خطیب‌زاده: آمریکا آنچه را در جنگ به دست نیاورد در مذاکره هم نمی‌گیرد

به گزارش گروه سیاسی برنا، سعید خطیب زاده، معاون وزیر امور خارجه و رئیس مرکز مطالعات سیاسی و بین‌الملل وزارت خارجه ایران که به لبنان سفر کرده در گفت‌و‌گو با شبکه خبری المیادین، به تشریح مواضع ایران در خصوص مسائل منطقه، جنگ آمریکا و روند مذاکرات پرداخت. 

معاون وزیر خارجه تأکید کرد، هر جنگی در نهایت به مرحله دیپلماسی باید برسد و جایگزین دیپلماسی برای آمریکا و همه طرف‌ها در منطقه، جذابیت ندارد و اگر آمریکا جنگی به ایران تحمیل کند، ایران تا آخرین قطره خون خواهد جنگید و آمریکا چیزی را که در جنگ نتوانست به دست بیاورد، در میز مذاکره هم نخواهد توانست به دست بیاورد و از آنجا که آمریکا در تمام اهداف خود در جنگ علیه ایران شکست خورد، نتیجه هر مذاکره‌ای باید با نتیجه جنگ، همخوانی داشته باشد. 

خطیب زاده در این مصاحبه این موضوعات را تصریح کرد: لبنان یکی از مسائل مهم مذاکرات ایران و آمریکا بوده و هست و روند مذاکرات (مربوط به لبنان) در واشنگتن به بن بست رسیده؛ تفاهم اسلام آباد را آمریکا نقض کرد؛ وجود حزب‌الله، نتیجه اشغالگری اسرائیل است؛ نتیجه هر مذاکره‌ای باید با نتیجه جنگ (که آمریکا در تحقق اهدافش ناکام مانده) همخوانی داشته باشد؛ طرح ۷ روزه ایران آزمونی برای ترامپ بود و اگر جنگ جدیدی تحمیل کند ایران تا آخرین قطه خون خواهد جنگید؛ ابرقدرتی آمریکا مربوط به گذشته است؛ آنچه آمریکا در جنگ به دست نیاورد، در میز مذاکره هم به دست نخواهد آورد؛ جنگ نشان داد چگونه از خاک کویت و بحرین برای حمله به ایران استفاده شد؛ کودکان در میناب توسط موشک‌های شلیک شده از کشور‌های خلیج فارس شهید شدند؛ عربستان هنوز به پاسخ میانجیگری ایران درباره یمن پاسخ نداده است.

مشروح مصاحبه با اندکی تلخیص

تلاش برای برطرف کردن اختلاف نظر‌ها

خطیب زاده که روز چهارشنبه وارد بیروت شده، درباره سفرش به لبنان بیان کرد که «امروز و دیروز [پنجشنبه و جمعه]جلساتی خوب و گفت‌و‌گو‌های مفیدی داشتیم، چه در وزارت امور خارجه، چه با آقای نبیه بری یا حتی با نخست وزیر» و توضیح داد که «مدتی پیش آقای پزشکیان، رئیس جمهور جمهوری اسلامی ایران و همچنین نخست وزیر لبنان در نیویورک دیدار کردند. پس از این دیدار، تماس تلفنی بین دکتر عراقچی و رئیس محترم جمهوری لبنان، آقای عون، برقرار شد» و «در طول این سفر، ما سعی کردیم... شکاف‌های موجود در دیدگاه‌ها را برطرف کنیم».

لبنان یکی از مهمترین موضوعات میان ایران و آمریکا بود و هست

معاون وزیر امور خارجه درباره ارتباط مسائل جاری در منطقه به یکدیگر گفت: برای شما و بینندگان شما واضح است که یکی از مهمترین مسائل بین ایران و آمریکا، چه قبل از جنگ و چه قبل از تفاهم‌نامه در اسلام‌آباد و مذاکراتی که در آنجا انجام شد و حتی در جریان امضای آن تفاهم‌نامه، وضعیت لبنان بود. رژیم اشغالگر باید به جنگ در شام و لبنان پایان دهد. ما در منطقه‌ای زندگی می‌کنیم که همه مسائل به هم پیوسته هستند؛ هیچ مسئله‌ای نداریم که مستقل از مسائل دیگر باشد و بتوان جداگانه در مورد آن بحث کرد. این یکی از ویژگی‌های منطقه غرب آسیا و خاورمیانه است. همچنین به شما می‌گویم که آنچه در اوکراین اتفاق می‌افتد با بسیاری از اتفاقاتی که در جنوب قفقاز می‌افتد مرتبط است و آنچه در جنوب قفقاز اتفاق می‌افتد شاید با آنچه در شبه جزیره عربستان اتفاق می‌افتد مرتبط باشد؛ و همچنین آنچه در خلیج فارس اتفاق می‌افتد.

