صرفه‌جویی ۸.۵ همتی در هزینه‌ها با توسعه خدمات الکترونیکی دولت/ ۳۲۰۰ سامانه موازی در دستگاه‌های اجرایی شناسایی شد

گروه علمی و فناوری برنا/ محمدمحسن صدر، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران در نشست خبری امروز سوم آبان‌ماه، به تشریح آخرین وضعیت سامانه‌های دولتی، پایداری زیرساخت‌های ارتباطی در شرایط بحران، مقابله با حملات سایبری، حکمرانی داده، توسعه هوش مصنوعی و برنامه‌های دولت برای یکپارچه‌سازی خدمات الکترونیکی پرداخت.

وی با اشاره به تعدد سامانه‌های دستگاه‌های اجرایی ضرورت جلوگیری از ایجاد سامانه‌های جدید فاقد مجوز، لزوم انتشار داده‌های باز و برنامه‌ریزی برای استقرار زیست‌بوم‌های یکپارچه خدمات دولت هوشمند مجموعه‌ای از اقدامات و برنامه‌های سازمان فناوری اطلاعات را تشریح کرد.

شناسایی ۳۲۰۰ سامانه موازی در دستگاه‌های اجرایی

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت سامانه‌های موازی، مشترک و مجزای دستگاه‌های اجرایی و برنامه زمان‌بندی برای ادغام یا تعطیلی آنها تا پایان سال اظهار کرد: در حال حاضر ۳۲۰۰ سامانه موازی در سطح دستگاه‌های اجرایی کشور وجود دارد هرچند میزان و نوع موازی‌بودن این سامانه‌ها با یکدیگر متفاوت است.

صدر با اشاره به آغاز اقدامی جدید برای شناسایی و سامان‌دهی این سامانه‌ها گفت: صدور شناسنامه سامانه‌های موازی برای هر یک از دستگاه‌های اجرایی، اقدامی نوآورانه است که تاکنون سابقه‌ای در بدنه دولت نداشته است.

وی افزود: هفته آینده این موضوع طی نامه‌ای رسمی به بالاترین مقام هر دستگاه ابلاغ می‌شود تا مشخص شود هر دستگاه چه تعداد سامانه موازی در اختیار دارد و چه بخش‌هایی از این سامانه‌ها قابلیت تجمیع دارند.

به گفته رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران در برخی موارد سامانه‌هایی در سطح دستگاه‌های اجرایی وجود دارند که کارکرد‌های مشابهی ارائه می‌کنند، اما بخش‌ها و واحد‌های مختلف یک دستگاه به‌صورت جداگانه با شرکت‌های متعدد قرارداد بسته‌اند؛ به‌گونه‌ای که در یک دستگاه ممکن است ۱۰، ۲۰ یا حتی ۳۰ قرارداد مجزا برای سامانه‌های مرتبط منعقد شده باشد.

صدر با تاکید بر اینکه پس از ابلاغ شناسنامه سامانه‌ها مرحله اصلی کاهش و تجمیع آنها آغاز خواهد شد تصریح کرد: در حال حاضر نمی‌توان آمار دقیقی از تعداد سامانه‌هایی که باید حذف شوند اعلام کرد، زیرا تعیین تکلیف آنها به بررسی‌های کارشناسی و مذاکره با دستگاه‌های اجرایی نیاز دارد.

وی پیش‌بینی کرد که طی یک تا دو ماه آینده پس از ابلاغ شناسنامه‌ها و انجام مذاکرات آمار نهایی سامانه‌های قابل حذف یا تجمیع مشخص شود.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران با بیان اینکه سامان‌دهی سامانه‌های موازی به یک مطالبه عمومی تبدیل خواهد شد گفت: این سامانه‌ها هزینه‌هایی را به کشور و مردم تحمیل می‌کنند. اگر به دستگاهی اعلام شود که باید ۱۰ سامانه را در یک بازه زمانی مشخص حذف کند این موضوع همراه با زمان‌بندی تعیین‌شده به اطلاع مردم خواهد رسید تا رسانه‌ها نیز بتوانند روند اجرای آن را پیگیری کنند.

وی تأکید کرد که میزان موفقیت دستگاه‌ها در کاهش سامانه‌های موازی به‌صورت قطعی در ارزیابی سالانه آنها لحاظ خواهد شد.

