تولید و فروش بیش از ۳۵ هزار تن ماهی سردآبی در کشور

آرش نبی‌زاده اظهار داشت: برآوردها بر اساس وضعیت بازار نشان می‌دهد حدود ۳۵ تا ۴۰ هزار تن ماهی سردآبی در نیمه نخست امسال به فروش رسیده است.

وی افزود: بیشترین تولید ماهیان سردآبی در نیمه دوم سال انجام می‌شود و در نیمه نخست سال، بخش عمده تولیدات مربوط به بچه‌ماهی است، مگر اینکه ماهی مزارع پرورش در قفس به وزن عرضه برسد.

رییس اتحادیه مرکزی تعاونی‌های کشاورزی ماهیان سردآبی کشور گفت: جنگ در ۱۰ روز پایانی سال گذشته، موجب از دست رفتن بخشی از بازار و تعطیلی ۲ میدان عرضه ماهی به دلیل اصابت شد و در پی آن، بخش قابل‌توجهی از ماهی عرضه شده در بازار امسال مربوط به تولید سال گذشته بود که افزایش عرضه و کاهش قیمت را به دنبال داشت.

ظرفیت اسمی تولید ۲۶۰ هزار تن است

وی با اشاره به ظرفیت تولید این بخش گفت: براساس پروانه‌های موجود، ظرفیت اسمی تولید ماهیان سردآبی در کشور حدود ۲۶۰ هزار تن است، اما تولید واقعی به دلیل مشکلات موجود کمتر از این میزان است.

نبی‌زاده افزود: در کشور حدود هشت هزار مزرعه ماهیان سردآبی دارای پروانه و فاقد پروانه وجود دارد که ۳۵ درصد آنها، معادل حدود ۲ هزار و ۸۰۰ مزرعه، به‌صورت موقت غیرفعال هستند.

وی ادامه داد: جنگ، مشکلات تامین نهاده، نبود منابع مالی و سرمایه در گردش و دشواری فروش محصول از جمله عواملی است که باعث شده تولید واقعی با ظرفیت اسمی فاصله داشته باشد.

پیش‌بینی تولید ۱۴۰ تا ۱۵۰ هزار تن

نبی‌زاده پیش‌بینی کرد: تا پایان سال ۱۴۰ تا ۱۵۰ هزار تن ماهی سردآبی در کشور تولید شود.

وی افزود: در حوزه ماهیان سردآبی، گونه اصلی تولید کشور قزل‌آلای رنگین‌کمان است و گونه دیگری در مقیاس قابل توجه تولید نمی‌شود.

رییس اتحادیه مرکزی تعاونی‌های کشاورزی ماهیان سردآبی کشور ادامه داد: ماهی خال قرمز در برخی مزارع به‌صورت محدود و بیشتر در قالب تولیدات خاص پرورش داده می‌شود و یک گونه باارزش ماهی آزاد دریای خزر در ۲ مزرعه در استان مازندران تولید و توزیع می‌شود، اما تولید این گونه‌ها هنوز به‌صورت حرفه‌ای و گسترده انجام نمی‌شود.

حدود ۱۰ درصد تولید ماهیان سردآبی صادر می‌شود

نبی‌زاده با اشاره به صادرات ماهیان سردآبی گفت: نزدیک به ۱۰ درصد محصول تولیدی صادر می‌شود و سال گذشته حدود ۱۵ هزار تن صادرات داشتیم.

وی افزود: با توجه به بسته بودن مرزها و مشکلات موجود، پیش‌بینی می‌شود در صورت بهبود شرایط، امسال بین هشت تا ۱۰ هزار تن ماهی سردآبی صادر شود.

نبی‌زاده آذربایجان، ارمنستان، روسیه و عراق را از بازارهای اصلی صادرات ماهی ایران عنوان کرد و گفت: نخستین محموله ماهی در سال ۱۳۹۵ به روسیه ارسال شد و صادرات به کشورهای عربی از جمله عمان نیز انجام می‌شود، اما حجم صادرات به این کشورها محدود است.

نبی‌زاده با بیان اینکه صادرات ماهیان سردآبی به‌شدت تحت تاثیر شرایط جنگی و وضعیت مرزها قرار دارد افزود: ارزش صادراتی هر کیلوگرم ماهی حدود سه‌ونیم تا چهار یورو است و در پنج سال اخیر به‌طور میانگین سالانه ۱۰ تا ۱۲ هزار تن ماهی سردآبی صادر شده است.

