موسی‌خانی: خروج از روزمرگی و تدوین چشم‌انداز، ضرورت مدیریت استراتژیک است
به گزارش برنا از قزوین، مرتضی موسی‌خانی، رئیس اسبق دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، در دوره آموزشی آنده پژوهی ومدیریت استراتژیک در نظام اداری ویژه مدیران استان قزوین اظهار کرد: مدیریت اثربخش تنها به تصمیم‌گیری‌های منطقی و تحلیلی محدود نمی‌شود، بلکه اعتماد، وفاداری، احساس مسئولیت و توجه به ابعاد انسانی نیز در موفقیت سازمان‌ها نقش اساسی دارند.
وی با اشاره به اهمیت کار با انگیزه و نیت خدمت‌رسانی افزود: مدیران باید از انجام فعالیت‌های روزمره و تکراری فراتر بروند و با باور قلبی به مأموریت خود، زمینه تأثیرگذاری بیشتر اقداماتشان را فراهم کنند؛ زیرا فعالیتی که با انگیزه و تعهد همراه باشد، می‌تواند در جامعه اثر ماندگارتری بر جای بگذارد.
موسی‌خانی با اشاره به دیدگاه «سایمون سینک» در زمینه اهمیت «چرایی» در فعالیت‌های سازمانی تصریح کرد: زمانی که افراد بدانند چرا کاری را انجام می‌دهند و هدف اصلی آن چیست، انگیزه بیشتری برای حرکت در مسیر تحقق اهداف پیدا می‌کنند. مدیران نیز باید بتوانند این چرایی را برای کارکنان تبیین کنند تا همه اعضای سازمان در مسیر مشترکی حرکت کنند.
خدمت‌رسانی، محور اصلی فعالیت مدیران باشد
این استاد دانشگاه با اشاره به نمونه‌هایی از فعالیت شرکت‌ها و کارآفرینان موفق بیان کرد: شرکت «مرک» در مقطعی که با شرایط دشوار اقتصادی مواجه بود، دارو را به‌صورت رایگان در اختیار نیازمندان قرار داد و برادران رایت نیز با تلاش و پشتکار خود، امکان تجربه پرواز را برای انسان‌ها فراهم کردند.
وی ادامه داد: این نمونه‌ها نشان می‌دهد که توجه به نیازهای جامعه و تلاش برای حل مسائل مردم می‌تواند زمینه‌ساز موفقیت و ماندگاری سازمان‌ها شود. مدیران در هر دستگاهی که فعالیت می‌کنند، باید خدمت به مردم را در اولویت قرار دهند و با عملکرد خود الهام‌بخش دیگران باشند.
موسی‌خانی با انتقاد از غلبه روزمرگی در برخی دستگاه‌های اجرایی اظهار کرد: گاهی مدیران دچار نوعی سردرگمی درباره هویت و مأموریت سازمانی می‌شوند و به‌جای تمرکز بر اهداف اصلی، فعالیت‌های جاری را دنبال می‌کنند؛ برای مثال، شهرداری نباید صرفاً به دریافت عوارض توجه داشته باشد، بلکه باید به ارتقای رفاه عمومی، بهداشت، نشاط و شادابی شهروندان نیز بیندیشد.
وی تأکید کرد: هر سازمان باید بداند با چه هدفی تشکیل شده، چه مسئولیتی در قبال جامعه دارد و قرار است در آینده به چه جایگاهی برسد. بدون شناخت مأموریت، فعالیت‌های سازمان ممکن است به مجموعه‌ای از اقدامات پراکنده و کم‌اثر تبدیل شود.
چشم‌انداز روشن، مسیر حرکت سازمان را مشخص می‌کند
رئیس اسبق دانشگاه آزاد اسلامی قزوین با تشریح الزامات مدیریت استراتژیک گفت: بقا، رشد، سودآوری، رقابت‌پذیری و افزایش بهره‌وری از موضوعاتی هستند که باید در برنامه‌ریزی راهبردی سازمان‌ها مورد توجه قرار گیرند. شناخت وضعیت موجود، بررسی محیط داخلی و خارجی، شناسایی فرصت‌ها و تهدیدها و تعیین اهداف مشخص، از مراحل ضروری تدوین استراتژی است.
