نقش گوشت در رسیدن به ۱۰۰ سالگی
به گزارش روی خط رسانههای برنا؛ انسانها بیش از هر زمان دیگری عمر میکنند. دانشمندان پیشبینی میکنند که تا سال ۲۰۵۰، نزدیک به نیم میلیارد نفر سنی بیش از ۸۰ سال خواهند داشت.
افزایش امید به زندگی در انسانها تا حدی مدیون بهبود وضعیت تغذیه است؛ اما کدام انتخابهای غذایی به طولانیترین و سالمترین دوران سالمندی منجر میشوند؟ دانشمندان هنوز در تلاشند تا به پاسخ این پرسش دست یابند.
در گروههای سنی جوانتر، برخی رژیمهای غذایی خاص با افزایش طول عمر مرتبط هستند؛ بهویژه رژیمهایی که بر مصرف غذاهای کامل، گیاهی و چربیهای سالم تمرکز دارند. اما در مورد مصرف گوشت، بحثها پیچیدهتر است و معمولاً نکات ظریفی در میان است.
مطالعهای که در چین انجام شده، بُعد جدیدی به این پژوهشها افزوده است. محققان با بررسی بیش از ۵۰۰۰ نفر که ۸۰ سال یا بیشتر داشتند، دریافتند که احتمال رسیدن به ۱۰۰ سالگی در میان زنانِ مصرفکننده گوشت، بیشتر از زنان گیاهخوار بوده است.
وقتی محققان دادهها را بر اساس جنسیت تفکیک کردند، هیچ ارتباط معناداری میان طول عمر و گیاهخواری در میان مردان مشاهده نشد.
پیش از آنکه بخواهید این مقاله را برای تمام زنان گیاهخواری که میشناسید بفرستید، بهتر است به یک نکته ظریف در این پژوهش توجه کنید. تنها در میان شرکتکنندگان گیاهخواری که دچار «کمبود وزن» بودند، احتمال رسیدن به ۱۰۰ سالگی کمتر از افراد مصرفکننده گوشت بود.
نویسندگان این مطالعه نتیجهگیری میکنند: در گروه افراد دارای کمبود وزن، مصرف روزانه گوشت با ۴۴ درصد احتمال بیشتر برای رسیدن به ۱۰۰ سالگی [در مقایسه با رژیم غذایی گیاهخواری] همراه بود؛ در حالی که چنین ارتباطی در گروههای دارای وزن طبیعی یا اضافه وزن مشاهده نشد. علاوه بر این، احتمال رسیدن به سن ۱۰۰ سالگی در گیاهخوارانی که ماهی، لبنیات یا تخممرغ مصرف میکردند، مشابهِ افراد گوشتخوار بود.
این یافتهها نشان میدهد که زنان سالمند، در صورتی که کالری و مواد مغذی ضروری کافی دریافت کنند، ممکن است شانس خود را برای رسیدن به سن ۱۰۰ سالگی افزایش دهند.
این نتایج از پژوهشهای اخیر پشتیبانی میکند که بیان میدارند حفظ توده عضلانی از طریق مصرف پروتئین، برای داشتن دوران سالمندیِ سالم، حیاتی است.
دادههای جدید برگرفته از یکی از بزرگترین مطالعات انجامشده بر روی سالمندان در سطح جهان است: «پیمایش طولی سلامت و طول عمر در چین» (CLHLS).
پژوهشگران دانشگاه «فودان»، «مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای چین» و دانشگاه «جیائو تونگ شانگهای»، وضعیت ۱۴۵۹ فردِ ۱۰۰ساله (یا بیشتر) را با ۳۷۴۴ فردِ دیگر در گروههای سنی ۸۰ و ۹۰ سال که به سن ۱۰۰ سالگی نرسیده بودند، مقایسه کردند.
این پژوهش نشان داد که شاخص توده بدنی (BMI) تا حدی ارتباط میان گیاهخواری و طول عمر کوتاهتر را توجیه میکند.
با توجه به اینکه احتمال کموزنی در افراد مسن بیشتر است، نویسندگان پیشنهاد میکنند که بررسی دقیقتر نقش شاخص توده بدنی در طول عمر، امری «شایان توجه» است.
برای نمونه، اصطلاحی به نام «پارادوکس چاقی» وجود دارد که بیانگر آن است که در میان سالمندان، وزن بدنی بالاتر ظاهراً با پیامدهای سلامتی بهتری همراه است؛ وضعیتی که درست برعکسِ یافتههای مربوط به جمعیتهای جوانتر است.