فعال‌سازی ظرفیت‌های خالی به جای افزایش تولید

رییس اتحادیه مرکزی تعاونی‌های کشاورزی ماهیان سردآبی کشور درباره برنامه‌های این بخش برای افزایش تولید گفت: در شرایط فعلی برنامه اصلی ما افزایش تولید نیست، بلکه تمرکز بر پایداری تولید و فعال‌سازی ظرفیت‌های خالی مزارع است.

نبی‌زاده افزود: تخصیص نیافتن نهاده، کمبود منابع مالی و سرمایه در گردش و نبود بازار فروش مناسب از جمله مشکلاتی است که فعالیت بخشی از مزارع را متوقف کرده است.

وی ادامه داد: آزادسازی ارز نیز باعث شد برخی مزارع نتوانند خود را با شرایط جدید تطبیق دهند و با مشکل جدی سرمایه در گردش مواجه شوند و امسال نیز به دلیل شرایط موجود، کارخانه‌ها بیشتر به سمت فروش نقدی رفتند و این موضوع فشار بیشتری بر نقدینگی تولیدکنندگان وارد کرد.

رییس اتحادیه مرکزی تعاونی‌های کشاورزی ماهیان سردآبی کشور تاکید کرد: هدف این است که ظرفیت‌های خالی مزارع فعال شود و از تولیدکنندگانی که در حال فعالیت هستند نیز حمایت شود تا بتوانند تولید خود را ادامه دهند.

هزینه بالای نهاده‌ها تولید قزل‌آلا را تحت فشار قرار داده است

نبی‌زاده گفت: نهاده‌های مورد استفاده در تولید قزل‌آلا در بخش شیلات بسیار گران است و دولت نیز برنامه حمایتی مشخصی در این زمینه برای بخش آبزیان ندارد.

وی افزود: هزینه بالای نهاده‌ها یکی از عوامل اصلی کاهش تولید و کاهش رغبت تولیدکنندگان به ادامه فعالیت است و در کنار آن، تامین منابع مالی و سرمایه در گردش نیز به یک چالش جدی تبدیل شده است.

رییس اتحادیه مرکزی تعاونی‌های کشاورزی ماهیان سردآبی کشور با اشاره به وضعیت بازار گفت: این بخش در سال به ۲ نیمه تقسیم می‌شود و بازار ماهی در نیمه نخست سال ضعیف‌تر است؛ به همین دلیل قیمت محصول در این دوره پایین‌تر از نیمه دوم سال قرار دارد.

نبی‌زاده افزود: امسال قیمت ماهی در نیمه نخست سال حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش داشت، اما در نیمه دوم سال افزایش قیمت ۶۰ تا ۶۵ درصدی را تجربه کرد.

وی تاکید کرد: با وجود این افزایش قیمت در نیمه دوم سال، رشد قیمت ماهی از تورم سالانه عقب‌تر است و افزایش قیمت محصول نتوانسته هزینه‌های تولید را به‌طور کامل پوشش دهد.

قطعی برق تهدیدی برای تولید ماهیان سردآبی

نبی‌زاده گفت: به‌طور میانگین ۳۵ کیلوگرم ماهی به ازای هر مترمکعب ظرفیت تولید می‌شود و افزایش بهره‌وری در این بخش نیازمند تامین پایدار برق است.

وی افزود: در سال‌های گذشته موضوع مکانیزاسیون مزارع را به‌طور جدی توصیه می‌کردیم، اما افزایش قیمت گازوئیل و قطعی‌های برق در سال‌های اخیر موجب شده است تولیدکنندگان با احتیاط بیشتری در زمینه مکانیزاسیون اقدام کنند.

نبی‌زاده با اشاره به توسعه انرژی خورشیدی در برخی استان‌ها اظهار داشت: امید می‌رود در آینده نزدیک تعداد بیشتری از مزارع به انرژی خورشیدی مجهز شوند، اما توسعه مکانیزاسیون به شرایط موجود کشور و امکان تامین انرژی پایدار بستگی دارد.

وی تاکید کرد: برخلاف بسیاری از بخش‌های کشاورزی، در آبزی‌پروری قطع برق می‌تواند موجب تلفات آنی شود و حتی کل محصول یک مزرعه را از بین ببرد؛ بنابراین تامین پایدار انرژی برای این بخش اهمیت زیادی دارد.

نبی‌زاده مشکلات برق، سوخت، نبود نهاده‌های باکیفیت، تامین سرمایه در گردش و بازار فروش را از مهم‌ترین چالش‌های تولیدکنندگان ماهیان سردآبی عنوان کرد.