جنگل سامانه‌ها با ایجاد زیست‌بوم‌های یکپارچه جمع می‌شود

صدر در تشریح راهکار برون‌رفت از وضعیت موسوم به جنگل سامانه‌ها و کاهش هزینه‌های نگهداری سامانه‌های دولتی اظهار کرد: این تعبیر که وزیر ارتباطات برای توصیف وضعیت فعلی به کار برده کاملا دقیق است، زیرا با وجود آنکه هدف از الکترونیکی‌کردن فرآیند‌ها تسهیل امور مردم بود، تکثر بی‌رویه سامانه‌ها باعث شده است شهروندان به‌جای جابه‌جایی پرونده‌های کاغذی میان سازمان‌ها، میان درگاه‌های متعدد سردرگم شوند و مدارک خود را بار‌ها در سامانه‌های مختلف بارگذاری کنند.

وی با اشاره به تغییر رویکرد سازمان فناوری اطلاعات از دستگاه‌محوری به زیست‌بوم‌محوری گفت: یک دستگاه اجرایی به‌تنهایی نمی‌تواند چرخه کامل بسیاری از خدمات را ارائه کند. برای مثال شهروندی که قصد دریافت مجوز مربوط به زمین یا ملک را دارد ممکن است ناچار باشد با ۱۵ دستگاه مختلف سروکار داشته باشد.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران افزود: راهکار صحیح این است که زیست‌بوم‌های تخصصی مانند زیست‌بوم زمین و ملک تعریف شوند تا متقاضی تنها از یک نقطه درخواست خود را ثبت کند و پلتفرم بالادستی فرآیند را در لایه‌های پایین‌دستی میان سامانه‌ها به گردش درآورد و نتیجه نهایی را به شهروند تحویل دهد.

صدر تأکید کرد: با استقرار زیست‌بوم‌های یکپارچه، سامانه‌های متناظر، زائد و موازی به‌تدریج حذف خواهند شد و شفافیت فرآیند‌ها افزایش می‌یابد. در این شرایط مشخص خواهد شد که تاخیر در صدور یک مجوز ناشی از پاسخ‌ندادن کدام دستگاه بوده است.

به گفته وی استقرار نظام حکمرانی داده‌مبنا و یکپارچه‌سازی خدمات، علاوه بر کاهش سردرگمی مردم می‌تواند صرفه‌جویی قابل توجهی در مصرف کاغذ و هزینه‌های عمومی ایجاد کند؛ به‌ویژه از طریق کاهش و حذف میلیون‌ها برگ کاغذ در فرآیند‌های جاری.

دریافت مجوز زیست‌بوم‌های یکپارچه از شورای اقتصاد تا سه هفته آینده

معاون وزیر ارتباطات با اشاره به زمان‌بندی اجرای طرح زیست‌بوم‌های یکپارچه خدمات دولت هوشمند گفت: برنامه محوری سازمان فناوری اطلاعات، پیاده‌سازی زیست‌بوم‌هاست که آن را راهکار اصلی تحول در حوزه دولت الکترونیک و دولت هوشمند می‌دانیم، زیرا در این مدل دستگاه‌های مختلف برای ارائه یک خدمت واحد در کنار یکدیگر فعالیت می‌کنند.

وی پیش‌بینی کرد که مجوز مربوط به این طرح ظرف دو تا سه هفته آینده از شورای اقتصاد دریافت شود و افزود: سازمان برنامه و بودجه و دستگاه‌های مرتبط در این زمینه همکاری خوبی داشته‌اند.

صدر با بیان اینکه تعیین تکلیف قرارداد‌های بخش خصوصی در این طرح حدود دو تا سه ماه زمان خواهد برد، اظهار کرد: نتایج ملموس هر زیست‌بوم در دوره‌های شش‌ماهه آشکار می‌شود.

وی تاکید کرد که اقدامات جاری سازمان برای اصلاح خدمات دولت الکترونیک تا زمان اجرای کامل این طرح متوقف نخواهد شد. به گفته او، مشکلاتی که شهروندان در درگاه ملی مجوزها، سامانه املاک و اسکان و پنجره زمین، از جمله در زمینه ثبت چندباره اطلاعات و استعلام‌های بین‌دستگاهی با آن مواجه بوده‌اند، رصد شده و بخش عمده‌ای از آنها از طریق اصلاحات فنی برطرف شده است.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران همچنین از پایان دوره سیزدهم ارزیابی خدمات دولت الکترونیک خبر داد و گفت: نتایج این ارزیابی به‌زودی به‌صورت رسمی اعلام می‌شود تا مشخص شود کدام درگاه عملکرد بهتری داشته و خدمات هر دستگاه تا چه میزان به سمت هوشمندسازی کامل پیش رفته است.