بنابراین، علاوه بر این، اتفاقات زیادی در لبنان و کل منطقه شام در حال رخ دادن است که به هم پیوسته‌اند... یکی از شروط ایران در میانجیگری این بود که جنگ‌ها پایان یابد. البته اگر این جنگ‌ها در هر جبهه‌ای ادامه یابد، به این معنی است که جنگ در همه جبهه‌ها ادامه دارد، زیرا در این زمینه ارتباط و وابستگی متقابل وجود دارد... ما بسیار خوشحالیم که به عنوان یک کشور مسئول، متعهد به پایان دادن به جنگ در لبنان شدیم و توانستیم به این هدف دست یابیم. 

تفاهم اسلام‌آباد را آمریکا نقض کرد

خطیب زاده در ادامه مطلب مهمی را تأکید و تصریح کرد: البته همه می‌دانند که یادداشت تفاهم اسلام آباد توسط صهیونیست‌ها و آمریکایی‌ها از طریق حمله به جنوب لبنان و ایران و جنوب ایران نقض شد. این نقض البته چند روز پس از امضای یادداشت تفاهم رخ داد و آنچه امروز اتفاق می‌افتد ادامه این مسیر است. شما در مورد این اولویت‌ها پرسیدید؛ اولویت‌هایی که ما در مذاکرات و گفت‌و‌گو‌ها به آنها می‌پردازیم چیست؟ من توضیح دادم که اکنون چه اتفاقی می‌افتد و همچنین در مورد پیشنهاد هفت روزه مطرح شده در نیویورک بحث کردیم. ما همچنین در مورد آخرین تغییرات و تحولات در خطوط مقدم و جبهه لبنان و آنچه از طرف رژیم صهیونیستی و رژیم اشغالگر اتفاق می‌افتد، بحث کردیم. البته جزئیاتی وجود دارد که اکنون نمی‌توان در مورد آنها بحث کرد و مطمئناً تبادل نظر صورت گرفت. در مورد برادران عزیز ما در لبنان، من آنها را در مورد جزئیات مذاکرات توجیه کردم و به آنها تأکید کردم که مصمم هستیم لبنان در هر توافقی گنجانده شود؛ و البته من با این پیشنهادات به تهران باز خواهم گشت.

روند مذاکراتی (لبنان) در واشنگتن به بن بست رسیده است

خطیب زاده در ادامه توضیح داد: ما از آنچه (در مذاکرات لبنان و رژیم صهیونیستی) در واشنگتن اتفاق افتاده و آنچه در آنجا اتفاق می‌افتد، آگاه هستیم؛ و البته، اینجا، در جلساتم با بسیاری از افراد، شنیدم که روند واشنگتن به بن‌بست رسیده است. البته، برای ما در تهران، این از ابتدا مشخص بود و اکنون نیز مشخص است: رژیم اشغالگر قدس این مسیر را برای خرابکاری در روند اسلام‌آباد باز کرد... این رژیم از تمام تعهدات خود عدول می‌کند... البته، این یک تصمیم ملی از طرف لبنان است، تصمیمی که ما قطعاً از آن آگاه هستیم. ما می‌توانیم روند مذاکره را تسهیل و تسریع کنیم؛ ما از طرف لبنان عمل نمی‌کنیم. ما می‌توانیم پایان جنگ را تسهیل کنیم و تا حدی که دولت لبنان درخواست کند، می‌توانیم در این مسیر پیش برویم. طبیعتاً، دولت لبنان طرف اصلی است که در این زمینه تصمیم می‌گیرد.

در بخشی دیگر از این موضوع خطیب زاده گفت: «.. هر کسی که به خوبی می‌داند، می‌داند که حزب‌الله یک حزب لبنانی است. آیا قبل از سال ۱۹۸۲ حزب‌الله وجود داشت؟ وجود نداشت. حزب‌الله نتیجه مستقیم حملات اسرائیل و رژیم صهیونیستی به لبنان و اشغال آن است. جوانان غیور لبنان... گرد هم آمدند و این حزب را تأسیس کردند تا به اشغال اسرائیل پایان دهند... این هسته اصلی تشکیل مقاومت است... رک به شما بگویم، رابطه بین دو ملت، دو دولت و دو کشور چیزی است که ما را تقویت می‌کند. اما وقتی صحبت از مقابله با ظالم می‌شود، کسی که می‌خواهد (خاک کشور) دوستان ما را اشغال کند، ما سعی می‌کنیم به آنها کمک کنیم، و این هیچ راز نیست. همه باید بدانند که رژیم اشغالگر هیچ رحم و احترامی برای قوانین بین‌المللی ندارد.

