بازآفرینی ظرفیت‌های زنجان با فناوری، ضرورت گذر از گردشگری سنتی
ضرورت بازنگری در رویکردهای توسعه گردشگری استان زنجان همزمان با هفته گردشگری با تمرکز بر محوریت هوش مصنوعی و فناوری‌های دیجیتال در بازطراحی الگوهای سفر بیش از پیش احساس می‌شود.
با وجود برخورداری استان زنجان از ظرفیت‌های متنوع در حوزه‌های گردشگری طبیعت، فرهنگ و صنایع دستی، گذار از مدل‌های سنتی به سمت «گردشگری هوشمند» مستلزم بهره‌گیری از توانمندی‌های دیجیتال و هوش مصنوعی است.
اگرچه استان زنجان با دارایی‌های ارزشمندی همچون صنایع دستی اصیل و پتانسیل‌های اقلیمی شناخته می‌شود، اما چالش‌هایی نظیر فقدان بهره‌گیری حداکثری از ابزارهای دیجیتال در معرفی مقاصد و نیاز به زیرساخت‌های هوشمند جهت مدیریت جریان گردشگر از جمله موانع پیش روی این صنعت در استان است.
از این رو، استفاده از الگوریتم‌های هوشمند برای تحلیل رفتار گردشگران و ارتقای سطح خدمات در عرصه‌های مختلف می‌تواند راهکاری کلیدی برای تبدیل ظرفیت‌های بالقوه زنجان به ارزش‌های افزوده اقتصادی و دستیابی به توسعه پایدار در این حوزه باشد.
لزوم بهره گیری از هوش مصنوعی در بازطراحی گردشگری زنجان
استفاده از فناوری دیجیتال و هوش مصنوعی برای بازطراحی خدمات و معرفی ظرفیت‌های گردشگری زنجان در دستور کار قرار گرفته است؛ رویکردی که به گفته رییس میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان زنجان، قرار است با پیوند میان فعالان گردشگری، شرکت‌های فناور و دانشگاه‌ها دنبال شود.
مهدی باقری افزود:شعار روز جهانی گردشگری ۲۰۲۶، «دستورکار دیجیتال و هوش مصنوعی برای بازطراحی گردشگری» است که با برگزاری نشست‌هایی تخصصی در هفته گردشگری، مدیران تأسیسات گردشگری با مفاهیم هوش مصنوعی، کاربردهای آن و شیوه بهره‌گیری از این فناوری در صنعت گردشگری آشنا می‌شوند.
وی اضافه کردنشست دیگری نیز با حضور شرکت‌های دانش‌بنیان، فناور و خلاق فعال در این حوزه برنامه‌ریزی شده است تا زمینه استفاده گسترده‌تر از فناوری و گردشگری دیجیتال در تأسیسات شهرستان زنجان فراهم شود در این میان ظرفیت دانشگاه زنجان، دانشگاه علوم پزشکی و دانشگاه آزاد برای همکاری علمی و تخصصی در این مسیر بسیار مهم است.
رییس میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان زنجان با تاکید بر توجه به فناوری های جدید در این حوزه ادامه داد:این ظرفیت ها از بازار تاریخی تا تجربه هوشمند سفر زنجان را در بر می گیرد که برخوردار از مجموعه‌ای از ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی، طبیعی، صنایع‌دستی و رویدادهای محلی است که در این بستر، ابزارهای دیجیتال می‌توانند مسیر آشنایی گردشگر با مقصد را پیش از سفر تا زمان بازدید پیوسته‌تر کنند.
وی با تاکید بر اینکه دسترسی روشن به اطلاعات جاذبه‌ها و رویدادها، راهنمای چندزبانه، پیشنهاد برنامه سفر متناسب با زمان و علاقه مخاطب و معرفی همزمان کسب‌وکارهای محلی، نمونه‌هایی از کاربردهای قابل بررسی است، اضافه کرد: این موارد به‌عنوان فرصت‌های پیشنهادی مطرح می‌شوند، کاربرد هوش مصنوعی در پاسخ‌گویی و پیشنهاددهی نیز زمانی سودمند است که اطلاعات آن دقیق و به‌روز باشد و امکان دسترسی را برای گروه‌های مختلف گردشگران فراهم می کند.