مطالعه انجامشده بر روی افراد صدساله در چین، تنها قادر به نشان دادن «همبستگیها» (ارتباطات آماری) است؛ بدین معنا که ممکن است عوامل دیگری نیز بر نتایج تأثیرگذار بوده باشند.
برای مثال، این پژوهش تغییرات احتمالی در عادات غذایی افراد در طول زمان را در نظر نگرفته است؛ در این بررسیها تنها به آنچه شرکتکنندگان در سالهای پایانی عمر خود مصرف میکردند پرداخته شده، که این موضوع خود میتواند تحت تأثیر میزان سهولتِ جویدنِ غذاها باشد.
با این حال، تحقیقات پیشین از این دیدگاه پشتیبانی میکنند که انتخابهای سبک زندگی – از جمله رژیم غذایی – میتوانند از دلایل اصلی رسیدن برخی افراد به سن ۱۰۰ سالگی باشند.
در واقع، طبق برخی برآوردها، رسیدن به سن ۹۰ سالگی را میتوان تا ۷۰ درصد ناشی از رفتارهای سالم – نظیر داشتن خواب کافی، فعالیت بدنی یا رژیم غذایی مناسب – دانست.
ممکن است سالمندان نیازهای تغذیهای متفاوتی داشته باشند، با این حال بسیاری از مطالعات انجامشده در مورد گیاهخواری بر گروههای سنی جوانتر تمرکز دارند.
در مطالعهای که روی بیش از ۶۵ هزار نفر (از جوان تا مسن) انجام شد، مشخص گردید افرادی که از رژیم غذایی گیاهی پیروی میکنند، ممکن است بیشتر در معرض خطر شکستگی استخوان باشند؛ که احتمالاً به دلیل دریافت کمتر کلسیم و پروتئین است.
البته این موضوع هنوز کاملاً قطعی نیست؛ پژوهشگران دانشگاه ویسکانسین-مدیسون در یک بررسی (منتشرشده در سال ۲۰۲۶) دیدگاه متفاوتی را مطرح کردند. آنها استدلال کردند که دریافت کمتر پروتئین ممکن است در واقع به سالمماندن در دوران پیری کمک کند (این یافته در مورد موجودات زنده مختلفی مشاهده شده است)؛ چرا که رژیمهای غذایی سرشار از پروتئین ممکن است سلولها را در وضعیتی دائمی از «رشد» نگه دارند. اینکه سالمندان دقیقاً به چه مقدار پروتئین نیاز دارند، همچنان موضوعی مورد بحث است.
با این حال، تغذیه حوزهای بسیار پیچیده در پژوهشهای علمی است و پیامدهای سلامتی میتوانند تحت تأثیر عوامل متعدد اجتماعی، محیطی و فردی قرار گیرند.
به احتمال زیاد، بهترین انتخابهای غذایی برای افزایش طول عمر، نیازمند تنوع و تعادل هستند؛ انتخابهایی که از فردی به فرد دیگر متفاوت است.
رژیمهای گیاهخواری، رژیمهای مبتنی بر گیاهان و رژیمهایی با مصرف کمِ گوشت، با کاهش خطر ابتلا به برخی مشکلات سلامتی از جمله بیماریهای قلبی، سکته مغزی، دیابت نوع ۲ و چاقی مرتبط دانسته شدهاند.
با این وجود، تمام انواع گوشتها به یک اندازه با پیامدهای منفی برای سلامتی مرتبط نیستند و میزان مصرف آنها نیز اهمیت دارد. برای مثال، گوشتهای فرآوریشده و گوشت قرمز اغلب با وضعیت سلامت نامناسبتر و طول عمر کوتاهتر مرتبط هستند؛ به همین دلیل معمولاً توصیه میشود که در مصرف آنها اعتدال رعایت شود.
این تیم پژوهشی مینویسد: یافتههای ما بر اهمیت یک رژیم غذایی متعادل – شامل منابع غذایی حیوانی و گیاهی – برای داشتن عمری طولانی همراه با سلامتی تأکید دارد. برای تدوین دستورالعملهای تغذیهای، به مطالعات بیشتری نیاز است که بهطور خاص بر سالمندانِ با سنین بالاتر تمرکز داشته باشند.
این مطالعه در نشریه «مجله آمریکایی تغذیه بالینی» (The American Journal of Clinical Nutrition) منتشر شده است.
منبع:فرارو به نقل از ساینسآلرت