داد.

وی گفت: به‌طور میانگین روزانه ۱۵۰ تا ۱۸۰ هزار رخداد امنیتی از خارج به داخل و بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار رخداد از داخل به داخل ثبت می‌شود.

معاون وزیر ارتباطات با اشاره به حجم رخداد‌های داخلی، وضعیت شبکه کشور را شبکه آلوده توصیف کرد و گفت حجم بالای رخداد‌های داخل به داخل غیرطبیعی است و می‌تواند در عرصه بین‌المللی نیز مورد سوءاستفاده قرار گیرد.

وی در پاسخ به پرسشی درباره توان مقابله با حملات سنگین سایبری نیز گفت: شرکت ارتباطات زیرساخت در لایه بین‌الملل حملات DDoS از خارج کشور را به‌صورت لحظه‌ای شناسایی و با آنها مقابله می‌کند.

اکبری افزود: هفته گذشته یکی از بزرگ‌ترین حملات سایبری در سطح جهان رخ داد که با آن مقابله شد و تاثیر مستقیم و ملموسی بر سرویس‌های داخل کشور مشاهده نشد.

بازگشت کامل اینترنت؛ تصمیم‌گیری در ستاد ویژه دولت

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت درباره علت طولانی شدن روند بازگشت ترافیک به سطح عادی نیز اظهار کرد: بازگشت شبکه به وضعیت عادی یک فرآیند مرحله‌ای بوده است.

وی گفت: اگرچه ممکن است آمار‌های ارائه‌شده در برخی موارد متفاوت باشد اما دلیل اصلی تأخیر در بازگشایی کامل اجرای سیاست‌های مصوب ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی دولت بوده است. تصمیم‌گیری در این سطح توسط این ستاد انجام می‌شود و اجرای دستورات آن نیز زمان‌بر بوده است.

وی درباره احراز هویت نیز گفت: احراز هویت به خودی خود در بسیاری از کشور‌های جهان یک رویه استاندارد است، اما اعمال محدودیت‌های مرتبط با این فرآیند، سرعت بازگشت شبکه به شرایط عادی را کاهش داده است.

هشدار درباره ابطال گواهی‌های SSL

اکبری با اشاره به نگرانی‌ها درباره تحریم‌های جدید و احتمال تاثیر آنها بر خدمات دیجیتال، ابطال گواهی‌های امنیتی دیجیتال (SSL Certificates) توسط مراجع صدور گواهی بین‌المللی (CA) را یکی از تهدید‌های جدی برای کسب‌وکار‌های ایرانی دانست.

وی اظهار کرد: تحریم‌های سایبری علیه ایران ابعاد گسترده‌ای پیدا کرده و در اشکال جدیدی نیز ظاهر شده است.

به گفته اکبری دسترسی به فضای مجازی، صیانت از داده‌ها و حریم خصوصی در سراسر جهان از حقوق بنیادین کاربران محسوب می‌شود، اما ابزار‌های حقوقی و فنی می‌توانند این حقوق را از کاربران ایرانی سلب کنند.

وی درباره راهکار مقابله با ابطال گواهی‌های امنیتی گفت: کسب‌وکار‌های ایرانی نباید به یک گواهی واحد یا Single CA وابسته باشند و لازم است با معماری چندگانه و استفاده از راهکار‌های توزیع بار (Load Balancing) وابستگی خود را کاهش دهند.

اکبری همچنین توصیه کرد کسب‌وکار‌ها به سمت استفاده از مراجع صدور گواهی بین‌المللی غیرآمریکایی و غیراروپایی حرکت کنند تا در صورت ایجاد محدودیت، کاربرانشان با قطع سرویس مواجه نشوند.

گواهی ریشه داخلی مشکل همه کاربران را حل نمی‌کند

معاون وزیر ارتباطات درباره استفاده بانک‌ها از گواهی‌های ریشه داخلی (Local CA) نیز گفت: استفاده از مراکز ریشه داخلی تنها بخشی از مسئله را در اپلیکیشن‌های بومی و سامانه‌های اندرویدی حل می‌کند.