وی هدف نهایی این برنامه را ایجاد تحول ملموس در تجربه مردم از دریافت خدمات دولتی، از طریق ارائه خدمات متمرکز و یکپارچه عنوان کرد.

اتصال ۹۸ درصد دستگاه‌ها به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند

صدر در تشریح آخرین وضعیت پنجره ملی خدمات دولت هوشمند و میزان ارائه خدمات کامل و برخط در این بستر گفت: اتصال دستگاه‌های اجرایی به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند به حدود ۹۸ درصد رسیده است. همچنین در زمینه تبدیل خدمات سنتی به خدمات الکترونیکی، بر اساس تکالیف قانونی، پوشش نزدیک به ۹۷ درصدی حاصل شده است.

وی با اشاره به تکلیف قانونی هوشمندسازی سالانه ۲۰ درصد از خدمات دستگاه‌های اجرایی تصریح کرد: بر اساس قانون برنامه، در سال دوم باید پوشش خدمات هوشمند به ۴۰ درصد می‌رسید؛ خدماتی که بدون دخالت عامل انسانی و بر مبنای استعلام‌های سیستمی ارائه می‌شوند.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران افزود: میانگین عملکرد فعلی کشور در این زمینه حدود ۳۶ تا ۳۷ درصد است و چند درصد از هدف‌گذاری قانونی عقب هستیم.

صدر با بیان اینکه عملکرد دستگاه‌ها در این زمینه یکسان نیست، گفت: برخی دستگاه‌ها توانسته‌اند در حوزه خدمات خود به پوشش ۱۰۰ درصدی برسند، اما عملکرد برخی دیگر پایین‌تر است. جزئیات آمار و وضعیت عملکرد هر دستگاه هفته آینده به‌صورت رسمی اعلام خواهد شد.

انتقاد از ارجاع مردم به سامانه‌ها بدون ارائه خدمت نهایی

معاون وزیر ارتباطات با تأیید وجود مشکلات در ارائه خدمات ناقص یا ارجاع کاربران از یک درگاه به درگاه دیگر، اظهار کرد: یکی از دلایل اصلی حرکت به سمت زیست‌بوم‌های یکپارچه، اطمینان از ارائه کامل خدمات از نقطه شروع تا پایان است؛ به‌گونه‌ای که شهروند پس از ورود به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند، صرفاً به درگاه دستگاه دیگری هدایت نشود و در ادامه با فرآیندی نامشخص مواجه نماند.

وی توضیح داد: در حال حاضر ورود موفقیت‌آمیز کاربران به سامانه‌ها رصد می‌شود، اما در لایه‌های داخلی برخی دستگاه‌ها، فرآیند ارائه خدمت به‌اندازه کافی شفاف نیست و این وضعیت رضایت کامل نهاد ناظر را تأمین نمی‌کند.

صدر با دعوت از مردم برای مشارکت در نظارت بر کیفیت خدمات دولت هوشمند گفت: پایداری سامانه‌های متصل به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند به‌صورت ثانیه‌ای در مرکز پایش سازمان کنترل می‌شود، اما مردم نیز می‌توانند در صورت مشاهده قطعی سامانه یا دریافت‌نکردن خدمت نهایی، موضوع را از طریق سامانه «دیدبان» یا بخش نظرسنجی پنجره ملی گزارش کنند.

به گفته وی بازخورد‌های مردمی مستقیما در امتیاز ارزیابی سالانه دستگاه‌ها لحاظ می‌شود و سازمان فناوری اطلاعات با تشکیل پرونده‌های فنی، مشکلات و گلوگاه‌های بین‌دستگاهی را تا زمان رفع نهایی پیگیری خواهد کرد.

برخورد قانونی با سامانه‌های فاقد مجوز

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران در پاسخ به پرسشی درباره ممنوعیت راه‌اندازی سامانه‌های جدید بدون دریافت مجوز‌های قانونی، بر اساس قانون برنامه هفتم پیشرفت و قانون مدیریت داده‌ها و اطلاعات ملی موسوم به «دوام»، گفت: تاکنون ۱۰۰ درخواست رسمی از سوی دستگاه‌های مختلف به این سازمان رسیده که پس از بررسی کارشناسی، تعداد زیادی از آنها رد شده است؛ زیرا مشخص شده نیازی به ایجاد یک سامانه ملی جدید و مواجه‌کردن مردم با درگاهی دیگر وجود ندارد.