وی افزود: چشم‌انداز سازمان باید واقع‌بینانه، قابل تحقق، جذاب و در عین حال بلندپروازانه باشد و مسیر آینده را به‌روشنی ترسیم کند. مدیر موفق کسی است که علاوه بر شناخت شرایط موجود، توانایی شناسایی فرصت‌هایی را داشته باشد که ممکن است در نگاه نخست دیده نشوند.
موسی‌خانی با اشاره به اهمیت آینده‌نگری خاطرنشان کرد: هنر دیدن فرصت‌های پنهان می‌تواند برای مدیران بخشدار، فرماندار، استاندار و مسئولان دستگاه‌های اجرایی زمینه‌ساز تحول باشد. مدیر باید بتواند ظرفیت‌های موجود را شناسایی کند و با برنامه‌ریزی مناسب، سازمان خود را به سمت جایگاهی برتر هدایت کند.
مشاور اقتصادی شرکت گلرنگ با بیان اینکه چشم‌انداز سازمان باید در کارکنان انگیزه و تعهد ایجاد کند، گفت: یک چشم‌انداز مناسب، فرصت‌های پیش‌روی سازمان را نشان می‌دهد، مسیر بهره‌برداری از این فرصت‌ها را مشخص می‌کند و با ایجاد احساس تعلق و غرور سازمانی، کارکنان را برای تحقق اهداف مشترک همراه می‌سازد.
مدیران باید مأموریت سازمان را به‌درستی بشناسند
این استاد دانشگاه با تأکید بر ضرورت بازنگری در مأموریت دستگاه‌های اجرایی تصریح کرد: مأموریت، دلیل بنیادین تشکیل یک سازمان است و تمام فعالیت‌ها و تصمیم‌های مدیریتی باید با این هدف اصلی هماهنگ باشند.
وی افزود: برای نمونه، مأموریت بانک صرفاً جمع‌آوری منابع مالی نیست، بلکه باید در چارچوب وظایف خود به تأمین مالی و ارائه خدمات مورد نیاز جامعه نیز توجه کند. همچنین شهرداری باید منابع خود را در مسیر بهبود کیفیت زندگی، ارتقای بهداشت و افزایش رفاه شهروندان به کار گیرد.
موسی‌خانی ادامه داد: اگر یک سازمان از مأموریت اصلی خود فاصله بگیرد، ممکن است به مجموعه‌ای تبدیل شود که کارکنان آن صرفاً برای انجام وظایف روزانه به محل کار می‌روند، بدون آنکه احساس کنند فعالیتشان معنا و تأثیر مشخصی دارد.
وی با اشاره به اهمیت ارزش‌های مشترک در سازمان‌ها اظهار کرد: مدیران باید ارزش‌های سازمانی را برای کارکنان تبیین کنند و خود نیز به آن‌ها پایبند باشند. هماهنگی میان ارزش‌ها، اهداف و عملکرد کارکنان، نقش مهمی در دستیابی به نتایج مطلوب دارد.
رقابت‌پذیری با تمرکز بر اولویت‌های اصلی محقق می‌شود
موسی‌خانی با بیان اینکه تدوین برنامه استراتژیک به‌تنهایی برای موفقیت کافی نیست، گفت: برنامه‌ریزی راهبردی زمانی اثربخش خواهد بود که به مرحله اجرا برسد و منابع سازمان متناسب با اولویت‌های تعیین‌شده تخصیص یابد.
وی افزود: یکی از مهم‌ترین وظایف مدیران، تشخیص مسائل اساسی و اختصاص منابع محدود به موضوعاتی است که بیشترین تأثیر را بر تحقق اهداف سازمان دارند. بدون اولویت‌بندی صحیح، منابع در فعالیت‌های متعدد پراکنده می‌شوند و امکان دستیابی به نتایج بزرگ کاهش می‌یابد.
رئیس اسبق دانشگاه آزاد اسلامی قزوین تأکید کرد: تصمیم‌گیری استراتژیک مستلزم انتخاب و گاهی کنار گذاشتن فرصت‌های کم‌اهمیت است. سازمانی که بخواهد تمام فرصت‌ها را به‌طور هم‌زمان دنبال کند، ممکن است نتواند از فرصت‌های اصلی بهره‌برداری مناسبی داشته باشد.
وی با اشاره به ضرورت شناخت محدودیت‌ها، ظرفیت‌ها، رقبا و شرایط محیطی بیان کرد: مدیران باید علاوه بر بررسی فرصت‌ها و منافع بالقوه، محدودیت‌ها، عادت‌های سازمانی و موانع موجود را نیز بشناسند و بر اساس واقعیت‌ها تصمیم بگیرند.
