ایران در مسیر ساخت منظومه ماهواره‌های سنجشی با دقت یک متر
گروه علمی و فناوری برنا/ رئیس سازمان فضایی ایران با تاکید بر ضرورت توسعه کاربرد‌های داده‌های ماهواره‌ای در بخش‌های مختلف کشور گفت: ایجاد منظومه‌های ماهواره‌های سنجشی و تصویربرداری با رزولوشن‌های مختلف از بهتر از یک متر تا چند ده متر در چند سال آینده در دستور کار قرار دارد.
حسن سالاریه امروز در نشست تخصصی نقش ماهواره‌های بومی و کاربرد تصاویر ماهواره‌ها در تولید، پایش و پردازش اطلاعات مکانی با تاکید بر ضرورت اطلاع‌رسانی و آگاه‌سازی عمومی درباره صنعت فضایی اظهار کرد: وظیفه دستگاه‌های متولی حوزه‌های مختلف مرتبط با صنعت فضایی، ترویج، اطلاع‌رسانی و آگاه‌سازی عمومی درباره این حوزه است و این موضوع هم در دنیا و هم در کشور ما اهمیت بسیار زیادی دارد.
رئیس سازمان فضایی ایران ادامه داد: حوزه فضایی از گذشته تاکنون با اقبال بسیار زیادی از سوی بازیگران مختلف صنعت فضایی مواجه بوده و در سال‌های اخیر نیز بازیگران جدیدی وارد این عرصه شده‌اند.
وی با اشاره به ورود کشور‌های متعدد به صنعت فضایی گفت: کشور‌های مختلف وارد صنعت فضایی شده‌اند و برای خود نقش مشخصی در این صنعت ترسیم می‌کنند و اهداف، وظایف و برنامه‌های آینده خود را در این حوزه مشخص می‌کنند.
تعداد ماهواره‌های فعال در مدار به سمت ۱۰۰ هزار فروند می‌رود
سالاریه با اشاره به رشد تعداد ماهواره‌های فعال در مدار اظهار کرد: اگر بخواهیم چند عدد و رقم را با یکدیگر مقایسه کنیم حدود یک دهه تا ۱۵ سال قبل تعداد ماهواره‌های موجود در مدار در مرتبه بزرگی هزار قرار داشت، اما اکنون تعداد ماهواره‌ها در مرتبه بزرگی ۱۰ هزار، یعنی ۱۰ به توان چهار، قرار گرفته و به‌زودی این تعداد می‌تواند به مرز ۱۰ به توان پنج یعنی ۱۰۰ هزار ماهواره برسد.
وی افزود: افزایش تعداد ماهواره‌ها نشان‌دهنده رشد بسیار سریع صنعت فضایی در جهان است، چراکه این فناوری در حوزه‌های مختلف صنعت فضایی جزو ابزار‌های کم‌رقیب محسوب می‌شود.
ماهواره؛ ابزار سریع برای دسترسی به داده‌های زمینی
رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به کاربرد ماهواره‌ها در تأمین داده و تصاویر زمینی گفت: در حوزه داده و تصاویر، ابزار سریعی مانند ماهواره برای دسترسی به داده‌های زمینی سراغ نداریم.
سالاریه ادامه داد: هواپیما‌ها و پهپاد‌ها نیز در تصویربرداری بسیار شناخته‌شده هستند و به‌طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما ماهواره می‌تواند در مدار ۵۰۰ کیلومتری زمین و با سرعتی در حدود ۷.۵ کیلومتر بر ثانیه تصویربرداری کند.
وی افزود: یک ماهواره می‌تواند شمال تا جنوب کشور ما را در ظرف چند دقیقه به‌راحتی داده‌برداری کند و باید تعداد این ماهواره‌ها افزایش پیدا کند و دقت آنها نیز افزایش یابد؛ این مسیری است که در دنیا نیز در حال دنبال شدن است.
ارائه خدمات تجاری تصویربرداری با دقت ۳۰ تا ۵۰ سانتی‌متر
سالاریه با اشاره به پیشرفت فناوری ماهواره‌های سنجشی و کاهش وزن ماهواره‌های مورد نیاز برای تصویربرداری با دقت بالا اظهار کرد: اگر روزگاری برای دستیابی به دقت تصویربرداری یک متر به ماهواره‌ای با وزن چند صد کیلوگرم و گاهی چند تن نیاز داشتیم اکنون در دنیا این کار با ماهواره‌هایی در حدود ۱۰۰ کیلوگرم و حتی کمتر از آن در حال تحقق است.