صدر با اشاره به راه‌اندازی برخی سامانه‌ها بدون طی مراحل قانونی افزود: سازمان فناوری اطلاعات رویکردی منفعلانه ندارد و صرفاً منتظر دریافت درخواست از سوی دستگاه‌ها نمی‌ماند؛ بلکه به‌محض اطلاع از تولید یا رونمایی یک سامانه، مکاتبات لازم انجام می‌شود و درباره ضرورت ایجاد آن، معماری فنی و دلایل راه‌اندازی توضیح خواسته می‌شود.

وی ادامه داد: در برخی موارد، حتی دستور از دسترس خارج‌کردن سامانه صادر شده است؛ زیرا بررسی‌ها نشان داده‌اند که راه‌اندازی آن ضرورت نداشته یا خدمات مشابه از سوی دستگاه دیگری ارائه می‌شده است.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران با اشاره به سامانه‌هایی که بدون مجوز رونمایی شده و مردم به استفاده از آنها هدایت شده‌اند، تصریح کرد: علاوه بر اخطار مستقیم به دستگاه مربوطه، رونوشت مکاتبات برای نهاد‌های نظارتی نیز ارسال شده است.

به گفته صدر، ایجاد سامانه بدون دریافت مجوز‌های قانونی می‌تواند به معنای استفاده غیرمجاز از منابع و هزینه‌کرد بودجه عمومی باشد و در صورت وقوع تخلف، مراجع ذی‌ربط باید پاسخگو باشند. تاکنون نیز چندین مورد تخلف در این زمینه شناسایی و به دستگاه‌های نظارتی معرفی شده است.

بررسی لایحه حفاظت از داده‌های شخصی در دولت و مرکز ملی فضای مجازی

صدر در تشریح آخرین وضعیت لایحه حفاظت از داده‌های شخصی و برنامه‌های حکمرانی داده گفت: تدوین پیش‌نویس این لایحه از تکالیف سازمان فناوری اطلاعات بود که انجام شده است و اکنون پیش‌نویس در مرکز ملی فضای مجازی و کمیسیون حقوقی دولت در دست بررسی قرار دارد.

وی با اشاره به وجود اختلاف‌نظر‌هایی درباره برخی بند‌های لایحه پیش‌بینی کرد که این موارد ظرف یک تا دو ماه آینده به جمع‌بندی نهایی برسند و لایحه از سوی دولت به مجلس شورای اسلامی ارسال شود.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران همچنین درباره تکالیف دستگاه‌های اجرایی در چارچوب قانون دوام اظهار کرد: پایگاه‌های داده حیاتی کشور و دستگاه‌های مسئول نگهداری از آنها مشخص شده‌اند.

وی برای نمونه به سازمان ثبت احوال به‌عنوان متولی پایگاه داده‌های هویتی اشخاص حقیقی و سازمان ثبت اسناد و املاک به‌عنوان متولی پایگاه داده اشخاص حقوقی اشاره کرد.

صدر افزود: وظیفه سازمان فناوری اطلاعات، پایش مستمر وضعیت این پایگاه‌ها، پیگیری ایجاد نسخه‌های پشتیبان مطمئن و جلوگیری از تضییع داده‌های مردم است.

وی با اشاره به مشکلاتی که برخی دستگاه‌ها در گذشته در زمینه ذخیره‌سازی و امنیت داده‌ها داشته‌اند، گفت: سازمان فناوری اطلاعات از طریق مکاتبات و پشتیبانی فنی به این دستگاه‌ها برای رفع نواقص کمک کرده است.

هشدار درباره حبس داده‌ها؛ امنیت نباید مانع توسعه هوش مصنوعی شود

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران با تأکید بر ضرورت اجرای قانون در زمینه داده‌های باز گفت: دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند مجموعه‌داده‌های خود را در اختیار متخصصان و نخبگان قرار دهند.

صدر توضیح داد: معاونت خدمات پایه سازمان فناوری اطلاعات، مجموعه‌داده‌های دستگاه‌هایی را که برای همکاری اعلام آمادگی کرده و نمایندگان داده‌های باز خود را معرفی کرده‌اند، دریافت کرده و در درگاه مربوطه در وب‌سایت سازمان در دسترس قرار داده است. این داده‌ها هم‌اکنون مورد استفاده پژوهشگران و فعالان حوزه هوش مصنوعی قرار دارند.

