انگ اجتماعی، مانع مراجعه افراد به خدمات سلامت روان است
به گزارش خبرنگار برنا از قزوین؛ لادن محمدی‌زاده، رئیس گروه سلامت روان معاونت بهداشت، در همایش «از سلامت روان تا پیشگیری از ناباروری و سرطان» که روز یکشنبه به مناسبت هفته سلامت زنان در سالن جلسات اداره‌کل تبلیغات اسلامی قزوین برگزار شد، با تأکید بر ضرورت کاهش انگ ناشی از اختلالات روان‌پزشکی اظهار کرد: بررسی‌ها نشان می‌دهد حدود یک نفر از هر چهار نفر ممکن است در طول یک سال با نوعی اختلال روان‌پزشکی مواجه شود.
وی با اشاره به شیوع اختلالات افسردگی و اضطرابی افزود: افسردگی و اختلالات اضطرابی از جمله مشکلات شایع سلامت روان در جامعه هستند و توجه به شناسایی زودهنگام و درمان به‌موقع آن‌ها ضرورت دارد.
رئیس گروه سلامت روان معاونت بهداشت با بیان اینکه بخش قابل‌توجهی از افراد مبتلا به اختلالات روان‌پزشکی از خدمات تخصصی استفاده نمی‌کنند، تصریح کرد: بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، حدود دو سوم افراد درگیر اختلالات روان‌پزشکی در یک سال گذشته از هیچ‌گونه خدمات روان‌پزشکی بهره‌مند نشده‌اند که یکی از دلایل مهم این موضوع، انگ اجتماعی ناشی از بیماری‌های روان‌پزشکی است.
محمدی‌زاده ادامه داد: برخی افراد به دلیل نگرانی از قضاوت دیگران، ترس از خدشه‌دار شدن آبرو یا متهم شدن به ضعف ایمان و اراده، مشکلات روانی خود را پنهان می‌کنند و به جای مراجعه به متخصص، تلاش می‌کنند به‌تنهایی با علائم بیماری کنار بیایند؛ درحالی‌که این تأخیر ممکن است به تشدید علائم و دشوارتر شدن روند درمان منجر شود.
وی با اشاره به مفهوم انگ اجتماعی بیان کرد: انگ زمانی شکل می‌گیرد که به دلیل یک ویژگی یا بیماری، برچسب منفی به فرد زده شود و او در معرض قضاوت، تبعیض یا طرد اجتماعی قرار گیرد. این مسئله تنها به بیماری‌های روان‌پزشکی محدود نیست و تجربه جامعه در دوران شیوع کرونا نیز نمونه‌ای از آن بود؛ زمانی که برخی افراد به دلیل ترس از قضاوت دیگران، ابتلای خود را پنهان می‌کردند.
این مسئول با بیان اینکه ناشناخته بودن بیماری‌های روان‌پزشکی به تقویت باورهای نادرست درباره آن‌ها دامن می‌زند، گفت: تصور خطرناک بودن افراد مبتلا به اختلالات روان‌پزشکی، استفاده از واژه‌های تحقیرآمیز و نسبت دادن بیماری به ضعف شخصیت، اراده یا ایمان، از جمله نگرش‌هایی است که به افزایش انگ و محرومیت اجتماعی این افراد منجر می‌شود.
محمدی‌زاده با تأکید بر نقش خانواده در روند درمان افزود: خانواده می‌تواند مهم‌ترین حامی فرد برای مراجعه به متخصص و پیگیری درمان باشد؛ اما گاهی ترس از آگاهی دیگر اعضای خانواده، احساس شرم یا مخالفت با مصرف داروهای روان‌پزشکی، مانع دریافت خدمات درمانی می‌شود. بنابراین، اصلاح نگرش خانواده‌ها و پرهیز از سرزنش و تحقیر افراد مبتلا اهمیت زیادی دارد.
وی خاطرنشان کرد: مشکلات روان‌پزشکی نیز مانند بسیاری از بیماری‌های جسمی، می‌توانند تحت تأثیر عوامل زیستی، روانی و اجتماعی شکل بگیرند. زمینه ژنتیکی، شرایط محیطی، فشارهای روانی و بحران‌هایی مانند جنگ می‌توانند در بروز یا تشدید علائم نقش داشته باشند؛ بنابراین، نباید ابتلای افراد به این اختلالات را به ضعف اراده یا ایمان نسبت داد.
رئیس گروه سلامت روان معاونت بهداشت با اشاره به اهمیت تشخیص زودهنگام اختلالات روان‌پزشکی اظهار کرد: نشانه‌هایی مانند پرخاشگری و افت عملکرد تحصیلی در کودکان و نوجوانان یا احساس گناه شدید و بی‌علاقگی به زندگی و مراقبت از نوزاد در برخی مادران پس از زایمان، نیازمند توجه و بررسی تخصصی است و نباید بدون ارزیابی، به لجبازی، بی‌مسئولیتی یا ضعف شخصیتی نسبت داده شود.
وی افزود: برخلاف برخی باورهای رایج، بسیاری از اختلالات روان‌پزشکی با دریافت خدمات تخصصی قابل درمان یا کنترل هستند. البته مدت درمان و نیاز به مصرف دارو در افراد مختلف متفاوت است و تصمیم‌گیری درباره ادامه یا قطع دارو باید با نظر روان‌پزشک انجام شود.
محمدی‌زاده با رد باور نادرست اعتیادآور بودن همه داروهای روان‌پزشکی گفت: مصرف دارو تحت نظر متخصص به معنای اعتیاد نیست؛ با این حال، قطع خودسرانه دارو یا تغییر مقدار مصرف آن می‌تواند خطرناک باشد و احتمال بازگشت یا تشدید علائم را افزایش دهد.
وی در پایان بر ضرورت افزایش آگاهی عمومی درباره سلامت روان تأکید کرد و گفت: آموزش جامعه، اصلاح ادبیات رایج درباره بیماری‌های روان‌پزشکی، پرهیز از برچسب‌زنی و تشویق افراد به دریافت خدمات تخصصی می‌تواند به کاهش انگ اجتماعی کمک کند.
باید بپذیریم که سلامت روان بخشی جدایی‌ناپذیر از سلامت عمومی است و مراجعه به متخصص، نشانه مسئولیت‌پذیری در قبال سلامت فرد و خانواده محسوب می‌شود.
انتهای پیام