وی ادامه داد: در حال حاضر ماهواره‌هایی با دقت تصویربرداری ۵۰ تا ۳۰ سانتی‌متر به صورت عمومی و تجاری خدمات ارائه می‌دهند.
رئیس سازمان فضایی ایران گفت: بنابراین اگر بخواهیم از فناوری‌های نوین نقشه‌برداری بهره‌مند شویم به ماهواره نیاز داریم و افزایش تعداد ماهواره‌ها می‌تواند بازه زمانی دسترسی به اطلاعات از سطح زمین را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
برنامه‌ریزی برای منظومه‌های چند هزار فروندی ماهواره‌های ارتباطی
سالاریه با اشاره به فعالیت مجموعه‌ها و شرکت‌های تخصصی در جهان اظهار کرد: اکنون مجموعه‌ها و شرکت‌های تخصصی در دنیا وجود دارند که تنها در حوزه تصویربرداری، چند صد ماهواره در اختیار دارند و خدمات ارائه می‌کنند.
وی افزود: در حوزه ارتباطات نیز منظومه‌های چند هزار فروندی و حتی ۴۰ هزار فروندی برنامه‌ریزی شده‌اند و کشور‌هایی نیز در حال برنامه‌ریزی برای قرار دادن منظومه‌های اختصاصی خود در حوزه ارتباطات در مدار هستند.
رئیس سازمان فضایی ایران تأکید کرد: البته در اینجا تمرکز من بر ماهواره‌های سنجشی و تصویربرداری است و سازمان فضایی ایران در این حوزه، وظیفه خود را مضاعف می‌بیند.
طراحی چندین ماهواره با دقت یک متر و بهتر از یک متر
وی با اشاره به اقدامات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در حوزه توسعه ماهواره‌های سنجشی گفت: مجموعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات که سال‌ها در صنعت فضایی فعالیت داشته، به دنبال توسعه ماهواره‌های جدیدتر با کیفیت بهتر است.
سالاریه افزود: در حال حاضر چندین ماهواره با دقت تصویربرداری یک متر و بهتر از یک متر در مجموعه وزارت ارتباطات و با همکاری دستگاه‌هایی که با این مجموعه کار می‌کنند، در دست طراحی و ساخت است.
وی ادامه داد: به‌زودی بسیاری از این ماهواره‌ها مراحل طراحی خود را به پایان می‌رسانند و وارد مرحله ساخت می‌شوند.
ایجاد منظومه‌های سنجشی با رزولوشن‌های مختلف
رئیس سازمان فضایی ایران با بیان اینکه ایجاد منظومه‌های ماهواره‌ای سنجشی و تصویربرداری در دستور کار قرار دارد، اظهار کرد: ما در چند سال آینده به دنبال ایجاد منظومه‌های ماهواره‌های سنجشی و تصویربرداری با رزولوشن‌های مختلف هستیم؛ از رزولوشن‌های بهتر از یک متر گرفته تا رزولوشن‌های چند ده متر، تا بتوانیم طیفی از کاربرد‌های مختلف را با روش‌های گوناگون تلفیق داده پوشش دهیم.
سالاریه این روند را نشان‌دهنده ظرفیت‌های موجود در کشور در حوزه فضایی دانست و گفت: این موضوع نشان‌دهنده ظرفیت مهم و ظرفیت خوبی است که در کشور وجود دارد.
وی افزود: مجموعه‌های دانش‌بنیان، شرکت‌ها، مراکز تخصصی و پژوهشگرانی که در حوزه فضایی فعالیت می‌کنند، همچنین پژوهشگاه فضایی و مجموعه‌های مشابه، ظرفیت‌های ارزشمندی در این حوزه دارند.
تاکید بر حرکت به سمت نیازمحوری در صنعت فضایی
رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به همکاری میان سازمان فضایی ایران و سازمان نقشه‌برداری کشور تصریح کرد: همکاری‌ای که میان سازمان فضایی و سازمان نقشه‌برداری شکل گرفته است، باید با کمال میل و اشتیاق فراوان میان متخصصان دو مجموعه توسعه پیدا کند.
سالاریه تأکید کرد: حتماً باید به سمت نیازمحوری و رفع نیازهای کشور حرکت کنیم و این موضوع، دستور اکید مقام عالی وزارت است.