موضوع سفیر از طریق گفت‌و‌گو قابل حل است

خطیب زاده درباره موضوع دولت لبنان درباره سفیر ایران در بیروت نیز گفت، هر اقدامی را می‌توان دوستانه و با دقت و مراقبت انجام داد... کشور‌های دوست مسائل خود را به روش‌های مختلف حل می‌کنند، نه از طریق رسانه‌ها. کانال‌های دیپلماتیک حرفه‌ای وجود دارند که می‌توان این مشکلات را از طریق آنها حل کرد... در مورد موضوع سفیر نمی‌خواهم به طور خاص به این موضوع بپردازم. اکنون این روند اجرایی شده است، اما این سفیر ویزا گرفته و وارد اینجا شده است و می‌توانم بگویم که یک اتفاق غیرعادی رخ داده است و باید با برنامه‌ریزی و دانش حل شود... البته دوستان ما در لبنان نظراتی دارند و ما هم نظراتی داریم و من مطمئن هستم که از طریق دانش و مدیریت می‌توان این موضوع را حل کرد.

سیاست داخلی آمریکا برای ما اهمیتی ندارد

خطیب زاده در پاسخ به سوالی درباره سیاست آمریکا گفت، سیاست داخلی آمریکا برای ما اهمیتی ندارد... آنچه برای ما مهم است این است که آمریکا مسئولیت دارد به تعهدات خود عمل کند که این اتفاق نیفتاده است؛ بنابراین برای ما فرقی نمی‌کند که ترامپ با مردم آمریکا صحبت می‌کند یا می‌خواهد بر فریب تکیه کند... برای ما انتخابات در آمریکا مهم نیست. از نظر ما، هر زمان که آمریکا آماده است با ما در یک مصالحه متوازن و مبتنی بر احترام متقابل وارد شود، ما حاضریم در این چارچوب با آن تعامل کنیم... جایگزین دیپلماسی برای آمریکا... و کل منطقه و همه طرف‌ها جذابیت نخواهد داشت... ما به عنوان دیپلمات ایرانی اجازه نخواهیم داد آمریکا علیه مردم ایران، علیه تمدن ایران و علیه دولت ایران چنین تهدید‌هایی را انجام دهد.

فکر می‌کردید در زمانی زندگی کنیم که ۸۰ سال بعد از هیروشیما و ناکازاکی یک رئیس جمهوری بیاید و تمدن کشور دیگری را تهدید کند... ما اکنون در مقطع بسیار حساسی از تاریخ قرار داریم... و باید با مسئولیت کامل عمل کنیم، و آنچه در داخل آمریکا اتفاق می‌افتد به خودشان بستگی دارد. اما به عنوان یک دولت باید با مسئولیت و تعهد کامل عمل کنند.

نتیجه هر مذاکره‌ای باید با نتیجه جنگ همخوانی داشته باشد

خطیب زاده در ادامه به چند نکته اشاره کرد و گفت: بگذارید چند نکته را در اینجا خلاصه کنم: اولاً جنگ (علیه ایران)، جنگی است که غیرقانونی و خلاف قوانین بین المللی است و همه آن را دیده‌اند. در واقع، آمریکا به دنبال تغییر رژیم سیاسی در ایران بود و می‌خواست ایران را نابود کند... البته در تمام این تلاش‌ها شکست خورد. این جنگ برای ایران یک جنگ موجودیتی بود و بر اساس همین منطق مقاومت کرد و نگذاشت آمریکا پیروز شود. بنابراین، هرگونه مذاکره برای ایجاد ثبات در هر شرایطی باید با نتایج جنگ همخوانی داشته باشد. وقتی در اینجا از برابری صحبت می‌کنیم، موضوع فقط به دو طرف جنگ بستگی ندارد، بلکه باید نتایج این جنگ و آنچه از آن برمی‌آید را نیز در نظر بگیریم و بعد از آن متن روشنی ارائه می‌شود که از وضعیت پس از جنگ صحبت می‌کند. آمریکا با این جنگ موجودیتی که به ایران و مردم ایران تحمیل کرد و معلوم بود به نتیجه نمی‌رسد، باید بپذیرد که به حقوق ملت ایران احترام بگذارد و به تنهایی به سرزمین ایران و دولت ایران و ساختار سیاسی برآمده از انقلاب بزرگ و در نتیجه رای مردم احترام بگذارد و به آن احترام بگذارد. باید بیاموزد که چگونه حقایق را بپذیرد و با واقعیت‌هایی که در دنیایی که جمهوری اسلامی ایران در آن زندگی می‌کند همزیستی کند.