وی با تأکید بر نقش داده‌های دقیق در توسعه هوش مصنوعی هشدار داد: در کنار رعایت بالاترین استاندارد‌های امنیتی، نباید به بهانه امن‌سازی، دسترسی به تمام داده‌های بلااستفاده مسدود شود؛ زیرا حبس داده‌ها می‌تواند به عقب‌ماندگی در توسعه هوش مصنوعی منجر شود.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران همچنین از نقش زیرساخت‌های ابری دولت در پشتیبانی از این فرآیند خبر داد و گفت: این سازمان با تخصیص فضای ذخیره‌سازی مناسب در بستر «ابر دولت» و پایش فرآیند پشتیبان‌گیری از داده‌ها، به تقویت زیرساخت‌های لازم کمک می‌کند.

نقشه راه هوش مصنوعی؛ از داده و پردازش تا ارزیابی محصولات

صدر با اشاره به مسئولیت سازمان فناوری اطلاعات در پیگیری زیست‌بوم هوش مصنوعی به نمایندگی از وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات گفت: برای تحقق این هدف، نقشه راه مصوبی وجود دارد که در قالب آن، پروژه‌های متعددی با مشارکت بخش خصوصی تعریف شده و در حال پیگیری است.

وی سه رکن اصلی توسعه هوش مصنوعی را «داده»، «زیرساخت پردازشی» و «الگوریتم» دانست و اظهار کرد: کشور در زمینه تربیت متخصصان و نخبگان الگوریتمی وضعیت بسیار مطلوبی دارد و در حوزه تأمین داده نیز سامانه داده‌های باز با همکاری دستگاه‌های اجرایی در حال غنی‌سازی است.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران درباره زیرساخت‌های پردازشی نیز توضیح داد: در حوزه پردازش‌های سنگین، از جمله GPU و HPC، تعرفه مصوب و استانداردی تعیین شده است تا بخش خصوصی و دولتی بتوانند خدمات پردازش ابری را اجاره کنند یا این خدمات را در اختیار یکدیگر قرار دهند.

صدر همچنین از صدور مجوز برای نخستین آزمایشگاه‌های تخصصی ارزیابی هوش مصنوعی خبر داد و گفت: سازمان فناوری اطلاعات با همکاری پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، فرآیند ارزیابی متقاضیان را نهایی کرده و مجوز هفت آزمایشگاه تخصصی هوش مصنوعی صادر شده است یا صدور آنها در روز‌های آینده نهایی خواهد شد.

وی هدف از ایجاد این آزمایشگاه‌ها را فراهم‌کردن امکان ارزیابی فنی و کیفی محصولات مبتنی بر هوش مصنوعی عنوان کرد و افزود: شرکت‌هایی که محصولات هوش مصنوعی توسعه می‌دهند، می‌توانند از طریق پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات و معاونت خدمات پایه، محصولات خود را مورد ارزیابی قرار دهند.

دفع روزانه ده‌ها تا صد‌ها حمله سایبری به زیرساخت‌های کشور

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران در پاسخ به پرسشی درباره تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی و شبکه‌های ارتباطی کشور در برابر حملات سایبری گسترده اظهار کرد: زیرساخت‌ها و دستگاه‌های مختلف کشور به‌طور مداوم هدف حملات سایبری قرار می‌گیرند و شرکت ارتباطات زیرساخت، سازمان فناوری اطلاعات و سایر دستگاه‌های متولی، گزارش‌های فزاینده‌ای از این حملات ثبت می‌کنند.

صدر با بیان اینکه بخش قابل توجهی از این حملات با موفقیت دفع شده است، تأکید کرد: مقابله با حملات سایبری عرصه‌ای پایان‌ناپذیر است و هر اندازه سطح آمادگی کشور افزایش یابد، باز هم باید برای ارتقای آن تلاش کرد.