وی افزود: برای کاربرانی که از مرورگر‌های وب و سایر سیستم‌عامل‌ها استفاده می‌کنند، این مسئله می‌تواند به خطای امنیتی و انسداد منجر شود.

اکبری تأکید کرد: با وجود فشار‌های موجود، ساختار دیجیتال کشور به بن‌بست نخواهد رسید اما مدیران فنی به راهکار‌های منعطف و هوشمندانه نیاز دارند.

موانع ژئوپلیتیکی در مسیر تعمیر کابل‌های خلیج فارس

اکبری در پاسخ به پرسشی درباره افزایش پینگ کاربران، به‌ویژه گیمر‌ها و تاثیر لایه‌های کنترلی شبکه به موانع فنی و ژئوپلیتیکی موجود در مسیر‌های ارتباطی منطقه اشاره کرد.

وی گفت: بخش اصلی ترافیک اینترنت ایران از مبدا اروپا تامین می‌شود و فاصله جغرافیایی میان ایران و مراکز داده اروپا به‌طور طبیعی دست‌کم ۸۰ میلی‌ثانیه زمان رفت‌وبرگشت (RTT) ایجاد می‌کند.

به گفته وی برای کاهش پینگ کاربران و بهبود دسترسی گیمرها، اتصال مستقیمی به سرور‌ها و پلتفرم‌های ابری منطقه از طریق کابل دریایی قطر ایجاد شده بود، اما این لینک ارتباطی به‌دلیل قطعی فیزیکی از مدار خارج شده است.

اکبری درباره دشواری تعمیر این کابل توضیح داد: مالکیت کابل در اختیار یک شرکت قطری است و به دلیل وقوع پارگی در حریم آب‌های کویت، تعمیر آن نیازمند مجوز‌های حقوقی پیچیده است.

وی افزود: از یک سو طرف مقابل اجازه اعزام شناور‌ها و تیم‌های فنی ایرانی برای تعمیر را نمی‌دهد و از سوی دیگر شرکت‌های بین‌المللی و خارجی نیز به دلیل شرایط امنیتی و تنش‌های منطقه‌ای امکان نزدیک شدن به آب‌های پیرامونی ایران برای تعمیر کابل را ندارند.

به گفته اکبری هم‌زمان تلاش‌هایی برای فعال‌سازی یک مسیر ترانزیتی جدید از طریق عمان و توزیع ترافیک و جبران خسارت انجام شده بود، اما آن لینک نیز با قطعی مواجه شد و اکنون رایزنی‌های فنی و دیپلماتیک برای رفع این موانع ادامه دارد.

مصرف ماهانه ۲۵ گیگابایتی کاربران ایرانی؛ سهم نزدیک به صفر ۵G

رئیس هیئت‌مدیره شرکت ارتباطات زیرساخت با مقایسه الگوی مصرف اینترنت در ایران و دیگر کشور‌ها گفت: میانگین مصرف دیتای هر کاربر ایرانی در شبکه بین ۲۳ تا ۲۵ گیگابایت در ماه است.

وی افزود: این میزان تقریبا با میانگین مصرف در آمریکای شمالی و اروپا برابری می‌کند، در حالی که مصرف در کشور‌های حاشیه جنوبی خلیج فارس حدود ۴۰ تا ۴۵ گیگابایت و در هند و نپال نزدیک به ۳۵ گیگابایت است بنابراین تفاوت معناداری در تقاضای خام مصرف اینترنت میان کاربران ایران و سایر نقاط جهان وجود ندارد.

وی در ادامه تفاوت اصلی ایران را در ساختار شبکه دانست و گفت: در سطح بین‌المللی حدود ۷۰ درصد استفاده از اینترنت بر بستر شبکه ثابت و ۳۰ درصد بر بستر شبکه سیار انجام می‌شود، اما در ایران به دلیل عقب‌ماندگی تاریخی در توسعه شبکه ثابت این نسبت معکوس شده و بیش از ۷۰ درصد ترافیک بر دوش شبکه موبایل قرار دارد.

به گفته وی این ناترازی فشار زیادی بر شبکه موبایل وارد کرده است.