پایا، خیام و پارس ۲ در خدمت نیازهای سازمان نقشه‌برداری
وی با اشاره به برنامه سازمان فضایی ایران برای توسعه و در اختیار قرار دادن داده‌های ماهواره‌ای مورد نیاز کشور اظهار کرد: ما در مجموع در سازمان فضایی ایران به دنبال این هستیم که بتوانیم ماهواره‌هایی را که در اختیار داریم، از جمله ماهواره «پایا» و ماهواره «خیام» و همچنین ماهواره‌های متعددی که اکنون برای پرتاب آماده می‌شوند، مانند ماهواره «پارس ۲» و امثال آن، در اختیار سازمان نقشه‌برداری قرار دهیم.
رئیس سازمان فضایی ایران افزود: این ظرفیت‌ها در اختیار سازمان نقشه‌برداری قرار خواهد گرفت؛ چراکه اساساً ما چیزی را نمی‌سازیم که برای خودمان باشد و صرفاً تصویر آن را داشته باشیم.
وی تصریح کرد: این تصاویر باید در اختیار نهاد‌های تخصصی در زمینه نقشه، کشاورزی، منابع آبی و حوزه‌های مختلف قرار گیرد و به یک محصول با ارزش افزوده تبدیل شود.
داده‌های ماهواره‌ای باید به افزایش بهره‌وری و توسعه اقتصادی منجر شوند
سالاریه ادامه داد: این داده‌ها باید به رفع نیازهای داخل کشور، توسعه اقتصادی و افزایش بهره‌وری در بخش‌های مختلف منجر شوند.
وی افزود: در صنعت فضایی مرسوم است که گفته می‌شود اگر یک واحد پولی در این حوزه هزینه کنیم، در برخی اسناد و مدارک، ایجاد ارزش افزوده‌ای تا چندین برابر و حتی تا ۳۰ برابر و در برخی موارد تا ۲۰ برابر برای آن مطرح شده است.
رئیس سازمان فضایی ایران اظهار کرد: وقتی بتوانیم برای مثال برآورد دقیقی از یک خسارت داشته باشیم یا برآورد دقیقی از میزان برداشت محصول و سطح زیرکشت ارائه کنیم، این یعنی افزایش بهره‌وری و رونق اقتصادی.
جلوگیری از خسارت نیز ارزش اقتصادی ایجاد می‌کند
سالاریه تأکید کرد: اقتصاد همیشه به این معنا نیست که چیزی تولید کنیم و آن را با قیمت بیشتری بفروشیم؛ بلکه همین که بتوانیم با یک هزینه مشخص، از وقوع یا گسترش یک خسارت بزرگ جلوگیری کنیم، به معنای ایجاد ارزش اقتصادی است.
وی ادامه داد: به هر حال ما کشوری هستیم که مانند بسیاری از نقاط دیگر دنیا، با انواع و اقسام بحران‌ها مواجه می‌شویم؛ سیل، زلزله و حوادث مختلف و حتی استفاده نادرست از منابع و ساخت‌وساز‌های غیرمجاز می‌تواند خسارت‌هایی ایجاد کند.
رئیس سازمان فضایی ایران اظهار کرد: اگر بتوانیم این خسارت‌ها را با کمک «پنجره واحد زمین»، ابزار‌های نقشه‌برداری و ابزار‌های تصویربرداری شناسایی و مدیریت کنیم، طبیعتاً می‌توانیم به افزایش بهره‌وری و ارتقای کیفیت اقتصادی و زندگی مردم کمک کنیم.
استفاده از نظر کاربران تخصصی در طراحی ماهواره‌های آینده
سالاریه با بیان اینکه صنعت فضایی کشور در حال رشد است گفت: صنعت فضایی ما در حال رشد است و برای ادامه این مسیر نیازمند مشاوره، مشورت و کمک نهاد‌های تخصصی هستیم که از این تصاویر استفاده می‌کنند.
وی با اشاره به اهمیت دریافت نظر کاربران تخصصی در طراحی ماهواره‌های آینده اظهار کرد: این موضوع را با کمال میل در طراحی‌های آینده خود و ماهواره‌های بعدی که در حال طراحی و ساخت هستند، مدنظر قرار می‌دهیم.
رئیس سازمان فضایی ایران ادامه داد: قطعا ظرفیت، مشاوره و نظرات همکاران سازمان نقشه‌برداری می‌تواند در این زمینه راهگشا باشد.
وی افزود: استفاده از این نظرات کمک می‌کند تا بتوانیم ماهواره‌هایی را بسازیم که به رفع نیازهای کشور با کیفیت بهتر و اثربخشی بیشتر کمک کنند.
انتهای پیام/