جنگ در نهایت راهکاری جز راه حل دیپلماتیک ندارد

خطیب زاده افزود، در واقع اینجا صحبت از متنی است که مبتنی بر مبادلات سیاسی است. همه جنگ‌ها با یک توافق دیپلماتیک به پایان رسیده است، مگر اینکه جنگ با پیروزی گسترده یکی از طرفین به پایان برسد. حتی این پیروزی گسترده مستلزم یک توافق دیپلماتیک است و بنابراین هیچ راه یا جایگزین دیگری برای راه حل دیپلماتیک وجود ندارد. شاید رژیم صهیونیستی این روایت را که ایران ضعیف شده و تسلیم خواهد شد، به آمریکا و البته متحدانش در آمریکا فروخته باشد...، اما ما شاهد بودیم که چه اتفاقی افتاد و شاهد بودیم که چگونه تمام پایگاه‌های آمریکا در منطقه نابود شد و این یک انتخاب برای ایران نبود. بلکه جنگی بود که به ما تحمیل شد و این جنگی که به ما تحمیل شد ما در مقابل آن ایستادیم... لذا هر توافقی که بین ایران و ایالات متحده در نظر بگیریم که نشان دهنده پایان جنگ باشد، باید این را در نظر بگیرد. این یک نکته است.

برای نابود کردن ایران، حمله کردند

خطیب زاده افزود: نکته دوم؛ شما باید بپرسید که چرا ایالات متحده و اسرائیل به ایران حمله کردند. شما هر از گاهی می‌شنوید که رئیس جمهور آمریکا می‌گوید ایران نباید بمب هسته‌ای داشته باشد، اما آیا واقعاً این چیزی است که او می‌خواهد؟ شاید به یاد داشته باشید که در روز‌های اولیه جنگ ۴۰ روزه، اگر از وزیر دفاع آنها می‌پرسیدید، می‌گفت که این یک جنگ صلیبی است. آقای روبیو همچنین گفت که این به دلیل تهدیدی است که ایران برای متحدان ما در منطقه ایجاد کرده است؛ و اگر از دونالد ترامپ بپرسید، او می‌گوید که این برای به دست آوردن نفت ایران بود، درست مانند آنچه در ونزوئلا اتفاق افتاد.

همه می‌دانند که ایالات متحده برای تغییر نظام سیاسی در ایران، برای فروپاشی آن و از بین بردن تمامیت ارضی آن آمده است. آنها سلاح فرستادند، مردم را تحریک کردند و آنها را برای تغییر اوضاع تشویق کردند. اما حالا که به هیچ نتیجه‌ای نرسیده، سعی می‌کند اینجا و آنجا بهانه و توجیه بیاورد. البته این منطق ایران است. در مورد ایران، ما دیدگاه‌های زیادی را به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و ایالات متحده ارائه کرده‌ایم. ما گفتیم که اگر نگرانی‌هایی، حتی نگرانی‌های غیرواقعی، وجود داشته باشد، آماده‌ایم تا به آنها رسیدگی کنیم. می‌دانید که ما این توافق را با دولت اوباما امضا کردیم. تا سال ۲۰۱۸، بیش از ۱۵ گزارش آژانس نشان می‌داد که ایران به تمام تعهدات خود پایبند بوده است. حتی پس از آنکه ایالات متحده یک سال بعد از این توافق خارج شد و پس از آنکه ترامپ آن را پاره کرد، ایران تصمیم به کاهش تعهدات خود گرفت، اما همچنان عضو آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای باقی ماند. اما ایالات متحده چه کرد؟ حمله‌ای را آغاز کرد، بمب‌هایی را شلیک کرد و مردم ما را کشت. 

طرح ۷ روزه آزمون ترامپ بود/ اگر جنگی تحمیل کنند تا آخرین قطره خون خواهیم جنگید

خطیب زاده درباره طرح اخیر ایران برای پایان دادن به جنگ صحبت کرد و توضیح داد: ایران یک برنامه جامع هفت روزه برای اجرای طرح باز کردن تنگه هرمز دارد. طبیعتاً در طول این هفت روز، هر دو طرف باید گام‌های خاصی بردارند. اگر ایالات متحده واقعاً به دنبال یک راه حل مسالمت‌آمیز است، پس هفت روز نباید مشکلی ایجاد کند. از روز هفتم به بعد، گفتگوی جامع می‌تواند در مورد همه مسائل مهم مربوط به هر دو طرف آغاز شود.