باقری با تاکید بر اینکه گردشگری سازمان ملل متحد نیز در توضیح موضوع ۲۰۲۶ بر تقویت تصمیم‌گیری، مهارت‌ها و کیفیت مدیریت و تجربه مقصد با کمک هوش مصنوعی تأکید می‌کند، افزود: همچنین هشدار می‌دهد که منافع فناوری باید به جوامع و کسب‌وکارهای محلی نیز برسد.
وی اظهار داشت: بازطراحی گردشگری زنجان صرفاً به معرفی آنلاین محدود نمی‌شود؛ بهبود داده‌های مقصد، آموزش نیروی انسانی و مشارکت تأسیسات گردشگری و فعالان محلی، اجزای مکمل این مسیر خواهند بود و هم‌افزایی برای معرفی گسترده‌تر زنجان نشان می‌دهد که برنامه هفته گردشگری، آموزش فعالان، نشست با شرکت‌های فناور و استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها را در کنار معرفی رسانه‌ای و توسعه زیرساخت‌های اقامتی و خدماتی قرار داده است.
رییس میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان زنجان، ادامه داد: نتیجه بخش شدن این رویکرد به همکاری پایدار میان نهادهای دولتی، بخش خصوصی، مجموعه‌های علمی و جوامع محلی وابسته است، اگر این همکاری به تولید اطلاعات معتبر و ابزارهای ساده و در دسترس منجر شود، فناوری می‌تواند پیوند گردشگران با جاذبه‌های شاخصی مانند بازار تاریخی زنجان را تقویت کند و همزمان رویدادها، صنایع‌دستی و کسب‌وکارهای محلی را در معرض دید بیشتری قرار دهد.
وی خاطر نشان کرد: در چنین چارچوبی، هوش مصنوعی جایگزین میراث و تجربه انسانی نیست؛ ابزاری برای روایت دقیق‌تر ظرفیت‌های زنجان، برنامه‌ریزی بهتر سفر و پشتیبانی از توسعه گردشگری مسئولانه است.
گردشگری باید با کمترین مداخله در میراث فرهنگی توسعه یابد
معاون میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان زنجان نیز ادامه داد: گردشگری یک فرصت مهم برای توسعه اقتصادی و فرهنگی است، اما باید به گونه‌ای هدایت شود که کمترین مداخله و تهدید را برای میراث فرهنگی، به‌ویژه میراث ناملموس به همراه داشته باشد.
محمدرضا محمدپور با اشاره به روز جهانی گردشگری، اظهار داشت: از سال ۱۹۸۰، سازمان جهانی گردشگری سازمان ملل متحد، روز ۲۷ سپتامبر برابر با پنجم مهرماه را به عنوان روز جهانی گردشگری اعلام کرده و هر سال این مناسبت گرامی داشته می‌شود.
وی ضمن تبریک روز جهانی گردشگری و هفته گردشگری به همکاران مجموعه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و به‌ویژه همکاران حوزه گردشگری، افزود: این همکاران در طول سال، با تلاش و فعالیت مستمر در حقیقت نوروزبانان بی‌نوروز هستند.
معاون میراث فرهنگی استان زنجان هدف از نامگذاری روز جهانی گردشگری را افزایش آگاهی درباره نقش گردشگری در جامعه جهانی و تبیین تأثیر آن بر ارزش‌های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی عنوان کرد و گفت: صنعت گردشگری امروز یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های اقتصادی در جهان است که ارزش افزوده قابل توجهی ایجاد می‌کند و به صورت مستقیم و غیرمستقیم سایر فعالیت‌های اقتصادی و فرهنگی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.
محمدپور ادامه داد: گردشگری را می‌توان یک زنجیره اقتصادی و پیشران توسعه هوشمند دانست که در صورت برنامه‌ریزی و هدایت صحیح، ظرفیت قابل توجهی برای ایجاد رونق اقتصادی و فرهنگی دارد.
وی با اشاره به شعار امسال روز جهانی و هفته گردشگری گفت: امسال این مناسبت با شعار «دیجیتال و هوش مصنوعی برای بازطراحی گردشگری» برگزار می‌شود که نشان دهنده اهمیت فناوری‌های نوین در تحول و توسعه صنعت گردشگری است.
