طهماسب: شخصیت ماندگار باید ویژگی خاص و به‌یادماندنی داشته باشد
به گزارش برنا از اصفهان، کارگاه تخصصی ایرج طهماسب با عنوان «خلق شخصیت ماندگار در سینمای کودک» عصر چهارشنبه ۱۵ مهرماه در خانه سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان در اصفهان برگزار شد.
هنر فرمول ندارد
ایرج طهماسب در ابتدای این کارگاه با اشاره به دشواری تعریف هنر اظهار کرد: هنر کار سختی است، تعریف‌پذیر نیست و یک امر خاص است. هنر مانند علم نیست که دو دو تا چهار شود؛ البته به صورت حدودی تعریف‌هایی برای آن پیدا کرده‌ایم تا بگوییم هنر چیست، اما برای آن فرمول مشخصی نداریم.
وی با اشاره به اینکه انسان‌ها در جهان پیرامون خود به دنبال دسته‌بندی و شناخت گروه‌ها هستند، ادامه داد: ما در دنیای «گونه‌ها» زندگی می‌کنیم و انواع مختلفی از گونه‌ها را می‌بینیم؛ از پرندگان و درندگان گرفته تا گروه‌های مختلف انسانی. در واقع گروهی را که ویژگی‌های مشترکی دارند در یک دسته قرار می‌دهیم تا بتوانیم درباره آنها صحبت کنیم.
این برنامه‌ساز افزود: انسان‌ها را نیز با ویژگی‌ها و مشاغلشان می‌شناسیم؛ مانند معلمان، پزشکان و دانش‌آموزان. ما در جهان مجبوریم برای همه چیز دسته و گروه قائل شویم.
شناخت انسان‌ها؛ لازمه خلق شخصیت
طهماسب با بیان اینکه یکی از الزامات کار هنری، شناخت گروه‌های انسانی است، تصریح کرد: ما در دنیای گونه و تیپ زندگی می‌کنیم و همه چیز را دسته‌بندی می‌کنیم تا بتوانیم راحت‌تر زندگی کنیم. یکی از کارهایی که برای فعالیت هنری لازم است، فهم گروه‌های انسانی و شناخت آنهاست.
وی درباره چگونگی خلق شخصیت‌های ماندگار گفت: برخی شخصیت‌ها ویژگی‌هایی دارند که حتی پس از جدا شدن از آنها، همچنان در ذهن ما باقی می‌مانند. وظیفه ما به عنوان هنرمند این است که یک نکته جالب و جذاب را در واقعیت پیدا کنیم.
شخصیت ماندگار باید ویژگی خاص داشته باشد
کارگردان «کلاه قرمزی» با تأکید بر اهمیت ویژگی‌های متمایز در شخصیت‌پردازی عنوان کرد: شخصیت‌ها باید یک ویژگی خاص داشته باشند که یادمان بماند. شخصیت در واقع چیزی درون انسان است که هر شرایطی قرار بگیرد، آن وضعیت را شبیه خودش می‌کند.
طهماسب درباره استفاده از ویژگی‌های منفی شخصیت‌ها در آثار نمایشی نیز گفت: ما نمی‌توانیم ویژگی‌های منفی را به طور کامل حذف کنیم، اما به فیلمسازان توصیه می‌کنیم از این ویژگی‌ها کمتر استفاده کنند. نمی‌توانیم بگوییم یک چیز بد است و باید به طور کامل حذف شود، بلکه می‌توانیم آن را به کمترین حد برسانیم.
وی همچنین درباره شوخی با عیب‌های افراد خاطرنشان کرد: ما به عنوان هنرمند نمی‌توانیم به عیب‌های دیگران بپردازیم و آنها را مورد تمسخر قرار دهیم، چراکه این کار بسیار سخیفی است.
تفاوت قصه و داستان
این برنامه‌ساز در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تفاوت میان قصه و داستان گفت: قصه و داستان دو دنیای متفاوت از یکدیگر هستند. قصه‌ها تقدیری هستند و به جنگ خوب و بد می‌پردازند. قصه به کلیت یک زندگی و یک ماجرا توجه دارد و وارد جزئیات نمی‌شود.
وی افزود: برای مثال در قصه حضرت یوسف با یک قصه مواجه هستیم؛ زمانی که یوسف به چاه می‌افتد، خداوند وارد جزئیات نمی‌شود که چه بر سر او آمده است.
طهماسب ادامه داد: در دنیای قصه‌گویی با قهرمان‌ها سر و کار داریم؛ قهرمان خوب و قهرمان بد. در اینجا کلیت ماجرا برایمان اهمیت دارد و قصه‌ها باید سرانجام خوبی داشته باشند؛ یعنی خیر پیروز شود.
وی در مقابل، داستان را شرح وقایع و جزئیات زندگی آدم‌ها دانست و گفت: داستان مثل خود زندگی است؛ نه مثبت است و نه منفی. داستان‌ها روش‌ها و جزئیات را به ما نشان می‌دهند.
در آثار قهرمان‌محور، پیروزی قهرمان اهمیت دارد
طهماسب با اشاره به نمونه‌هایی مانند بتمن و سوپرمن اظهار کرد: در اینگونه آثار تکلیف روشن است، چون پایه قصه‌گویی دارند و بنابراین در چنین آثاری حتماً باید قهرمان پیروز شود. به عنوان مثال در یک فیلم قهرمان‌محور، اگر قهرمان پیروز نشود، فیلم شکست می‌خورد. غربی‌ها این موضوع را به خوبی بلد هستند.
وی خاطرنشان کرد: وقتی تکلیف روشن است، در شخصیت‌پردازی نیز دستمان بازتر است و می‌دانیم قرار است چه شخصیتی را تصویر کنیم. از طرف دیگر باید بدانیم در یک اثر می‌خواهیم آموزش بدهیم یا سرگرم کنیم.
این کارگاه به صورت تعاملی برگزار شد و ایرج طهماسب در ادامه به پرسش‌های مخاطبان درباره شخصیت‌پردازی، ویژگی‌های شخصیت‌های خاص و متفاوت و چگونگی خلق شخصیت‌های ماندگار در قصه و سینما پاسخ داد.
سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان به دبیری حامد جعفری از ۱۱ تا ۱۶ مهرماه در اصفهان در حال برگزاری است.
انتهای پیام