وی با اشاره به همکاری و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول امنیت سایبری گفت: ممکن است در اخبار صرفاً از اختلال مقطعی یا از دسترس خارج‌شدن سامانه یک دستگاه صحبت شود، اما هم‌زمان ده‌ها و صد‌ها حمله سایبری به سامانه‌ها و درگاه‌های مختلف در حال دفع است. از این منظر، وضعیت کلی کشور در حوزه پدافند سایبری مناسب ارزیابی می‌شود.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران با تأکید بر اینکه فضای سایبری برای تمام کشور‌های جهان محیطی پرمخاطره و دائماً در حال تغییر است، افزود: هم‌زمان با ارتقای سامانه‌های دفاعی، مهاجمان نیز روش‌ها و ابزار‌های جدیدتری به کار می‌گیرند و همین مسئله ضرورت تقویت مستمر آمادگی را افزایش می‌دهد.

صدر با اشاره به حملات سنگین روز‌های اخیر به درگاه‌های مختلف کشور گفت: بخش عمده این حملات با اقدام به‌موقع دفع شده است. از دستگاه‌های اجرایی انتظار داریم هشدار‌های امنیتی، الزامات پدافند غیرعامل و تذکرات پلیس فتا را جدی بگیرند زیرا با اجرای ملاحظات فنی و امنیتی، بخش قابل توجهی از تهدیدات قابل پیشگیری و مهار است.

تاب‌آوری سایبری یعنی توقف‌نکردن خدمات به مردم

صدر در تشریح مفهوم عملیاتی تاب‌آوری سایبری گفت: تاب‌آوری به این معناست که در صورت وقوع رخداد‌های ناخواسته، به‌ویژه حملات سایبری، سامانه بتواند در کوتاه‌ترین زمان ممکن خدمات خود را بازیابی کرده و دوباره در دسترس قرار گیرد.

وی ایجاد نسخه‌های پشتیبان مطمئن در پایگاه‌های داده استاندارد و برگزاری مستمر مانور‌های سنجش پایداری را از الزامات تحقق این هدف دانست و افزود: این اقدامات باید به‌گونه‌ای انجام شوند که زمان بازیابی خدمات یا RTO به حداقل برسد.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران با اشاره به بهبود وضعیت تاب‌آوری سامانه‌های کشور پس از جنگ‌های اخیر و هشدار‌های امنیتی مکرر اظهار کرد: تعریف ما از تاب‌آوری روشن است؛ خدمات‌رسانی به مردم نباید متوقف شود.

وی ادامه داد: سازمان فناوری اطلاعات نیز سامانه‌های متعددی را تحت مدیریت دارد که برای همه آنها دستورالعمل‌های شرایط اضطراری تدوین شده است تا در مواجهه با تهدیدات، پایداری خدمات حفظ شود.

صدر تأکید کرد که دستگاه‌های اجرایی نیز باید الزامات ابلاغی را به‌طور کامل اجرا کنند تا رخداد‌های امنیتی موجب اختلال در زندگی روزمره مردم نشوند.

عذرخواهی از مردم بابت اختلال سامانه کالابرگ؛ مشکل از سامانه‌های پاسخ‌دهنده بود

معاون وزیر ارتباطات در پاسخ به پرسشی درباره اختلال روز‌های ابتدایی ثبت‌نام کالابرگ و مسئولیت دولت در پایداری خدمات پایه هنگام قطعی احتمالی اینترنت بین‌الملل، بابت مشکلاتی که در روز نخست ثبت‌نام برای مردم ایجاد شد عذرخواهی کرد.

صدر گفت: پیش‌تر نیز از طریق رسانه ملی و تریبون‌های مختلف بابت زحمات و دردسر‌هایی که در روز نخست ثبت‌نام متوجه مردم شد، عذرخواهی کرده‌ام. هرچند ناهماهنگی‌ها و اختلالات ناشی از حجم اولیه ترافیک در فضای مجازی تا حدودی در سراسر جهان رخ می‌دهد، این مسئله به معنای توجیه نقص فنی نیست و برای اجرای هر طرح ملی باید آمادگی لازم در بالاترین سطح وجود داشته باشد.

وی درباره علت فنی اختلال توضیح داد: هسته مرکزی پنجره ملی خدمات دولت هوشمند و سازمان فناوری اطلاعات، از نظر نرخ تراکنش در ثانیه یا TPS و مدیریت بار ترافیکی مراجعات مردمی، با مشکلی مواجه نبودند. کندی اصلی از آنجا ناشی شد که برخی سامانه‌های متصل و دستگاه‌های پاسخ‌دهنده به استعلام‌های برخط، توانایی ارسال پاسخ با سرعت متناسب با حجم درخواست‌ها را نداشتند.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران افزود: این گلوگاه فنی به‌سرعت مدیریت و برطرف شد.