اکبری همچنین درآمد‌های ناکافی و نظام تعرفه‌گذاری را از موانع سرمایه‌گذاری متناسب اپراتور‌ها دانست و گفت: در شرایطی که حدود ۵۰ درصد ترافیک مصرفی جهان بر بستر نسل پنجم (۵G) مبادله می‌شود سهم اینترنت ۵G در ایران همچنان نزدیک به صفر درصد است.

رویکرد حکمرانی فضای مجازی باید تغییر کند

معاون وزیر ارتباطات در پاسخ به پرسش‌های خبرنگاران درباره وعده‌های رفع فیلترینگ و موانع موجود بر سر راه آن گفت: اقدامات و پیگیری‌ها در این زمینه همواره در دستور کار وزارت ارتباطات بوده و خواهد بود اما تصمیم‌گیری در این حوزه صرفا در اختیار یک وزارتخانه نیست.

وی افزود: نهاد‌های مختلفی در این عرصه صاحب‌نظر و اثرگذار هستند و حتی در شرایط فعلی نیز برخی گروه‌ها و جریان‌های فکری به‌طور جدی معتقدند نباید هیچ گشایشی در شبکه ایجاد شود.

اکبری موضع رسمی وزارت ارتباطات را ناکارآمد بودن سیاست‌های فعلی محدودسازی عنوان کرد و گفت: هیچ‌کس منکر حق حاکمیت کشور‌ها برای پاسداری از امنیت روانی و حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر در فضای مجازی نیست و چنین رویه‌ای در کشور‌های مختلف وجود دارد، اما این حجم از محدودسازی گسترده نه‌تنها اهداف سیاست‌گذاران را محقق نکرده، بلکه به ضد خود تبدیل شده است.

وی افزود: نتیجه این وضعیت تحمیل هزینه‌های اقتصادی سنگین به سبد خانوارها، فرسایش روانی کاربران و افزایش نارضایتی اجتماعی بوده است.

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت با تاکید بر ضرورت تغییر رویکرد کلان در حکمرانی فضای مجازی اظهار کرد: جهان با سرعت زیادی در مسیر فناوری‌های نوین در حال حرکت است و اگر تمام زمان و انرژی کشور صرف این شود که کدام پلتفرم بسته یا باز باشد از ماموریت اصلی یعنی توسعه زیرساخت‌های پایه‌ای و فناورانه کشور فاصله خواهیم گرفت.

وی تاکید کرد: زمان آن رسیده است که نوع نگاه و گفتمان کشور در حوزه حکمرانی فضای مجازی به‌صورت اساسی تغییر کند.

استارلینک؛ حدود ۱۰ میلیون ترمینال در جهان

اکبری در بخش دیگری از نشست خبری درباره وضعیت اینترنت ماهواره‌ای استارلینک گفت: در حال حاضر حدود ۱۰ میلیون ترمینال استارلینک در سراسر جهان وجود دارد، اما سهم این سرویس از کل ترافیک اینترنت جهانی بالا نیست.

وی افزود: سهم استارلینک از مجموع ترافیک اینترنت جهان همچنان پایین است.

برآورد ترافیک یک ترابیتی استارلینک در ایران

معاون وزیر ارتباطات در ادامه با اشاره به افزایش استفاده از اینترنت ماهواره‌ای در ایران گفت: اتفاقات ماه‌های گذشته موجب افزایش استفاده از استارلینک در کشور شده است.

اکبری افزود: به‌صورت تخمینی سهم ترافیک استارلینک از ترافیک اینترنت ایران حدود یک ترابیت بر ثانیه است و اگر شرایط موجود ادامه پیدا کند، استفاده از این سرویس در کشور می‌تواند روزبه‌روز افزایش یابد.

وی در عین حال تاکید کرد: اگرچه تعداد ترمینال‌های فعال استارلینک در ایران افزایش یافته و استفاده از این سرویس در ماه‌های گذشته به‌ویژه در ایام جنگ بیشتر شده است اما برآورد فعلی نشان می‌دهد سهم آن از مجموع ترافیک اینترنت کشور همچنان پایین است و آمار دقیق تعداد کاربران ایرانی استارلینک در اختیار نهاد‌های داخلی نیست.

انتهای پیام/