موسی‌خانی با تأکید بر اینکه مهم‌ترین وظیفه مدیر، برنامه‌ریزی و هدایت سازمان به سمت آینده مطلوب است، گفت: مدیریت استراتژیک به معنای حرکت هدفمند برای رشد و تعالی است، نه صرفاً ادامه حیات و حفظ وضعیت موجود.
قزوین ظرفیت تبدیل‌شدن به مقصد گردشگری را دارد
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ظرفیت‌های استان قزوین اظهار کرد: قزوین از توانمندی‌های مختلفی برخوردار است و می‌تواند با برنامه‌ریزی مناسب و استفاده از ظرفیت‌های موجود، به مقصدی مهم برای گردشگری تبدیل شود که عملکرد مدیران در این امر تعیین کننده است.
این استاد دانشگاه با اشاره به اهمیت چشم‌انداز در توسعه دانشگاه‌ها و بنگاه‌های اقتصادی گفت: سازمان‌ها و مراکز علمی برای اثرگذاری بیشتر باید اهداف بلندمدت خود را مشخص کنند و بر اساس آن، ظرفیت‌های آموزشی، پژوهشی و اجرایی را توسعه دهند.
وی همچنین با اشاره به تجربه مدیریت خود در دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، توسعه فعالیت‌های علمی و رقابت با دانشگاه‌های مطرح کشور افزود: توجه به شایستگی‌محوری، تقویت توانمندی‌های علمی و فراهم‌کردن امکانات مناسب پژوهشی می‌تواند زمینه ارتقای جایگاه دانشگاه‌ها و تربیت دانشجویان اثرگذار را فراهم کند.
موسی‌خانی با اشاره به نمونه‌هایی از چشم‌اندازهای دانشگاه‌های بین‌المللی خاطرنشان کرد: مراکز علمی موفق، آموزش، یادگیری و پژوهش را در راستای اهداف بلندمدت و اثرگذاری اجتماعی دنبال می‌کنند. دانشگاه‌ها نیز باید مشخص کنند که چه نقشی در توسعه جامعه دارند و چگونه می‌توانند در سطح ملی و بین‌المللی اثرگذار باشند.
مدیران آینده‌نگر باید الهام‌بخش کارکنان باشند
رئیس اسبق دانشگاه آزاد اسلامی قزوین با تأکید بر اهمیت انتخاب و پرورش مدیران همسو با اهداف سازمان اظهار کرد: سازمان‌ها برای تحقق چشم‌انداز خود به مدیرانی نیاز دارند که بتوانند به کارکنان انرژی بدهند، انگیزه ایجاد کنند و زمینه مشارکت آنان را در مسیر پیشرفت فراهم آورند.
وی افزود: اجزای یک سازمان باید مانند اجزای یک ماشین با یکدیگر هماهنگ باشند، وجود ارزش‌های مشترک، پایبندی به اصول حرفه‌ای و هماهنگی میان اهداف و عملکردها، از عوامل مهم موفقیت سازمانی است.
موسی‌خانی با اشاره به مسئولیت اجتماعی مدیران گفت: هر تصمیم مدیریتی می‌تواند پیامدهای متعددی برای کارکنان، مردم و سایر ذی‌نفعان داشته باشد؛ بنابراین مدیران باید آثار تصمیم‌های خود را بررسی کنند و از روش‌هایی که با اصول اخلاقی و مسئولیت حرفه‌ای سازگار نیست، پرهیز کنند.
وی در پایان با توصیه به مدیران برای مطالعه کتاب «اقیانوس آبی» و بهره‌گیری از آموزه‌های مدیریت استراتژیک تأکید کرد: شناخت مأموریت، ترسیم چشم‌انداز، تعیین اولویت‌ها و تخصیص درست منابع، ابزارهایی هستند که می‌توانند سازمان‌ها را از روزمرگی خارج کرده و در مسیر رشد، نوآوری و تعالی قرار دهند.
این دوره آموزشی مفید و اثر گذار از سوی مدیریت دفتر برنامه ریزی ، بودجه وتحول اداری استانداری قزوین برگزار شد ومورد استقبال مدیران و شهرداران قرار گرفت.
در ادامه از دکتر مرتضی موسی خانی از مدیران موفق دانشگاهی کشور با اهدای تابلوی نقاشی سیاه قلم اثر استاد حیدری تجلیل شد.
انتهای پیام