صدر با اعلام ثبت بیش از ۱۲ میلیون فرم در بازه سه‌روزه فراخوان گفت: با وجود اختلالات مقطعی روز نخست، در این بازه زمانی بیش از ۱۲ میلیون فرم به‌صورت کامل و دقیق ثبت شد که رکورد قابل توجهی برای کشور به شمار می‌رود.

وی توضیح داد: ثبت این فرم‌ها صرفاً به معنای تأیید ساده اطلاعات نبود، بلکه شامل پاسخ‌گویی به چندین پرسش تخصصی، دسته‌بندی لحظه‌ای داده‌ها و ارسال بی‌درنگ استعلام‌ها به نهاد‌های ذی‌ربط می‌شد. این موضوع نشان‌دهنده ارتقای تاب‌آوری پنجره ملی خدمات دولت هوشمند است.

صدر با اشاره به برنامه‌های ملی آینده، از جمله سرشماری عمومی و کارت هوشمند، اظهار امیدواری کرد که تجربه این فراخوان و برنامه‌های مشابه، زمینه همکاری و هم‌افزایی بیشتر دستگاه‌های اجرایی را فراهم کند.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران با رد شائبه تقابل دولت با بخش خصوصی در حوزه خدمات دیجیتال گفت: پنجره ملی خدمات دولت هوشمند با بخش خصوصی رقابت نمی‌کند و قرار نیست برای فعالیت کسب‌وکار‌های دیجیتال محدودیت ایجاد کند.

وی افزود: استعلام‌ها و خدمات مختلف از طریق درگاه تبادل اطلاعات، شامل GSB و PGSB، در اختیار ارائه‌دهندگان خدمات بخش خصوصی نیز قرار می‌گیرند تا زمینه فعالیت کسب‌وکار‌های دیجیتال گسترش یابد.

صدر بار دیگر بر ضرورت حفظ دسترسی به اینترنت بین‌الملل در کنار توسعه زیرساخت‌های داخلی تأکید کرد و گفت: ارتقای پایداری شبکه ملی اطلاعات به هیچ عنوان به معنای بی‌نیازی کشور از اینترنت نیست. شریان‌های بانکی، خدمات سلامت، آموزش عالی، پژوهش و بسیاری از فعالیت‌های کشور پیوندی ناگسستنی با اینترنت دارند.

وی با اشاره به عملکرد شبکه ملی اطلاعات در شرایط دشوار اظهار کرد: این شبکه توان اجرایی خود را در آزمون‌های سخت اثبات کرده است، اما رویکرد کلان دولت و وزیر ارتباطات، فراهم‌کردن دسترسی پایدار، سریع و شفاف مردم به شبکه جهانی اینترنت است.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران تصریح کرد: قطع اینترنت صرفاً در شرایط اضطراری مرتبط با امنیت ملی و بر اساس تصمیم مراجع بالادستی رخ می‌دهد و هیچ‌کس در کشور خواستار قطعی اینترنت نیست.

وی تأکید کرد که در صورت وقوع هرگونه اختلال، تمامی دستگاه‌ها باید بر اساس شرح وظایف قانونی خود پاسخگوی جامعه باشند.

حضور ایران در مجامع بین‌المللی فناوری با وجود تحریم‌ها

صدر در تشریح فعالیت‌های بین‌المللی سازمان فناوری اطلاعات گفت: با وجود محدودیت‌های پروازی، تحریم‌ها و شرایط خاص منطقه، هیئت‌های تخصصی ایران در اجلاس‌ها و مجامع جهانی حضور فعال داشته‌اند.

وی با اشاره به رویداد WSIS، یعنی اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی، اظهار کرد: ایران پیش‌تر موفق به کسب دو جایزه بین‌المللی در این رویداد شده است، اما امسال به دلیل ملاحظات امنیتی و امکان‌نداشتن بارگذاری اطلاعات، فرآیند مربوط به این رویداد دنبال نشد.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران همچنین به جایگاه فنی کشور در سازوکار‌های نوظهور بین‌المللی، از جمله بریکس و سازمان همکاری شانگهای، اشاره کرد و گفت: جمهوری اسلامی ایران برای عضویت در سازمان‌ها و سازوکار‌های نوظهور حوزه هوش مصنوعی درخواست‌هایی ارائه کرده و در این عرصه حضور مؤثری دارد.

