صادرات ۵.۲ میلیارد دلاری محصولات کشاورزی ایران/ واردات به ۷.۹ میلیارد دلار رسید

بر اساس گزارش منتشرشده از سوی روابط عمومی سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی کشور، ارزش صادرات محصولات کشاورزی ایران در سال ۱۴۰۳ به ۵.۲ میلیارد دلار رسیده که نسبت به سال قبل از آن ۲۹ درصد رشد داشته است. در مقابل، ارزش واردات محصولات کشاورزی ایران در سال ۲۰۲۴ میلادی ۷.۹ میلیارد دلار اعلام شده که نسبت به سال قبل ۴۲ درصد کاهش نشان می‌دهد.

ابن گزارش با عنوان «۲۹ مهر، روز ملی صادرات» با تأکید بر ظرفیت‌های تولیدی و صادراتی بخش کشاورزی، محصولاتی مانند پسته، گوجه‌فرنگی، خرما و زعفران را از مهم‌ترین اقلام صادراتی ایران معرفی می‌کند و در عین حال، وابستگی کشور به واردات برخی محصولات راهبردی را از چالش‌های تجارت کشاورزی می‌داند.

پسته، گوجه‌فرنگی و خرما در صدر محصولات صادراتی

پسته با ارزش صادراتی حدود یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار، گوجه‌فرنگی با حدود ۷۰۰ میلیون دلار و خرما با حدود ۵۰۰ میلیون دلار از محصولات اصلی صادراتی کشاورزی ایران هستند. همچنین ارزش صادرات زعفران در این تصویر ۱۸۴.۹ میلیون دلار اعلام شده است.

در کنار این محصولات، کشمش و خشکبار، محصولات باغی و صیفی، محصولات گلخانه‌ای، گیاهان دارویی و محصولات شیلاتی نیز در فهرست دیگر اقلام مهم صادراتی ایران قرار گرفته‌اند؛ محصولاتی که توسعه فرآوری، بسته‌بندی و بازاریابی بین‌المللی آنها می‌تواند به افزایش ارزش افزوده صادرات کشاورزی کمک کند.

کاهش واردات در کنار تداوم وابستگی به محصولات راهبردی

در بخش واردات، ارزش واردات محصولات کشاورزی ایران در سال ۲۰۲۴ میلادی ۷.۹ میلیارد دلار درج شده که نسبت به سال قبل ۴۲ درصد کاهش داشته است. با این حال، همچنان بر وابستگی کشور به واردات محصولاتی مانند گندم، ذرت دامی، دانه سویا، برنج و روغن‌های گیاهی تأکید می‌شود.

در این بخش، ارزش واردات گندم حدود ۳ میلیارد دلار اعلام شده و ذرت دامی نیز با ارزش وارداتی حدود یک میلیارد دلار در فهرست محصولات راهبردی قرار گرفته است. دانه و کنجاله سویا، برنج و روغن‌های گیاهی نیز از دیگر اقلام مهم وارداتی معرفی شده‌اند؛ محصولاتی که تأمین آنها با امنیت غذایی کشور و نیاز‌های بخش دام و طیور ارتباط مستقیم دارد.

تراز تجاری کشاورزی؛ ارقام نیازمند تطبیق آماری

ارزش صادرات محصولات گیاهی و دامی ایران ۲.۳ میلیارد دلار و ارزش واردات ۷.۹ میلیارد دلار است و بر این اساس، کسری تراز تجاری ۵.۶ میلیارد دلاری محاسبه شده است.

بازار‌های هدف و فرصت‌های توسعه صادرات

همچنین اروپا، روسیه، چین، شرق آسیا، آسیای مرکزی و کشور‌های حاشیه خلیج فارس را از مسیر‌های مهم صادرات محصولات کشاورزی ایران است.

محصولات باغی و خشکبار، پسته، زعفران و خرما از جمله اقلامی هستند که می‌توانند در توسعه حضور ایران در این بازار‌ها نقش داشته باشند.

گسترش بازار‌های هدف، ارتقای استاندارد‌های تولید، بهبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل و لجستیک، کاهش هزینه‌های صادراتی و توسعه صنایع تبدیلی از جمله اقداماتی است که می‌تواند به افزایش رقابت‌پذیری محصولات کشاورزی ایران در بازار‌های جهانی کمک کند.

در بخش چالش‌های صادرات نیز کمبود و تغییرات اقلیمی، هزینه‌های بالای حمل‌ونقل و لجستیک، استاندارد‌ها و موانع فنی بازارها، نوسانات نرخ ارز، رقابت با تولیدکنندگان بزرگ جهان و نیاز به توسعه صنایع فرآوری و بسته‌بندی از مهم‌ترین موانع معرفی شده‌اند.

صادرات کشاورزی؛ فرصتی برای افزایش درآمد ارزی و اشتغال

توسعه صادرات محصولات کشاورزی علاوه بر ایجاد درآمد ارزی، می‌تواند به تقویت اشتغال در مناطق روستایی، افزایش درآمد تولیدکنندگان و گسترش صنایع تبدیلی کمک کند. تحقق این ظرفیت، به‌ویژه در محصولاتی که ایران در تولید آنها مزیت دارد، مستلزم افزایش بهره‌وری، مدیریت منابع آب، ارتقای کیفیت و بسته‌بندی و دسترسی پایدار به بازار‌های هدف است.

از سوی دیگر، کاهش وابستگی به واردات محصولات راهبردی نیازمند برنامه‌ریزی هم‌زمان در حوزه تولید داخلی، بهره‌وری نهاده‌ها، مدیریت مصرف و تأمین پایدار مواد اولیه مورد نیاز صنایع غذایی و دام و طیور است.

انتهای پیام/