۴۲۵ دشت کشور با بیلان منفی منابع آب مواجه‌اند/ ظرفیت آبخوانداری در ۱۰ میلیون هکتار از اراضی کشور
گروه اقتصادی/ عطاالله ابراهیمی روز سه‌شنبه ۲۱ مهرماه در هشتمین کنفرانس ملی حفاظت خاک و آبخیزداری، با تأکید بر اهمیت صیانت از منابع طبیعی اظهار کرد: ایران در اقلیم خشک و نیمه‌خشک قرار دارد و بالا بودن میزان فرسایش خاک، نوسانات اقلیمی و تغییرپذیری بارش‌ها، مدیریت منابع آب و خاک را با چالش‌های جدی مواجه کرده است.
وی آب و خاک را از ارکان اصلی امنیت غذایی کشور دانست و افزود: حفاظت از این منابع، علاوه بر پایداری تولید، در حفظ امنیت ملی و پایداری سرزمین نقش تعیین‌کننده‌ای دارد و کوتاهی در صیانت از آنها می‌تواند آینده نسل‌های بعد را با مخاطره روبه‌رو کند.
ظرفیت آبخوانداری در ۱۰ میلیون هکتار از اراضی کشور
رئیس پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری با اشاره به ظرفیت‌های موجود برای اجرای طرح‌های آبخوانداری اظهار کرد: حدود ۱۰ میلیون هکتار از اراضی کشور قابلیت اجرای این طرح‌ها را دارند و استفاده از این ظرفیت می‌تواند به تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی، مدیریت منابع آب و کاهش پیامدهای کم‌آبی کمک کند.
ابراهیمی با بیان اینکه این پژوهشکده طی حدود سه دهه فعالیت تحقیقاتی، دانش و تجربه قابل‌توجهی در زمینه آبخوانداری کسب کرده است، افزود: یکی از رویکرد‌های اصلی این مجموعه، تبدیل یافته‌های پژوهشی به راهکار‌های کاربردی و در اختیار گذاشتن آنها برای دستگاه‌های اجرایی است.
وی با اشاره به اینکه از مجموع حدود ۶۰۹ دشت کشور، نزدیک به ۴۲۵ دشت با بیلان منفی منابع آب و شرایط بحرانی یا ممنوعه مواجه شده‌اند، بر ضرورت توسعه روش‌های علمی و عملی برای مدیریت آبخوان‌ها تأکید کرد.
رئیس پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری در ادامه به برخی تجربه‌های اجرایی در حوزه حفاظت از منابع طبیعی اشاره کرد و گفت: طرح احیای زیست‌بوم منطقه وردیج در بالادست تهران، از نمونه‌های کاربردی این حوزه است که می‌تواند در مدیریت رواناب‌ها، مهار سیلاب‌های شهری و کاهش خسارات ناشی از بارش‌های شدید مؤثر باشد.
ابراهیمی همچنین طرح اجراشده در منطقه هندیجان را نمونه‌ای از به‌کارگیری دانش علمی در شرایط دشوار محیطی دانست و افزود: این تجربه با توجه به شرایط شوری و قلیایی بودن خاک منطقه، می‌تواند در تثبیت کانون‌های گردوغبار و مدیریت مناطق مستعد فرسایش بادی مورد استفاده قرار گیرد.
وی با تأکید بر اهمیت مشارکت بخش خصوصی و صنایع در اجرای طرح‌های آبخیزداری اظهار کرد: استفاده از ظرفیت بخش‌های غیردولتی می‌تواند ضمن کاهش وابستگی به اعتبارات دولتی، زمینه گسترش اقدامات حفاظتی در حوزه آب و خاک را فراهم کند.
ضرورت اجرای برنامه هفتم و تصویب لایحه جامع آبخیزداری
ابراهیمی با اشاره به اهداف برنامه هفتم توسعه در زمینه آبخیزداری گفت: تحقق برنامه‌های پیش‌بینی‌شده، از جمله اجرای عملیات آبخیزداری در سطح معادل ۲۰ میلیون هکتار، نیازمند همکاری و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، مراکز پژوهشی، دانشگاه‌ها، بخش خصوصی و جوامع محلی است.
وی تصویب لایحه جامع آبخیزداری و آبخوانداری را یکی از اقدامات ضروری برای تقویت چارچوب قانونی و هماهنگی میان بخش‌های مرتبط دانست و بر اجرای مؤثر قانون حفاظت خاک و استفاده از ظرفیت‌های قانونی موجود، از جمله بند «ب» ماده ۲۹ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور، تأکید کرد.
رئیس پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری با بیان اینکه مدیریت حوزه‌های آبخیز صرفاً به ویژگی‌های طبیعی و فیزیکی محدود نمی‌شود، افزود: عوامل اجتماعی، اقتصادی، انسانی و اکولوژیکی در موفقیت این برنامه‌ها نقش دارند و بدون مشارکت مؤثر مردم و جوامع محلی، دستیابی به مدیریت پایدار منابع طبیعی دشوار خواهد بود.
ابراهیمی در پایان با اشاره به حضور نمایندگان نهاد‌های بین‌المللی از جمله یونسکو، برنامه توسعه ملل متحد و سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد در این کنفرانس، همکاری‌های علمی و انتقال تجربه‌های موفق را فرصتی برای گسترش دانش فنی حفاظت از منابع آب و خاک دانست و بر آمادگی این پژوهشکده برای ارائه دستاورد‌های علمی به بخش‌های اجرایی تأکید کرد.
انتهای پیام/