صدر با بیان اینکه این اقدامات نشان‌دهنده رویکرد پویا و تعاملی ایران در حوزه فناوری است، افزود: تحولات اخیر و اقتدار فنی و دفاعی کشور موجب شده است نمایندگان تخصصی ایران در مجامع فنی و بین‌المللی با احترام متمایزی از سوی دیگر کشور‌ها مواجه شوند.

وی با این حال تأکید کرد که موانع ناشی از تحریم‌ها و فشار‌های برخی طرف‌های غربی همچنان پابرجاست، اما تعاملات بین‌المللی و منطقه‌ای در حوزه فناوری ادامه دارد.

کاهش ۲۰ تا ۳۰ درصدی مصرف انرژی صنایع بزرگ با هوشمندسازی

معاون وزیر ارتباطات در پاسخ به پرسشی درباره نقش فناوری اطلاعات و مدیریت داده‌مبنا در کنترل ناترازی انرژی گفت: از ابتدای دولت چهاردهم، وزیر ارتباطات بر ضرورت مدیریت مصرف از طریق ابزار‌های فناورانه تأکید داشته است؛ رویکردی که به گفته وی، بر اساس رهنمود‌های مقام معظم رهبری در بازدید از نمایشگاه فناوری دنبال می‌شود.

صدر با اشاره به تعریف دو طرح کلیدی در این زمینه اظهار کرد: طرح نخست، سیستم مدیریت هوشمند ساختمان‌های دولتی موسوم به BMS و طرح دوم، سامانه پایش و مدیریت مصرف انرژی در صنایع با عنوان EMS است.

وی افزود: با همکاری دانشگاه صنعتی شریف و در قالب یک قرارداد پژوهشی، شرح خدمات فنی برای سه صنعت بزرگ و انرژی‌بر شامل فولاد، آلومینیوم و سنگ‌آهن تدوین و به دستگاه‌های متولی ارائه شده است.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران با اشاره به نتایج این مطالعات گفت: بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، با استقرار سامانه‌های هوشمند پایش انرژی می‌توان به کاهش ۲۰ تا ۳۰ درصدی مصرف انرژی در این صنایع دست یافت.

وی تأکید کرد: سازمان فناوری اطلاعات به‌عنوان بازوی فنی دولت، زیرساخت‌های لازم را آماده کرده و مدل‌های آزمایشی را اجرا می‌کند، اما تعمیم این طرح‌ها و الزام صنایع بزرگ و ساختار‌های حاکمیتی به استفاده از آنها به پیگیری جدی صنایع و دستگاه‌های بالادستی مرتبط نیاز دارد.

گزارش رسمی عملکرد دستگاه‌ها در هوشمندسازی خدمات هفته آینده منتشر می‌شود

صدر در جمع‌بندی وضعیت خدمات دولت هوشمند اعلام کرد که اتصال حدود ۹۸ درصدی دستگاه‌ها به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند و پوشش نزدیک به ۹۷ درصدی خدمات الکترونیکی، به معنای تکمیل فرآیند هوشمندسازی نیست.

وی توضیح داد: خدمات هوشمند باید بدون دخالت عامل انسانی و با اتکا به استعلام‌های سیستمی ارائه شوند؛ بنابراین صرف اتصال یک دستگاه به پنجره ملی یا فراهم‌کردن امکان ورود کاربران به درگاه آن، به معنای ارائه کامل و هوشمند خدمت نیست.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران با اشاره به عقب‌ماندگی چنددرصدی کشور از هدف قانونی هوشمندسازی خدمات افزود: عملکرد دستگاه‌ها به‌صورت جداگانه بررسی شده و جزئیات ارزیابی‌ها هفته آینده منتشر می‌شود.

وی همچنین با تأکید بر نقش نظارت عمومی گفت: گزارش‌های مردم درباره اختلال سامانه‌ها، ارائه‌نشدن خدمات نهایی و مشکلات فرآیند‌های بین‌دستگاهی در ارزیابی سالانه دستگاه‌ها لحاظ خواهد شد.

صدر در پایان یکپارچه‌سازی خدمات در قالب زیست‌بوم‌های تخصصی، کاهش سامانه‌های موازی، ارتقای تاب‌آوری سایبری، توسعه دسترسی به داده‌های باز و گسترش همکاری بخش خصوصی و دولت را از محور‌های اصلی برنامه‌های سازمان فناوری اطلاعات ایران برای بهبود خدمات دیجیتال کشور عنوان کرد.

انتهای پیام/